Σχεδόν 5 εκατ. παιδιά εκτός κοινωνικών δικτύων
Πολύ συχνά, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν είναι καθόλου «κοινωνικά». Αντίθετα, χρησιμοποιούνται ως όπλο εκφοβισμού, ως μέσο άσκησης πίεσης από συνομηλίκους, ως πηγή άγχους, ως όχημα για απατεώνες και, το χειρότερο απ’ όλα, ως εργαλείο για διαδικτυακούς θηρευτές. Εχει περάσει ένας μήνας από τότε που τέθηκε σε ισχύ η πρωτοποριακή σε παγκόσμιο επίπεδο πρωτοβουλία της Αυστραλίας για την αποτροπή δημιουργίας λογαριασμών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από παιδιά κάτω των 16 ετών. Μέσα στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Δεκεμβρίου, οι εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης αφαίρεσαν την πρόσβαση σε περίπου 4,7 εκατομμύρια αυστραλιανούς λογαριασμούς που ταυτοποιήθηκαν ως ανήκοντες σε παιδιά κάτω των 16 ετών.
Η νομοθεσία απαιτεί από πλατφόρμες όπως το Facebook, το Instagram, το TikTok, το X, το YouTube και το Snapchat να λαμβάνουν εύλογα μέτρα ώστε να αποτρέπουν τη δημιουργία λογαριασμών από ανήλικους χρήστες.
Ο νόμος για το ελάχιστο όριο ηλικίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που θεσπίστηκε στην Αυστραλία δεν αποτελεί απαγόρευση· αποτελεί αναβολή. Μια αναβολή που προσφέρει τον απαραίτητο χρόνο για την προστασία της υγείας και της ευημερίας των νέων και τον εξοπλισμό τους με ψηφιακή παιδεία και τις απαραίτητες δεξιότητες ώστε να χρησιμοποιούν με ασφάλεια το Διαδίκτυο και να ενισχύσουν την ψηφιακή ανθεκτικότητά τους. Στόχος είναι να θωρακιστούν οι νέοι από την έκθεση σε επιβλαβείς και κακόβουλες σχεδιαστικές λειτουργίες, που τους ωθούν να περνούν περισσότερο χρόνο μπροστά στις οθόνες και αυξάνουν την πιθανότητα να έρθουν αντιμέτωποι με αρνητικό, δυσάρεστο ή χειριστικό περιεχόμενο.
Η προστασία των παιδιών από τους κινδύνους των μέσων κοινωνικής δικτύωσης δεν αφορά μόνο την Αυστραλία. Επιβλαβείς διαδικτυακές πρακτικές παρατηρούνται σε ολόκληρο τον κόσμο. Χαιρετίζουμε πρωτοβουλίες στην Ελλάδα, όπως το KidsWallet και τη δημιουργία σχολείων χωρίς κινητά τηλέφωνα. Και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Δανία και η Νορβηγία, έχουν, επίσης, εισαγάγει ελάχιστα όρια ηλικίας για τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.
Κανένα μεμονωμένο μέτρο ασφάλειας δεν αποτελεί από μόνο του λύση. Ομως, η καθυστέρηση της έκθεσης σε λογαριασμούς κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 16 ετών αποτελεί μέρος της ολιστικής προσέγγισης της Αυστραλίας, η οποία περιλαμβάνει την εκπαίδευση και την ενημέρωση από τον επίτροπο Ηλεκτρονικής Ασφάλειας (eSafety Commissioner), μηχανισμούς αναφοράς διαδικτυακής κακοποίησης, κώδικες και πρότυπα, τη διασφάλιση της διαφάνειας στις εταιρείες του κλάδου και την προώθηση της ασφάλειας μέσω σχεδιασμού (Safety by Design).
Δεν υπάρχει πιο σημαντικό ζήτημα από την υγεία και την ευημερία των παιδιών μας. Γι’ αυτό και ο επίτροπος Ηλεκτρονικής Ασφάλειας έχει διορίσει, επίσης, μια ακαδημαϊκή συμβουλευτική ομάδα έντεκα διακεκριμένων ειδικών, υπό την ηγεσία του Εργαστηρίου Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης του Πανεπιστημίου Stanford, που θα προβεί σε αυστηρή και διαφανή αξιολόγηση της εφαρμογής και των αποτελεσμάτων αυτής της νομοθεσίας, με έμφαση στις εκούσιες και ακούσιες επιπτώσεις της στους νέους.
Πρόκειται για σύνθετα και απαιτητικά ζητήματα, αλλά, όπως δήλωσε ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, «δεν μπορούμε να επικαλεστούμε τις δυσκολίες στην εφαρμογή αυτών των πολιτικών ως δικαιολογία για να μην κάνουμε κάτι για το πρόβλημα».