Το Ρολόι της Αποκάλυψης «χτυπά» μεσάνυχτα
Με τρόπο εντυπωσιακό, το Ρολόι της Αποκάλυψης που δείχνει πόσο κοντά βρισκόμαστε στον ολικό αφανισμό έκανε φέτος ένα ακόμη μικρό άλμα προς τα μεσάνυχτα. Σε μια χρονιά που οι κρίσεις πολλαπλασιάζονται ταχύτερα απ’ ό,τι προλαβαίνουν να καταγραφούν, οι δείκτες του ρολογιού μετακινήθηκαν το 2026 πιο κοντά στην καταστροφή από ποτέ, και μάλιστα με γρήγορο ρυθμό. Η επιτροπή πυρηνικών επιστημόνων «Bulletin of the Atomic Scientists» όρισε χθες την «Ωρα της Αποκάλυψης» για τη φετινή χρονιά στα 85 δευτερόλεπτα πριν από τα μεσάνυχτα, δηλαδή τέσσερα δευτερόλεπτα λιγότερα σε σχέση με πέρυσι, εντείνοντας το κλίμα ανησυχίας και αβεβαιότητας καθώς κάθε νέο δευτερόλεπτο που χάνεται μοιάζει να σβήνει ένα κομμάτι από το μέλλον. Πυρηνικές δυνάμεις που σκληραίνουν τη στάση τους, πολεμικά μέτωπα που ανοίγουν αντί να κλείνουν και η τεχνητή νοημοσύνη που εξελίσσεται πιο γρήγορα απ’ όσο προλαβαίνουν να γραφτούν οι νόμοι που θα τη θωρακίσουν συνθέτουν το υπόβαθρο για τη νέα «ένδειξη».
Ο μη κερδοσκοπικός οργανισμός με έδρα το Σικάγο δημιούργησε το ρολόι το 1947, κατά τη διάρκεια των εντάσεων του Ψυχρού Πολέμου, με σκοπό να προειδοποιεί το κοινό για το πόσο κοντά βρίσκεται η ανθρωπότητα στην καταστροφή. Τώρα οι επιστήμονες εκφράζουν ανησυχία για τις απειλές που προκύπτουν από την ανεξέλεγκτη ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης σε στρατιωτικά συστήματα και την πιθανή κακή χρήση της στην ανάπτυξη βιολογικών απειλών, καθώς και για τον ρόλο της στη διάδοση παραπληροφόρησης παγκοσμίως. Επισημαίνουν επίσης τις συνεχιζόμενες προκλήσεις που θέτει η κλιματική αλλαγή.
«Το Ρολόι της Αποκάλυψης αφορά τους παγκόσμιους κινδύνους κι αυτό που βλέπουμε είναι μια παγκόσμια αποτυχία ηγεσίας» δήλωσε στο Reuters η ειδική αναλύτρια πυρηνικών απειλών Αλεξάντρα Μπελ, πρόεδρος και διευθύνουσα σύμβουλος του Bulletin. «Μια στροφή προς τον νεο-ιμπεριαλισμό και μια οργουελιανή προσέγγιση στη διακυβέρνηση μας φέρνουν πιο κοντά στα μεσάνυχτα». Ηταν άλλωστε η τρίτη φορά τα τελευταία τέσσερα χρόνια που οι επιστήμονες μετακίνησαν τους δείκτες προς το σημείο της καταστροφής.
«Η απειλή πυρηνικών δοκιμών έχει επανέλθει, οι ανησυχίες για τη διάδοση αυξάνονται και υπήρξαν τρεις στρατιωτικές επιχειρήσεις που πραγματοποιήθηκαν υπό τη σκιά των πυρηνικών όπλων και της συνακόλουθης κλιμακωτής απειλής» δήλωσε η Μπελ. Οι ίδιοι οι επιστήμονες που το διαχειρίζονται διευκρινίζουν ότι το Ρολόι έχει μια καθαρά συμβολική διάσταση.
Ειδική μνεία κατά την παρουσίαση της φετινής ένδειξης έκαναν οι επιστήμονες στον συνεχιζόμενο πόλεμο Ρωσίας – Ουκρανίας, στους βομβαρδισμούς των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν, καθώς και στα συνοριακά επεισόδια μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν. Επίσης στις συνεχιζόμενες εντάσεις στην Ασία όπως και στο δυτικό ημισφαίριο από τότε που ο Ντόναλντ Τραμπ επέστρεψε στην προεδρία, ανατρέποντας την παγκόσμια τάξη, στέλνοντας αμερικανικές δυνάμεις να συλλάβουν τον πρόεδρο της Βενεζουέλας, απειλώντας άλλες λατινοαμερικανικές χώρες, υποσχόμενος να αποκαταστήσει την κυριαρχία των ΗΠΑ στο δυτικό ημισφαίριο, μιλώντας για προσάρτηση της Γροιλανδίας και θέτοντας σε κίνδυνο την ευρωατλαντική συνεργασία ασφάλειας. Αναλυτές υπογραμμίζουν ότι ο ανταγωνισμός στη λογική τού «ο νικητής τα παίρνει όλα» μεταξύ μεγάλων δυνάμεων υπονομεύει τη διεθνή συνεργασία που είναι αναγκαία για τη μείωση των κινδύνων πυρηνικού ολέθρου, την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, την αποτροπή κακής χρήσης της βιοτεχνολογίας, την πρόληψη πιθανών κινδύνων που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη και άλλων αποκαλυπτικών απειλών.
Η ειδική επιτροπή ιδρύθηκε το 1945 από επιστήμονες, ανάμεσα στους οποίους ήταν ο Αλμπερτ Αϊνστάιν και ο Τζ. Ρόμπερτ Οπενχάιμερ.