Садир Жапаров Қамчибек Ташиевни нима сабабдан ишдан олганини айтди

Қирғизистонда охирги кунлардаги энг кўп муҳокама қилинаётган қарорлардан бири — Қамчибек Ташиевнинг лавозимдан озод этилгани. Президент Садир Жапаров бу мавзуда яна бир бор очиқ гапирди ва “шошилинч” кўринган қарор ортида нима турганини ўзича тушунтирди.

Жапаровнинг айтишича, у Миллий хавфсизлик давлат қўмитаси раҳбарини ишдан олиш ҳақида фармон имзолашдан олдин, аввало дўстига қўнғироқ қилган. Вазир-эмас, ҳамкасб-эмас — айнан “дўстим” деб атаган. Суҳбатда мамлакат ичидаги вазиятни тушунтирган, кейин эса қарор қабул қилганини билдирди.

“Миллий хавфсизлик давлат қўмитаси раҳбари лавозимидан озод этиш тўғрисида қарор қабул қилишдан олдин дўстимга қўнғироқ қилдим, бу ерда юз бераётган вазиятни тушунтирдим, уни лавозимидан озод этаётганимни айтдим ва шундан кейин қарор қабул қилдим”, — деди Садир Жапаров “Хабар” агентлигига берган интервьюсида.

Президент бу қадамини “дўстини сақлаб қолиш” деб изоҳлади. Унинг таъбирида, Ташиевнинг атрофидаги айрим шахслар — “оқсоқолларми, кўксоқолларми, ҳар қалай” — уни тўғри йўлдан оғдириши мумкин эди. Яъни Ташиевнинг номи “ниқоб” сифатида ишлатилиб, парламент депутатлари, давлат амалдорлари ва жамоатчиликка танилганларга “генерал томонга ўтинглар”, деган мазмунда мурожаатлар бошланган.

"Чунки унинг атрофида бўлганлар — уларни ‘оқсоқоллар’ деймизми ёки ‘кўксоқоллар’, ҳар ҳолда улар дўстимни тўғри йўлдан оғдиришар эди. Улар Қамчибек Ташиев номи билан ниқобланиб, парламент депутатлари, масъул давлат хизматчилари ва жамоатчиликка танилган шахсларга: ‘Генерал томонга ўтинглар’, деб мурожаат қила бошлашган”, — дея қўшимча қилди Жапаров.

Жапаров шу нуқтада хавотирини яширмади: агар Ташиев лавозимда қолганида, бундай чақириқлар янада кучайиши эҳтимоли бор эди. Бу эса давлат аппарати ичида ҳам, жамиятда ҳам бўлиниш, қарама-қаршилик ва турли “фронтлар” пайдо бўлиши хавфини оширарди. Президентнинг хулосаси қатъий: барқарорлик — ҳаммасидан устун.

“Шунинг учун дўстимни лавозимидан озод этишга мажбур бўлдим. Давлатдаги барқарорлик мен учун ҳамма нарсадан устун”, — деди у.

Шу ўринда бир нарса аниқ: гап фақат кадр алмашинувида эмас, сиёсий вазиятни “тартибда ушлаб туриш” ҳақида кетяпти. Халқаро манбалар ҳам бу қарорни жамиятдаги эҳтимолий бўлинишларнинг олдини олиш, хавфсизлик тизимини қайта жамлаш контекстида ёритяпти.

Воқеалар ривожига келсак, Ташиев 13 февралга ўтар кечаси хориждаги даволанишни муддатидан олдин якунлаб, Қирғизистонга қайтгани хабар қилинди. Оммавий ахборот воситаларига кўра, у “Манас” аэропортига тушганидан кейин дарҳол машинага ўтириб кетган, журналистлар савол бериб улгурмаган.

Эслатиб ўтамиз, Қамчибек Ташиев 10 февраль куни лавозимидан озод этилган эди. Унинг ўзи эса бу қарорни кутилмаган, деб баҳолаган.

Қисқаси, Жапаровнинг логикаси шундай: дўстлик — дўстлик, лекин давлат — “бош лига”. Сиёсатда ҳиссиётга эрк берсангиз, кейин жамиятни “плей-офф”га олиб чиқиш қийин бўлади. Энди асосий савол — бу қарор ҳақиқатан ҳам ички барқарорликни мустаҳкамлайдими ёки аксинча, янги тортишувларга сабаб бўладими. Вақт кўрсатади, лекин ҳозироқ битта нарса маълум: Қирғизистонда кун тартиби жуда тез ўзгаряпти.