لودو؛ سرگرمی محبوب زمستانی افغانها
شماری از باشنده های ولایت های مختلف افغانستان می گویند بازی لودو به دلیل قواعد ساده و سرعت بازی، هم برای جمعهای خانوادگی مناسب است و هم در جمع دوستان باعث سرگرمی و رقابت میشود.
به گفته آنان لودو بیشتر در فصل زمستان در افغانستان رایج است، زیرا رفتن به بیرون و سرگرمی در فضای باز محدود است و خانوادهها و دوستان اغلب در خانهها و مکانهای سرپوشیده آن را بازی میکنند.
سیمعالله، ساکن ولایت ننگرهار، میگوید او و دوستانش اغلب در خانههایشان یا حتی در رستورانتها دور هم جمع میشوند و لودو بازی میکنند:
«ما گاهی در خانه کسی جمع میشویم، گاهی هم در یک رستورانت لودو بازی میکنیم. زمستان است، هوا سرد است، گاهی برف یا باران میبارد، پس لودو سرگرمی خوبی است؛ در یک جای گرم نشسته و وقت میگذرانیم.»
در افغانستان برخی ها بازی لودو را بنام بازی «چکه» هم یاد می کنند.
مریم، ۱۰ ساله ساکن کابل هم میگوید که اغلب با پدر، مادر و برادرش در خانه لودو بازی میکند:
«لودو بازی بسیار خوب و جذابی است، مخصوصاً در زمستان که هوا سرد است و نمیتوانم بیرون بروم، پس با پدر، مادر و برادرم بازی میکنم.»
لودو یک بازی تختهای است که معمولاً بین دو تا چهار نفر انجام میشود. این بازی بر اساس تاس است و هر بازیکن چهار مهره چهار رنگ دارد که معمولاً سبز، آبی، سرخ و زرد هستند. هر کس تلاش میکند چهار مهره خود را زودتر از دیگران به خانه مشخصی که در مرکز تخته قرار دارد برساند؛ این محل گاهی «قصر پادشاهی» نیز نامیده میشود.
اگر شش بیاید و مهرهای از خانه خارج ساخته شود، هر بار تاس انداخته میشود و مهره به همان اندازه جلو میرود. اگر مهره کسی به مهره بازیکن دیگر برخورد کند، آن مهره باید دوباره به خانه برگردد.
اما خانههای امنی نیز وجود دارد که مهرهها در آنجا در امان هستند.
میوند، ساکن منطقه ارزانقیمت کابل، در مورد نکات مهم بازی لودو میگوید:
«نکتهی مهم در لودو این است که مهرهها را از خانه بیرون بیاوری، سرحد را بگیری و مهرهها را به قصر پادشاهی برسانی؛ لودو یک بازی احساسی است.»
بازی لودو از بازی «پچیسی» گرفته شده که در هند باستان بین مردم بسیار رواج داشت.
این بازی در سال ۱۸۹۶ میلادی در انگلستان با نام «LUDO» ثبت شد.
اما لودو در کشورهای مختلف با نامهای متفاوت یاد میشود و روش بازی در هر منطقه کمی متفاوت است.
تختهی لودو معمولاً از قطعه کاغذی است، اما از تکه هم ساخته میشود و در افغانستان قیمت آن بسته به نوع و اندازه از دهها افغانی تا صدها افغانی متغیر است.
امروزه این بازی به صورت الکترونیکی نیز در موبایلها و تبلیت های هوشمند انجام میشود، مخصوصاً هنگام سفر که امکان گذاشتن تخته و مهرهها وجود ندارد.