Η «τυμβωρυχία» της στατιστικής απάτης

Τις τελευταίες ημέρες, το Μέγαρο Μαξίμου έχει επιδοθεί σε μια άγρια επικοινωνιακή αντεπίθεση. Οποιος τολμά να μιλήσει για την υποεκτίμηση των εργατικών ατυχημάτων, βαφτίζεται «τυμβωρύχος» και διασπορέας «fake news».

Ωστόσο, η ίδια η έκθεση της Eurostat «Accidents at Work» και τα μεταδεδομένα της, αποκαλύπτουν πως αυτό που πανηγυρίζουν ως «ασφάλεια» δεν είναι παρά η σιωπή της υποκαταγραφής.

Η κυβέρνηση επαίρεται επειδή η Ελλάδα, μαζί με την Ολλανδία και τη Γερμανία, εμφανίζει δείκτη θανατηφόρων ατυχημάτων κάτω του 1,00 ανά 100.000 εργαζόμενους. Αποκρύπτουν όμως την ουσία: τα θανατηφόρα ατυχήματα είναι, στατιστικά, «σπάνια γεγονότα» με έντονες διακυμάνσεις, ειδικά σε μικρές χώρες. Η πραγματική «ασθένεια» της αγοράς εργασίας κρύβεται στα μη θανατηφόρα, εκεί που βασιλεύει το απόλυτο σκοτάδι.

Χώρες με συστήματα αναφοράς βασισμένα στην ασφάλιση, όπου υπάρχει οικονομικό κίνητρο αποζημίωσης για το θύμα, καταγράφουν την αλήθεια: η Πορτογαλία δηλώνει 2.956 ατυχήματα ανά 100.000 εργαζόμενους, η Ισπανία 2.708 και η Γαλλία 2.644. Αντίθετα, στην Ελλάδα και στα Βαλκάνια κυριαρχεί η υποκαταγραφή. Η Eurostat το λέει ξεκάθαρα: η «ελλιπής δήλωση» οφείλεται στον φόβο των εργοδοτών για «κρατικές έρευνες» και στο κόστος των μέτρων ασφαλείας, αλλά και στη μαύρη εργασία και την έλλειψη κινήτρων και εξασφαλίσεων στους εργαζόμενους για να μιλήσουν. Προσθέστε σε αυτά και την υποστελέχωση της Επιθεώρησης Εργασίας, ειδικά στην περιφέρεια.

Το κυβερνητικό αφήγημα καταρρέει αν δει κανείς τη Σλοβενία και την Εσθονία. Αν και έχουν παρόμοιο σύστημα «νομικής υποχρέωσης» με εμάς (και όχι ασφαλιστικό), καταγράφουν 2.241 και 957 ατυχήματα αντίστοιχα. Εκεί προφανώς οι μηχανισμοί λειτουργούν. Στην Ελλάδα, όπως στη Ρουμανία και τη Βουλγαρία, τα πλασματικά νούμερα κάτω των 100 ατυχημάτων «φωνάζουν» συγκάλυψη.

Ακόμα και η σύγκριση με τη Γαλλία είναι παραπλανητική υπέρ της κυβέρνησης. Το γαλλικό σύστημα καταγράφει κάθε συμβάν στον χώρο εργασίας, ακόμα και αν δεν οφείλεται άμεσα σε αυτήν, οδηγώντας σε υψηλότερους δείκτες (3,60 θανατηφόρα). Εμείς, αντίθετα, έχουμε αναγάγει την «ελλιπή κάλυψη» (under-coverage) σε επιστήμη, αφήνοντας ολόκληρους τομείς και περιστατικά στο σκοτάδι.

Οταν, λοιπόν, η κυβέρνηση μιλά για «fake news», αποκρύπτει τις επίσημες αναλύσεις. Το ότι τα θανατηφόρα ατυχήματα είναι δύσκολο να κρυφτούν ενώ τα χιλιάδες σοβαρά ατυχήματα «εξαφανίζονται» από τις λίστες, δεν είναι επιτυχία. Είναι το αποτέλεσμα ενός κράτους που μονίμως δηλώνει ανεύθυνο και μαγειρεύει στοιχεία, υβρίζοντας όσους τα επισημαίνουν.