Po artroskopii barku: Plan fizjoterapii dla sportowców i osób aktywnych – klucz do szybkiego powrotu na boisko
Artykuł sponsorowany
Artroskopia barku to zabieg, który daje dużą szansę na powrót do pełnej sprawności po kontuzji, choć sam fakt wykonania operacji wcale nie gwarantuje sukcesu. O tym, jak szybko i bezpiecznie sportowiec lub osoba aktywna wróci do treningów, decyduje przede wszystkim właściwie przeprowadzona fizjoterapia. Rehabilitacja po artroskopii barku przebiega etapami, a każdy z nich ma jasno określony cel i znaczenie dla dalszego procesu leczenia.
Wczesny okres pooperacyjny (ok. 0-2 tygodnie po zabiegu): ochrona i przygotowanie do pracy
Pierwsze dwa tygodnie po artroskopii barku to czas, w którym najważniejsze jest stworzenie optymalnych warunków do gojenia się tkanek. Bark zwykle pozostaje ustabilizowany w temblaku, co pozwala odciążyć operowane struktury i ograniczyć niekontrolowane ruchy. Długość unieruchomienia zależy od rodzaju wykonanego zabiegu i decyzji lekarza, dlatego już na tym etapie istotna jest ścisła współpraca całego zespołu terapeutycznego.
Nie oznacza to jednak, że podczas tzw. fazy ostrej pacjent powinien całkowicie unikać aktywności. Wręcz przeciwnie, wprowadza się delikatne, kontrolowane ćwiczenia izometryczne mięśni barku oraz ćwiczenia czynne łokcia, nadgarstka i dłoni, aby zapobiec ich osłabieniu i sztywności. Uzupełnieniem terapii są metody przeciwbólowe i przeciwzapalne, takie jak krioterapia czy elektrostymulacja, które pomagają zmniejszyć obrzęk i umożliwiają bezpieczne rozpoczęcie dalszej rehabilitacji. Ważnym elementem jest również edukacja pacjenta dotycząca codziennego funkcjonowania, pozycji snu oraz unikania ruchów mogących przeciążyć bark.
Stopniowe przywracanie zakresu ruchu (ok. 2-8 tygodnie po zabiegu)
Po okresie ochronnym rehabilitacja wchodzi w fazę stopniowego odzyskiwania ruchomości. W miarę gojenia się tkanek temblak jest stopniowo odstawiany, a fizjoterapia koncentruje się na bezpiecznym poszerzaniu zakresu ruchu w stawie barkowym. Na początku są to ruchy prowadzone lub wspomagane, wykonywane w kontrolowanych warunkach, bez prowokowania bólu.
Celem tej fazy jest nie tylko ponowne wprowadzanie barku do aktywności, lecz przede wszystkim odbudowa prawidłowej mechaniki ruchu. Na tym etapie szczególną uwagę zwraca się na współpracę barku z łopatką oraz kontrolę ruchów w codziennych czynnościach. Wraz ze zmniejszaniem dolegliwości bólowych wprowadza się ćwiczenia czynne i lekkie opory, zawsze dostosowane do tolerancji pacjenta oraz charakteru przeprowadzonego zabiegu.
Wzmacnianie i poprawa kontroli (od 2 do nawet 6 miesięcy po zabiegu)
Kolejny etap rehabilitacji, który u osób aktywnych i sportowców ma kluczowe znaczenie, skupia się na stopniowym wzmacnianiu mięśni oraz poprawie kontroli nerwowo-mięśniowej. Zazwyczaj przypada on na okres od kilku tygodni do kilku miesięcy po operacji, przy czym w przypadku większych uszkodzeń może być wydłużony.
Ćwiczenia stają się bardziej wymagające i obejmują pracę z oporem, trening funkcjonalny oraz stopniowe wprowadzanie złożonych ruchów. Szczególną rolę odgrywa nauka kontroli rotacji zewnętrznej barku oraz stabilizacji w pozycjach obciążeniowych. Dzięki temu staw jest lepiej przygotowany do dynamicznych ruchów, charakterystycznych dla aktywności sportowej.
Powrót do sportu i aktywności fizycznej (ok. 4-6 miesięcy)
Ostatni etap rehabilitacji ma na celu przygotowanie barku do realnych obciążeń treningowych. W tej fazie fizjoterapia powinna odzwierciedlać specyfikę danej dyscypliny sportowej – zarówno pod względem zakresów ruchu, jak i intensywności. Powrót do pełnej sprawności zazwyczaj mieści się w przedziale od czterech do sześciu miesięcy, jednak tempo progresji zawsze zależy od indywidualnej reakcji organizmu na terapię.
Kluczowe znaczenie ma stały nadzór fizjoterapeuty, który modyfikuje program ćwiczeń i reaguje na sygnały przeciążenia. Odpowiednio zaplanowana rehabilitacja nie tylko skraca czas powrotu na boisko, ale również zmniejsza ryzyko ponownego urazu, pozwalając na bezpieczne i długofalowe uprawianie sportu.
Źródła:
- Andrews JR, David TS; red. wyd. pol. Romanowski L. Artroskopowe techniki leczenia barku. Przewodnik ilustrowany. Warszawa: Medisfera; 2013
- Marczyński W., Białecki J., Biologia i biomechanika leczenia obrażeń stawu barkowego, II Międzynarodowe Sympozjum Traumatologiczne, Katowice 2017.
Artykuł sponsorowany
Post Po artroskopii barku: Plan fizjoterapii dla sportowców i osób aktywnych – klucz do szybkiego powrotu na boisko pojawił się poraz pierwszy w Przegląd.