Αεροδιάδρομοι γίνονται γειτονιές: Εγκαταλελειμμένο αεροδρόμιο μετατρέπεται σε μεγαλούπολη 66.000 κατοίκων
Στο βορειοδυτικό άκρο του Τορόντο, εκεί όπου για δεκαετίες κυριαρχούσαν οι διάδρομοι προσγείωσης και ο βόμβος της αεροπορικής βιομηχανίας, ξεκινά το 2026 ένα από τα πιο φιλόδοξα αστικά εγχειρήματα της Βόρειας Αμερικής. Το πρώην αεροδρόμιο Downsview (YZD) μετατρέπεται σταδιακά σε μια νέα, πλήρως ανεπτυγμένη πόλη, σχεδιασμένη να στεγάσει περισσότερους από 66.000 κατοίκους και να αποτελέσει υπόδειγμα βιώσιμης αστικής ανάπτυξης για τον 21ο αιώνα.
Η συνολική έκταση του έργου φτάνει τα 150 εκτάρια, όση δηλαδή καταλάμβανε το αεροδρόμιο και οι συνοδευτικές του εγκαταστάσεις. Επικεφαλής του σχεδιασμού και της υλοποίησης βρίσκεται η Northcrest Developments, η οποία φιλοδοξεί να επαναπροσδιορίσει τον τρόπο με τον οποίο οι μεγάλες πόλεις επαναχρησιμοποιούν εγκαταλελειμμένες βιομηχανικές και μεταφορικές υποδομές.
Το συνολικό κόστος εκτιμάται στα 30 δισ. δολάρια Καναδά, δηλαδή περίπου 25 δισ. ευρώ, καθιστώντας το YZD ένα από τα ακριβότερα και πιο σύνθετα πολεοδομικά σχέδια που έχουν επιχειρηθεί ποτέ στη βορειοαμερικανική ήπειρο.
Από τη βιομηχανική κληρονομιά στη νέα πόλη
Η ιστορία του χώρου είναι στενά συνδεδεμένη με τη βιομηχανική και στρατιωτική κληρονομιά του Καναδά. Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, το Downsview αποτέλεσε κέντρο παραγωγής στρατιωτικών αεροσκαφών, συμβάλλοντας καθοριστικά στην πολεμική προσπάθεια των Συμμάχων.
Στις επόμενες δεκαετίες εξελίχθηκε σε σημαντικό κόμβο της αεροναυπηγικής βιομηχανίας, έως ότου τη δεκαετία του 1990 πέρασε στην ιδιοκτησία της Bombardier. Η μετεγκατάσταση της εταιρείας και η σταδιακή παύση των δραστηριοτήτων οδήγησαν στο οριστικό κλείσιμο του αεροδρομίου το 2024, αφήνοντας πίσω έναν τεράστιο, ανεκμετάλλευτο αστικό χώρο.
Μια «πόλη μέσα στην πόλη»
Το νέο YZD δεν φιλοδοξεί να είναι απλώς μια ακόμη οικιστική ανάπτυξη, αλλά μια ολοκληρωμένη «πόλη μέσα στην πόλη». Το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία επτά διακριτών, αλλά αλληλένδετων γειτονιών, συνδεδεμένων μέσω εκτεταμένου δικτύου πεζοδρόμων και ποδηλατοδρόμων.
Η φιλοσοφία του σχεδιασμού δίνει προτεραιότητα στον άνθρωπο και όχι στο αυτοκίνητο, με τις καθημερινές ανάγκες –από σχολεία και παιδικούς σταθμούς έως καταστήματα και υπηρεσίες– να βρίσκονται σε απόσταση λίγων λεπτών από τις κατοικίες.
Πράσινοι χώροι και βιωσιμότητα
Κεντρικό ρόλο στο όραμα του YZD κατέχουν οι ανοιχτοί και πράσινοι χώροι. Περίπου 30 εκτάρια θα αποδοθούν σε πάρκα, πλατείες και κοινόχρηστες εκτάσεις, κατανεμημένες ομοιόμορφα σε όλη την περιοχή.
Τα πράσινα αυτά «νησιά» θα λειτουργούν όχι μόνο ως χώροι αναψυχής, αλλά και ως βασικά στοιχεία της περιβαλλοντικής στρατηγικής, συμβάλλοντας στη μείωση της θερμικής νησίδας, στη βελτίωση της ποιότητας του αέρα και στη διαχείριση των όμβριων υδάτων.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη βιωσιμότητα και στο χαμηλό ανθρακικό αποτύπωμα. Τα νέα κτίρια θα ακολουθούν αυστηρά πρότυπα ενεργειακής απόδοσης, ενώ προβλέπεται η επανάχρηση ιστορικών κατασκευών, όπως τα παλιά υπόστεγα αεροσκαφών, που θα μετατραπούν σε πολιτιστικούς, εμπορικούς ή κοινοτικούς χώρους.
Ακόμη και τμήματα του παλιού διαδρόμου προσγείωσης, μήκους περίπου δύο χιλιομέτρων, θα διατηρηθούν και θα μετασχηματιστούν σε γραμμικά πάρκα, πεζόδρομους και χώρους συνάντησης, διατηρώντας ζωντανή τη μνήμη του τόπου.
Ένα έργο-επένδυση για το μέλλον
Η ολοκλήρωση του έργου αναμένεται σε βάθος περίπου 30 ετών, γεγονός που αντικατοπτρίζει την κλίμακα και την πολυπλοκότητά του. Στο διάστημα αυτό, το YZD θα εξελίσσεται σταδιακά, προσαρμοζόμενο στις δημογραφικές, κοινωνικές και τεχνολογικές αλλαγές.
Για το Τορόντο, μια μητρόπολη που αντιμετωπίζει έντονες πιέσεις στέγασης και ανάγκη για βιώσιμη ανάπτυξη, το εγχείρημα αποτελεί στρατηγική επένδυση στο μέλλον της πόλης.
Περισσότερο από μια απλή αστική ανάπλαση, το YZD στοχεύει να αποτελέσει ζωντανό εργαστήριο σύγχρονου πολεοδομικού σχεδιασμού· έναν χώρο όπου η ιστορία συναντά την καινοτομία και ένας εγκαταλελειμμένος αεροδιάδρομος μεταμορφώνεται σε νέα αστική εμπειρία για δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους.