Τέλος στα φακελάκια μιας χρήσης: Τι αλλάζει με τη νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία

Από το κέτσαπ και τη μαγιονέζα μέχρι τη ζάχαρη και το σαμπουάν, η νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία αλλάζει την καθημερινότητα πολιτών και επιχειρήσεων, με στόχο τη μείωση των απορριμμάτων και την προστασία του περιβάλλοντος. Η Ευρωπαϊκή Ενωση κάνει ένα ακόμη αποφασιστικό βήμα στην προσπάθειά της να περιορίσει τα απορρίμματα και να μειώσει τη ρύπανση από πλαστικά μιας χρήσης, αγγίζοντας αυτή τη φορά μια συνήθεια βαθιά ριζωμένη στην καθημερινότητα εκατομμυρίων πολιτών. Τα μικρά φακελάκια με κέτσαπ, μαγιονέζα, μουστάρδα, ζάχαρη ή αλάτι, που συνοδεύουν σχεδόν κάθε γεύμα εκτός σπιτιού, μπαίνουν πλέον σε τροχιά οριστικής κατάργησης. Η αλλαγή αυτή εντάσσεται στο νέο ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας, γνωστό ως PPWR. Πρόκειται για έναν κανονισμό που δεν αφορά μόνο την εστίαση, αλλά συνολικά τον τρόπο με τον οποίο παράγονται, χρησιμοποιούνται και απορρίπτονται τα υλικά συσκευασίας στην Ευρώπη. Ο στόχος είναι σαφής: λιγότερα απορρίμματα, περισσότερη επαναχρησιμοποίηση και ουσιαστική μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος.

Από το καλοκαίρι του 2026 ξεκινά η πρώτη φάση περιορισμών, με την απαγόρευση χρήσης πλαστικών συσκευασιών μιας χρήσης για κατανάλωση εντός χώρων εστίασης, όπως εστιατόρια, καφέ, μπαρ και ξενοδοχεία. Αυτό σημαίνει ότι τα γνωστά φακελάκια θα πρέπει σταδιακά να αντικατασταθούν από επαναγεμιζόμενους διανεμητές ή άλλες βιώσιμες λύσεις. Η πλήρης απαγόρευση στην εστίαση θα τεθεί σε ισχύ το 2030, σηματοδοτώντας το τέλος μιας εποχής για αυτά τα μικροσκοπικά αλλά εξαιρετικά επιβαρυντικά απορρίμματα. Η ρύθμιση δεν περιορίζεται μόνο στα τρόφιμα. Από τον Ιανουάριο του 2030, η απαγόρευση επεκτείνεται και σε προϊόντα προσωπικής υγιεινής, όπως τα μικρά μπουκαλάκια σαμπουάν ή αφρόλουτρου που συναντά κανείς στα ξενοδοχεία. Στη θέση τους θα πρέπει να τοποθετηθούν μόνιμοι, επαναγεμιζόμενοι διανεμητές, μια πρακτική που ήδη εφαρμόζεται πιλοτικά σε πολλές χώρες. Υπάρχουν, ωστόσο, εξαιρέσεις. Τα φακελάκια θα συνεχίσουν να επιτρέπονται προσωρινά στην περίπτωση του φαγητού σε πακέτο, καθώς και σε νοσοκομεία ή δομές φροντίδας, όπου λόγοι υγιεινής και ασφάλειας θεωρούνται κρίσιμοι. Παράλληλα, σε ορισμένα κράτη – μέλη, προβλέπεται μεταβατικό περιθώριο για τη χρήση πιστοποιημένων κομποστοποιήσιμων πλαστικών, αν και αυτά θα καταργηθούν πλήρως μέχρι το 2030.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σκοπεύει να αξιολογήσει τα αποτελέσματα αυτής της πολιτικής το 2032, εξετάζοντας τόσο το περιβαλλοντικό όφελος όσο και τις επιπτώσεις στη δημόσια υγεία και την οικονομία. Για τις επιχειρήσεις εστίασης, η αλλαγή συνεπάγεται κόστος και προσαρμογές, αλλά και ευκαιρίες για πιο βιώσιμες πρακτικές. Για τους πολίτες, αποτελεί μια ακόμη υπενθύμιση ότι ακόμη και οι πιο μικρές καθημερινές συνήθειες μπορούν να έχουν μεγάλο αντίκτυπο στο περιβάλλον. Το τέλος για τα φακελάκια μιας χρήσης μπορεί να μοιάζει με λεπτομέρεια, όμως στην πράξη αποτελεί ένα ηχηρό μήνυμα: η Ευρώπη αλλάζει πορεία και ζητεί από όλους να συμμετάσχουν σε μια πιο υπεύθυνη σχέση με τους πόρους του πλανήτη.