21 κιλά ράβδων χρυσού «φωτίζουν» το πρόβλημα των υποδομών στην Ιαπωνία

Μια πράξη γενναιοδωρίας αλλά και συμβολισμού έφερε στο προσκήνιο ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα των πόλεων στην Ιαπωνία: τη φθορά των βασικών υποδομών. Η μητροπολιτική Οσάκα βρέθηκε στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής όταν άγνωστος ευεργέτης δώρισε 21 κιλά ράβδων χρυσού, συνολικής αξίας περίπου 560 εκατομμυρίων γεν, με αποκλειστικό σκοπό τη χρηματοδότηση έργων αναβάθμισης του δικτύου ύδρευσης και αποχέτευσης της πόλης.

Η δωρεά παρέμεινε μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας μέχρι πρόσφατα, όταν ο δήμαρχος της πόλης Χιντεγιούκι Γιοκογιάμα αποκάλυψε την υπόθεση σε συνέντευξη Τύπου. Ο ίδιος χαρακτήρισε το ποσό «συγκλονιστικό», παραδεχόμενος ότι έμεινε «χωρίς λόγια» μπροστά στη χειρονομία του δωρητή. Οπως έγινε γνωστό, ο ίδιος άνθρωπος είχε προσφέρει και στο παρελθόν μικρότερη οικονομική ενίσχυση, ύψους 500.000 γεν, για τον ίδιο ακριβώς σκοπό, δείχνοντας μια διαχρονική ευαισθησία απέναντι στις ανάγκες των δημόσιων υποδομών.

Η Οσάκα, τρίτη μεγαλύτερη πόλη της Ιαπωνίας και βασικός εμπορικός πυλώνας της περιοχής Κανσάι, φιλοξενεί σχεδόν τρία εκατομμύρια κατοίκους. Πίσω όμως από τη δυναμική οικονομική της εικόνα κρύβεται ένα πρόβλημα που αφορά δεκάδες ιαπωνικούς δήμους: τα δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσης που κατασκευάστηκαν κυρίως κατά τη μεταπολεμική περίοδο οικονομικής ανάπτυξης έχουν πλέον φτάσει ή και ξεπεράσει τα όρια ζωής τους.

Σε εθνικό επίπεδο, περισσότερο από το 20% των αγωγών ύδρευσης έχει ήδη υπερβεί τα 40 χρόνια λειτουργίας, όριο που θεωρείται κρίσιμο για την ασφάλεια και τη λειτουργικότητα των εγκαταστάσεων. Στην Οσάκα, μόνο κατά το οικονομικό έτος 2024 καταγράφηκαν πάνω από 90 περιστατικά διαρροών σωληνώσεων κάτω από τους δρόμους της πόλης, προκαλώντας κυκλοφοριακά προβλήματα, οικονομικές απώλειες αλλά και αυξανόμενη ανησυχία για την ασφάλεια των πολιτών.

Το ζήτημα δεν είναι απλώς τεχνικό ή οικονομικό. Τα τελευταία χρόνια η Ιαπωνία έχει βιώσει μια σειρά από περιστατικά καθιζήσεων και καταβοθρών σε αστικά κέντρα, τα οποία συχνά συνδέθηκαν με διαβρωμένους αγωγούς αποχέτευσης. Το πιο σοκαριστικό περιστατικό σημειώθηκε το 2024 στην επαρχία Σαϊτάμα, όταν μια τεράστια καταβόθρα άνοιξε κάτω από τον δρόμο και κατάπιε την καμπίνα φορτηγού, οδηγώντας στον θάνατο του οδηγού. Οι Αρχές απέδωσαν το δυστύχημα σε ρήξη υπόγειου αποχετευτικού αγωγού, πυροδοτώντας εθνική συζήτηση για την κατάσταση των υποδομών.

Η υπόθεση της Οσάκα αναδεικνύει ένα ευρύτερο παράδοξο της σύγχρονης Ιαπωνίας: μια χώρα πρωτοπόρος στην τεχνολογία και την καινοτομία αντιμετωπίζει ταυτόχρονα τις συνέπειες των υποδομών που χτίστηκαν κατά την περίοδο της μεταπολεμικής οικονομικής έκρηξης. Καθώς ο πληθυσμός μειώνεται και τα δημόσια έσοδα πιέζονται, η χρηματοδότηση της ανανέωσης βασικών δικτύων μετατρέπεται σε ένα από τα μεγαλύτερα πολιτικά και οικονομικά ερωτήματα της επόμενης δεκαετίας.