Τα εντυπωσιακά Θεοφάνια της Αιθιοπικής κοινότητας στα Σπάτα – Ο «χορός» του νερού, τα «νέτελα» και ο ρυθμός της αρχαιότερης παράδοσης

Σε κλίμα κατάνυξης αλλά και εκρηκτικής χαράς, η κοινότητα των Αιθιόπων της Αθήνας γιόρτασε προ ημερών τα δικά της Θεοφάνια, το λεγόμενο «Τιμκάτ». Όπως μεταδίδει το Orange Press, ενώ η υπόλοιπη πόλη έχει αφήσει πίσω της την εορταστική περίοδο, στις 18 Ιανουαρίου, στον προαύλιο χώρο του Ιερού Ναού Κοιμήσεως Θεοτόκου της Ορθόδοξης Αιθιοπικής Εκκλησίας στα Σπάτα, στήθηκε ένα σκηνικό που μετέφερε τους πιστούς νοερά στον Ιορδάνη ποταμό, υπό τους ήχους της Αφρικής.

Ο «χορός» του νερού και η αναβίωση της βάπτισης

Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της τελετής ήταν η ευλογία των υδάτων, η οποία στην αιθιοπική παράδοση λαμβάνει διαστάσεις πραγματικής γιορτής. Όπως κατέγραψε ο φακός, οι ιερείς με τα χρυσοποίκιλτα άμφια ευλόγησαν την ειδική κολυμβήθρα και στη συνέχεια, το μυστήριο έδωσε τη θέση του στον ενθουσιασμό. Αναβιώνοντας τη βάπτιση του Ιησού, ο ιερέας άρχισε να ραντίζει με λάστιχο και κουβάδες το πλήθος των πιστών, οι οποίοι δέχονταν το νερό με γέλια, επιφωνήματα χαράς και ανοιχτές αγκάλες, θεωρώντας το ευλογία και ανανέωση των βαπτιστικών τους όρκων.

Μια «λευκή» λαοθάλασσα στα Σπάτα

Η εικόνα στα Σπάτα ήταν μαγευτική, καθώς το λευκό κυριαρχούσε παντού. Άνδρες, γυναίκες και παιδιά φορούσαν τις παραδοσιακές, βαμβακερές ενδυμασίες τους, τα λεγόμενα «νέτελα», σύμβολο αγνότητας και πίστης. Το λευκό φόντο «έσπαγε» μόνο από τα έντονα χρώματα της αιθιοπικής σημαίας –πράσινο, κίτρινο και κόκκινο– που στόλιζαν τις κορδέλες στα κεφάλια των πιστών και τα παραδοσιακά ραβδιά που κρατούσαν ρυθμικά οι γυναίκες της χορωδίας.

Ο ρυθμός της αρχαιότερης παράδοσης

Η λειτουργία εξελίχθηκε σε μια μοναδική εμπειρία ήχου, μακριά από τα βυζαντινά πρότυπα που έχουμε συνηθίσει. Οι γλυκιές, βαθιά αφρικανικές μελωδίες συνοδεύονταν από τον ρυθμικό, σχεδόν εκστατικό χτύπο του «κεμπέρο», του μεγάλου διπλού τυμπάνου που δίνει τον παλμό στην προσευχή. Οι ιερείς λιτάνευσαν με ευλάβεια τα ιερά κειμήλια και το αντίγραφο της Κιβωτού της Διαθήκης, καλυμμένο με χρυσοκέντητα υφάσματα, τοποθετημένο στο κεφάλι τους, σε μια παράδοση που κρατάει αιώνες.

Οι Αιθίοπες, κουβαλώντας μία από τις αρχαιότερες χριστιανικές παραδόσεις στον κόσμο –ήδη από τον 4ο αιώνα μ.Χ.– απέδειξαν για άλλη μια φορά πως η πίστη τους παραμένει ζωντανή, γεμάτη ρυθμό και χρώμα, ακόμη και χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από την πατρίδα τους.