ALMANYA’DA 2026 BADEN-WÜRTTEMBERG LANDTAG SEÇİMİ: FDP İÇİN BİR DÖNÜM NOKTASI
Giriş: Mart 2026 Seçimlerinin Kritik Önemi
8 Mart 2026’da Almanya’nın Baden-Württemberg eyaletinde yapılacak eyalet meclisi (Landtag) seçimi[1], Almanya’nın siyasi manzarasında belirleyici bir rol oynayacak. Bu seçim, sadece eyaletin geleceğini değil, aynı zamanda federal düzeydeki dengeleri de etkileyecek nitelikte. Özellikle Özgür Demokrat Parti (FDP) için bu tarih, tam bir “hayatta kalma sınavı” anlamına geliyor. Parti, 2025 federal seçimlerinde yüzde 5 barajını aşamayarak Bundestag’dan düşmüşken, Baden-Württemberg’i “Stammland” (köklü toprak) olarak gören liberaller için buradaki başarı, ulusal çapta yeniden ayağa kalkmanın anahtarı olabilir. Eğer FDP burada barajı aşamazsa, partinin genel varlığı sorgulanır hale gelebilir; zira eyalet, FDP’nin tarih boyunca kesintisiz temsil edildiği tek bölge. Bu bağlamda, seçimler sadece yerel politikaları değil, Almanya’nın liberal geleneğinin geleceğini de belirleyecek. Anketler, CDU’nun liderliğinde bir değişim sinyali verirken, FDP’nin baraj mücadelesi, koalisyon seçeneklerini doğrudan etkileyecek.
Bu kritiklik, birkaç faktörden kaynaklanıyor: Öncelikle, federal Ampel koalisyonunun (SPD-Yeşiller-FDP) çöküşü sonrası oluşan belirsizlik. İkincisi, AfD’nin yükselişi ve Yeşiller’in toparlanmasıyla liberal seçmenin dağılması riski. Üçüncüsü ise, Baden-Württemberg’in ekonomik gücü -otomobil endüstrisi gibi sektörler- burada yoğunlaşmışken, FDP’nin ekonomi odaklı vaatleri burada test edilecek. Eğer FDP başarılı olursa, bu federal toparlanmanın fitilini ateşleyebilir; başarısızlık ise partiyi marjinalleştirebilir.
2021’de Başarı: Güçlü Bir Temel Nasıl Atıldı?
2021 Landtag seçiminde, FDP, yüzde 10,5 oy oranıyla 18 sandalye kazanarak önemli bir başarı elde etti. Bu, partinin eyaletteki en iyi sonuçlarından biriydi ve liberal ekonomi politikalarının, dijitalleşme vurgusunun ve özgürlük temalarının seçmende karşılık bulduğunu gösteriyordu. O dönem, eyaletin güçlü sanayi altyapısı (Mercedes, Porsche gibi markalar) ve orta sınıf seçmeni, FDP’nin bürokrasi karşıtı söylemini cazip kılıyordu. Parti, Yeşiller-CDU koalisyonunda dışarıda kalsa da, muhalefette etkili bir rol oynadı. Bu başarı, federal Ampel koalisyonuna giden yolda da moral kaynağı oldu. Aşağıdaki tablo, 2021 sonuçlarını özetliyor:
Resim Grok tarafından tasarlanmıştır.
Bu dağılım, FDP’nin liberal seçmeni mobilize ederek AfD’nin hemen önünde yer aldığını gösteriyor. Başarının ana faktörleri: güçlü yerel adaylar (örneğin Hans-Ulrich Rülke), ekonomi odaklı kampanya ve genç seçmenin dijitalleşme vaatlerine ilgisiydi.
Federal Düzeyde Başarısızlık: 2025 Bundestag Seçimlerinin Dersleri
Ancak 2021’in zaferi, federal düzeyde devam etmedi. 2025 Bundestag seçimlerinde, FDP, yüzde 5 barajının altında kalarak parlamento dışı kaldı; bu, parti için tarihi bir yenilgiydi. Nedenler çok katmanlıdır. Öncelikle, partinin Ampel koalisyonundaki rolünden bahsedilebilir. FDP, SPD ve Yeşiller’le birlikte hükümet ederken, enflasyon, enerji krizi ve ekonomik durgunluk gibi sorunlarla suçlandı. Parti, vergi indirimleri ve bürokrasi azaltma vaatlerini gerçekleştiremedi; aksine, koalisyon içindeki çatışmalar (örneğin bütçe anlaşmazlıkları) imajını zedeledi. İkincisi, liderlik sorunlarıyla alakalıdır. FDP lideri Christian Lindner’ın Maliye Bakanlığı sırasındaki kararları (örneğin borç freni ısrarı) eleştirildi. Üçüncüsü, seçmen kaymasıyla alakalıdır. Liberal seçmen, AfD’ye veya CDU’ya kaydı; gençler ise Yeşiller’e yöneldi. Sonuçta, FDP, ulusal anketlerde yüzde 3-4’e geriledi, bu da eyalet seçimlerini daha kritik hale getirdi.
Son Eyalet Seçimlerindeki Başarısızlıklar: Nedenler ve Faktörler
FDP’nin son eyalet seçimlerindeki performansı da federal trendi yansıtıyor. Örneğin, 2025’te diğer eyaletlerde (örneğin Rheinland-Pfalz veya Sachsen-Anhalt) baraj altı kaldı. Ana nedenler şöyle gruplanabilir: Ekonomik krizlerin (enflasyon, enerji fiyatları) liberalleri vurması; AfD’nin protesto oylarını kapması ve koalisyon yorgunluğu. Baden-Württemberg’de ise durum biraz farklıdır: Parti burada kök salmış, ancak anketlerdeki düşüş (yüzde 5-6) benzer faktörlerden kaynaklanıyor. Seçmen analizi gösteriyor ki, orta sınıf girişimciler hala FDP’ye sadık, ama gençler ve kadınlar uzaklaşıyor. Parti içi tartışmalar (örneğin Ampel’den çıkış) de güven kaybettirdi.
Şimdi Seçmene Ne Vaat Ediyor? FDP’nin Kampanya Stratejisi
FDP, 2026 programı “Zurück auf Vorwärts” (İleriye Dönüş) ile klasik liberal temalara odaklanıyor: Radikal bürokrasi azaltma, orta sınıf için vergi indirimleri, dijitalleşme hızlandırma, eğitim reformları ve yenilikçilik teşviki. “Spitzenkandidat”, yani Başbakan adayı Hans-Ulrich Rülke, “bürger kalkınması” çağrısıyla bireysel sorumluluk ve performansı vurguluyor. Parti, Yeşiller’i “ideolojik” politikalarla eleştirerek onları hükümetten uzaklaştırmayı hedefliyor. Kampanya, sosyal medya ve yerel etkinliklerle liberal çekirdek seçmeni (girişimciler, genç profesyoneller) mobilize etmeyi amaçlıyor. Yeni çift oy sistemi, FDP’ye ikinci oylarda avantaj sağlayabilir. Bu vaatler, eyaletin ekonomik gücüne hitap ederek ikna edici. Örneğin, otomobil sektöründeki krizlere “entfesselung” (serbestleştirme) çözümü öneriyorlar.
Baden-Württemberg FDP İçin Ne İfade Ediyor?
Baden-Württemberg, FDP için “son kale” niteliğinde. Parti, burada tarihsel olarak güçlü: Liberal geleneğin kökleri, eyaletin sanayi ve inovasyon merkezine uyuyor. Başarılı olursa, federal toparlanmanın modeli olabilir; örneğin, CDU-FDP koalisyonuyla liberal politikalar uygulanabilir. Anketler umut vericidir; son Civey anketinde FDP yüzde 6,4’e çıkmış, bu da toparlanma sinyalidir. Ancak risk halen yüksektir; baraj altı, partiyi ulusal çapta eritebilir. Bu eyalet, FDP’nin liberalizmi Almanya’da yeniden canlandırma şansıdır.
Güncel anket ortalaması (Şubat 2026 başı):
Resim Grok tarafından tasarlanmıştır.
Bu veriler, FDP’nin barajda sallandığını ama son haftalarda toparlanabileceğini gösteriyor.
Bu Tablo Ne Anlama Geliyor?
Eğer Mart 2026 seçimleri bu pazar yapılsaydı, Baden-Württemberg siyaseti deprem yaşardı:
Yeşil Başbakan Dönemi Bitebilir: Yeşiller (Kretschmann ekolü) artık tartışmasız lider değil. CDU, eyaletin en büyük partisi konumunu geri almış görünüyor.
AfD Ana Muhalefet Adayı: AfD’nin yüzde 20’ye ulaşması, onları SPD’nin önüne geçirip eyaletteki en güçlü 2. veya 3. güç yapıyor.
Koalisyon Matematiği Zorlaşıyor:
-
- Mevcut Yeşil-Siyah (Yeşiller + CDU) koalisyonu devam edebilir, ancak roller değişir: Büyük ortak artık CDU olur (Siyah-Yeşil).
- Klasik “Trafik Lambası” (Yeşil-SPD-FDP) koalisyonu yüzde 40’ı bile bulamıyor, imkânsız görünüyor.
Kısacası, eyalette dengelerin 2021’e göre tamamen tersine döndüğü, CDU’nun liderliği geri aldığı ve AfD’nin patlama yaptığı bir senaryo mevcut.
Sonuç: Liberalizmin Geleceği Tehlikede
FDP, Baden-Württemberg seçiminde çifte bir meydan okumayla karşı karşıya: Eyalette kalıcı olmak ve ulusalda yeniden doğuş. Ekonomik vizyonu ve özgürlük vurgusuyla seçmeni ikna ederse, bu zafer federal dengeleri değiştirebilir. Ancak başarısızlık, Almanya’nın en eski partilerinden birinin sonunu hızlandırabilir. Seçim yaklaştıkça, FDP’nin stratejik hamleleri belirleyici olacaktır; bu, liberaller için sadece bir seçim değil, bir varoluş mücadelesidir…
Yusuf ERTUĞRAL
KAYNAKÇA
- https://dawum.de/Baden-Wuerttemberg/
- https://politpro.eu/en/baden-wuerttemberg
- https://www.das-parlament.de/inland/bundeslaender/diese-fuenf-landtagswahlen-stehen-in-2026-an
- https://www.deutschlandfunk.de/landtagswahlen-2026-rlp-bw-mv-berlin-sachsen-anhalt-100.html
- https://www.deutschlandfunk.de/landtagswahlen-2026-rlp-bw-mv-berlin-sachsen-anhalt-100.html
- https://www.dw.com/en/german-election-2025-whats-in-the-party-programs/a-71083928
- https://www.fdp.de/freie-demokraten-stimmen-sich-auf-landtagswahl-ein
- https://www.infratest-dimap.de/umfragen-analysen/bundeslaender/baden-wuerttemberg/laendertrend/2026/januar
- https://www.landtagswahl-bw.de/landtagswahl-2026-baden-wuerttemberg/umfragen
- https://www.specialeurasia.com/2025/02/24/german-federal-elections-2025/
- https://www.spiegel.de/politik/deutschland/landtagswahlen-2026-umfragen-fuer-baden-wuerttemberg-mecklenburg-vorpommern-berlin-rheinland-pfalz-sachsen-anhalt-a-7e77ee8c-281f-4ab7-834c-930997191a97
- https://www.swr.de/swraktuell/baden-wuerttemberg/bw-trend/aktuelle-umfrage-januar-sonntagsfrage-landtagswahl-bw-trend-2026-100.html
- https://www.swr.de/swraktuell/baden-wuerttemberg/bw-trend/aktuelle-umfrage-januar-sonntagsfrage-landtagswahl-bw-trend-2026-100.html
- https://www.t-online.de/nachrichten/deutschland/innenpolitik/id_101103538/wahlumfragen-zur-landtagswahl-baden-wuerttemberg-erste-tendenz-bei-bw-wahl.html
- https://youtu.be/iB1qWoW-9Pg?si=LGAfFXaLxZfQd6Pl
- https://youtu.be/9eLqaIXVaCM?si=rliV-BkXMFbEw59L
- https://www.wahlrecht.de/umfragen/landtage/baden-wuerttemberg.htm
DİPNOTLAR
[1] Landtag, Almanya ve Avusturya’daki federal eyaletlerin (Bundesländer) halk tarafından seçilen eyalet meclisidir. Yasama yetkisine sahip olan bu meclisler, eğitim, polis ve kültür gibi yerel konularda yasalar çıkarır, eyalet hükümetini ve Başbakanı seçer. 16 federal eyaletin her birinin kendine ait bir Landtag’ı bulunur.