Η ανασκαφή που πάγωσε τους επιστήμονες: Μαζικός τάφος Βίκινγκ με νεαρό «γίγαντα» δύο μέτρων

Μαζικός τάφος εποχής των Βίκινγκ εντοπίστηκε στα περίχωρα του Κέιμπριτζ από ομάδα φοιτητών του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ, κατά τη διάρκεια εκπαιδευτικής ανασκαφής. Στον τάφο βρέθηκαν διαμελισμένα λείψανα, μεταξύ των οποίων και ενός «εξαιρετικά ψηλού» άνδρα που φαίνεται να είχε υποβληθεί σε εγχείρηση στον εγκέφαλο.

Τα ευρήματα εκτιμάται ότι ανήκουν σε άτομα που εκτελέστηκαν κατά τη διάρκεια ή μετά από μάχη γύρω στον 9ο αιώνα μ.Χ.. Ο λάκκος, μήκους περίπου τεσσάρων μέτρων, περιείχε λείψανα δέκα ανθρώπων, βάσει του αριθμού των κρανίων, ενώ τουλάχιστον ένας από αυτούς είχε αποκεφαλιστεί.

Ένας από τους άνδρες είχε ύψος περίπου δύο μέτρων, κάτι που θεωρείται «εξαιρετικά ψηλό» για την εποχή, καθώς το μέσο ύψος στην περιοχή δεν ξεπερνούσε το 1,67 μ., σύμφωνα με τους αρχαιολόγους.

Ο συγκεκριμένος άνδρας ήταν ηλικίας 17 έως 24 ετών και, όπως δείχνουν τα στοιχεία, πιθανόν έπασχε από ορμονική διαταραχή όπως ο γιγαντισμός. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν πως το κρανίο του έφερε μια μεγάλη οβάλ οπή διαμέτρου περίπου 2,5 εκατοστών, ένδειξη ότι είχε υποβληθεί σε τρηπανοτομία – μια αρχαία χειρουργική πρακτική κατά την οποία ανοίγεται τρύπα στο κρανίο ζωντανού ατόμου.

Η διαδικασία αυτή θεωρούταν ότι ανακούφιζε συμπτώματα όπως ημικρανίες ή επιληπτικές κρίσεις. «Το άτομο μπορεί να είχε όγκο που επηρέαζε την υπόφυση, προκαλώντας υπερβολική παραγωγή αυξητικών ορμονών», δήλωσε η αρχαιολόγος Trish Biers από το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ.

«Μια τέτοια πάθηση θα αύξανε την πίεση στο κρανίο, προκαλώντας πονοκεφάλους, και η τρηπανοτομία ίσως έγινε για την ανακούφιση αυτών των συμπτωμάτων», πρόσθεσε η Δρ Biers.

Αποκεφαλισμοί και ίχνη βίας

Οι ερευνητές εντόπισαν επίσης διαμελισμένα λείψανα δίπλα σε ακέραιους σκελετούς μέσα στον ίδιο λάκκο. Ένας άνδρας φαίνεται να έχει «ξεκάθαρα αποκεφαλιστεί», ενώ σε άλλους σκελετούς παρατηρούνται τραύματα που συνδέονται με μάχη. Ωστόσο, οι αρχαιολόγοι δεν είναι βέβαιοι αν πρόκειται για θύματα πολέμου.

Πιθανότερο, σύμφωνα με τους επιστήμονες, είναι ότι οι άνθρωποι αυτοί υπήρξαν θύματα «φρικτής βίας και ίσως εκτέλεσης». Στον λάκκο υπήρχαν τέσσερις πλήρεις σκελετοί, κάποιοι σε στάσεις που δείχνουν ότι ήταν δεμένοι, καθώς και διαμελισμένα μέλη, όπως ένα σύμπλεγμα από κρανία και μια στοίβα από πόδια.

«Όσοι τάφηκαν εκεί μπορεί να είχαν υποστεί σωματική τιμωρία, κάτι που ίσως συνδέεται με το Wandlebury ως ιερό ή γνωστό τόπο συγκεντρώσεων», ανέφερε ο Oscar Aldred, διευθυντής της Cambridge Archaeological Unit.

Ο ίδιος πρόσθεσε πως «ίσως κάποια από τα διαμελισμένα μέλη να είχαν προηγουμένως εκτεθεί ως τρόπαια και στη συνέχεια να θάφτηκαν μαζί με τους εκτελεσμένους ή σφαγιασμένους ανθρώπους».

Σύγκρουση Σαξόνων και Βίκινγκ

Την περίοδο γύρω στο 870 μ.Χ., η περιοχή βρισκόταν στη «ζώνη συνόρων» ανάμεσα στο βασίλειο της Μερκίας και το βασίλειο της Ανατολικής Αγγλίας. Η μαζική ταφή προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για την κατάσταση της περιοχής εκείνη την εποχή.

Κατά τον ύστερο 8ο αιώνα, το Κέιμπριτζ ανήκε στη Μερκία, όμως έναν αιώνα αργότερα, στρατός Βίκινγκ εγκαταστάθηκε κοντά στην περιοχή και λεηλάτησε την πόλη. «Η Καμπριτζσάιρ ήταν μια συνοριακή ζώνη ανάμεσα στη Μερκία και την Ανατολική Αγγλία, με συνεχείς συγκρούσεις μεταξύ Σαξόνων και Βίκινγκ που διαρκούσαν δεκαετίες», σημείωσε ο Δρ Aldred.

«Υποψιαζόμαστε ότι ο συγκεκριμένος λάκκος σχετίζεται με αυτές τις συγκρούσεις», πρόσθεσε.

Η εκπαιδευτική αυτή ανασκαφή πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος προπτυχιακών σπουδών αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ, σε συνεργασία με την Cambridge Archaeological Unit και τη φιλανθρωπική οργάνωση Cambridge Past, Present and Future, η οποία είναι ιδιοκτήτρια του Wandlebury.