Ο λόρδος Βύρων στη Βαϊμάρη

Ημιτελής και επί δεκαετίες ξεχασμένη, μια όπερα που συνέθεσε η Γιούλια Κερ, μητέρα της διάσημης συγγραφέως παιδικών βιβλίων Τζούντιθ Κερ, ανεβαίνει για πρώτη φορά στη σκηνή σχεδόν έναν αιώνα μετά τη φυγή της εβραϊκής οικογένειας από τη ναζιστική Γερμανία.

Χαρακτηρισμένη από τη γερμανική εφημερίδα «Die Zeit» ως «μία από τις πιο τρελές όπερες του περασμένου αιώνα», «Ο Χρονοπλάνος» διαδραματίζεται στις τελευταίες ημέρες της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης.

Το λιμπρέτο αποτελεί έναν συνδυασμό επιστημονικής φαντασίας και κοινωνικής σάτιρας, ενώ η μουσική έχει επιρροές από τους Βάγκνερ και Στράους και τη μουσική των καμπαρέ του μεσοπολεμικού Βερολίνου. Στον πυρήνα της πλοκής βρίσκεται μια μηχανή του χρόνου – ο λεγόμενος «Χρονοπλάνος» – που εφευρίσκει ο Αλμπερτ Αϊνστάιν, ο οποίος μεταφέρει τον λόρδο Βύρωνα από την Αγγλία του 19ου αιώνα στο Βερολίνο, όπου και ερωτεύεται μια νεαρή, χειραφετημένη γυναίκα.

Το λιμπρέτο φέρει την υπογραφή του συζύγου της συνθέτριας, Αλφρεντ Κερ, ο οποίος υπήρξε διακεκριμένος θεατρικός κριτικός και πολέμιος του Χίτλερ. Υπό τον κίνδυνο να συλληφθεί, εγκατέλειψε τη Γερμανία με την οικογένειά του, αφήνοντας πίσω τα περισσότερα από τα υπάρχοντά τους, όχι όμως και το χειρόγραφο της όπερας που ταξίδεψε σε τρεις φακέλους σε πολλές γωνιές της Ευρώπης έως ότου η οικογένεια εγκατασταθεί στο Λονδίνο.

Χαμένες σελίδες

Το έργο, παραγγελία της Κρατικής Οπερας του Αμβούργου στην Κερ, μία από τις ελάχιστες συνθέτριες που κατόρθωσαν να καθιερωθούν στον ανδροκρατούμενο κόσμο της σύγχρονης μουσικής, έμεινε στο συρτάρι, με την τρίτη πράξη να παραμένει ημιτελής. Μεταδόθηκε αποσπασματικά από τη Βαυαρική Ραδιοφωνία το 1953, όμως η τύχη του επιφύλασσε ακόμη ένα πλήγμα, όταν ο μαέστρος της ραδιοφωνικής ορχήστρας έχασε περισσότερες από εκατό σελίδες του πρωτότυπου χειρογράφου.

Η συνθέτρια πέθανε το 1954 και για την πρεμιέρα του Σαββάτου στο Κρατικό Θέατρο του Μάιντς «Ο Χρονοπλάνος» ανασυντέθηκε εν μέρει και ολοκληρώθηκε από τον καθηγητή ρεπερτορίου Νόρμπερτ Μπίερμαν.