Πτώση

Ο γάλλος πρόεδρος Μακρόν είπε προ ημερών από το Νέο Δελχί: «Κάθε φορά που είχα υπερβολική εμπιστοσύνη στον εαυτό μου έκανα μεγάλα λάθη». Ομως ουδέν ανέφερε, ενώ εντόπισε το πεδίο τους: «Οταν κάποιος θεωρεί ότι μπορεί να τα πει όλα, υπάρχει ο κίνδυνος τα λόγια του να παρερμηνευτούν, με αποτέλεσμα να προκαλείται απογοήτευση και ένταση». Δηλαδή τα «λάθη» ήταν ότι υπήρξε υπερβολικά ωμά ειλικρινής! Αυτό είπε σε μία πρωτόγνωρης… ειλικρίνειας αυτοκριτική για κάποιον που κυβερνά επί εννέα χρόνια μία από τις πιο ισχυρές χώρες της Ευρώπης και του κόσμου.

Λίγο νωρίτερα, στο Μόναχο, είχε μιλήσει για όραμα. Εκεί όμως φάνηκαν καθαρά τα αληθινά του λάθη και πόση ζημιά έκαναν, όταν σάλπιζε ένα «Μανιφέστο της ελεύθερης Ευρώπης». Που, ουσιαστικά, ήταν προσωπικός θλιβερός επίλογος, καθώς έπειτα από τόσα χρόνια τέτοιας εξουσίας, εμβρόντητος και αδύναμος σήμερα «ανακαλύπτει» και φωνάζει όλα τα δεινά για τα οποία φέρει πρώτιστη ευθύνη αφού ουδέν έπραξε γι’ αυτά. Σε ποιους απευθύνεται λοιπόν; Θα έπρεπε μόνον στον καθρέφτη του. Μα θα ήταν επώδυνο. Και θα απαιτούσε… ειλικρίνεια.

«Ηρθε η ώρα η Ευρώπη να ξυπνήσει. Αν δεν αποφασίσουμε μόνοι μας, θα μας παραγκωνίσουν» είπε. Σοβαρά; Και… με «θα». Αλλά γιατί «θα»; Επειδή δεν είναι τόσο αθώο όσο θέλει να δείχνει: πρέπει να είναι «θα», ενώ ασφαλώς έχει ήδη συντελεστεί. Αλλιώς, οφείλει να παραδεχθεί ότι συνέβη στον καιρό του, ενώ, με ένα «θα», απλώς τα… προβλέπει. Οπως λ.χ. τη «βαθιά γεωπολιτική ρήξη», το «βαθύ σοκ στο εμπόριο και την άμυνα, τις σχέσεις με την Κίνα και τις ΗΠΑ που αλλάζουν». Και πού ήταν η Ευρώπη όταν άλλαζαν; Ο ίδιος; Ο εκ των ισχυρότερων ανθρώπων της;

Κορύφωση της υποκρισίας ήταν η φράση του «Ο καλύτερος τρόπος είναι να μειώσουμε τον κίνδυνο, να μειώσουμε τις εξαρτήσεις και να λαμβάνουμε αποφάσεις για τον εαυτό μας αντί να περιμένουμε την επόμενη κρίση». Ποια επόμενη κρίση; Τόσες και τέτοιου διαμετρήματος που έχουν συντελεστεί, τώρα ξύπνησε και τον… μάρανε η επόμενη; Αυτές δεν του έφτασαν να κατανοήσει εγκαίρως ότι η επωδός του «Αν επιλέξουμε να είμαστε θεατές, θα είμαστε υποτελείς» δεν σηκώνει «αν»: επί των ημερών του συνέβη. Τι «αν»;

Ηταν χρόνια καταστροφικά, γεμάτα εσωτερικούς ανταγωνισμούς, με μόνιμο νικητή τη Γερμανία, με διαρκείς εσκεμμένες παραλυτικές αναβολές. Για αυτά, δεν είπε λέξη. Μίλησε σαν αμέτοχος, σαν να κατέβηκε από άλλον πλανήτη. Τι έκανε όταν το Βερολίνο επέβαλε βίαια τη ρωσική ενέργεια σε όλη την Ευρώπη; Τι έκανε όταν πάγωσε κάθε ελπίδα πολιτικής ένωσης και εκείνος έβαλε τη Γαλλία να τρέχει διαρκώς από πίσω του; Ή, βρίζει μεν τον Τραμπ, αλλά πώς λάτρευε τον Ομπάμα που εγκατέλειψε την Ουκρανία και έτσι άρχισαν όλα;

Δεν τόλμησε καν να ψελλίσει τα αληθινά αίτια της παρακμής. Που όχι απλώς παραμένουν ενεργά, αλλά έχουν διογκωθεί επιδεινώνοντας τους συσχετισμούς ισχύος εντός μιας «Ενωσης» που αντί να ισχυροποιείται αποσυντίθεται περισσότερο. Οχι απλώς επειδή δεν υπάρχει αληθινή κοινή πολιτική αντίληψη των κρίσεων, πολλώ δε μάλλον της αντιμετώπισής τους, αλλά, χειρότερα: εκεί που πολλοί μιλάνε για κρίσεις, στο βάθος βλέπουν ευκαιρίες – με πρώτο το Βερολίνο. Που όσο ο Μακρόν φιλολογεί, εκείνο ήδη εκμεταλλεύεται στο έπακρο τις εξελίξεις.

Ολα αυτά, λογικά, ο Μακρόν τα γνωρίζει – γιατί μόνον αφελής δεν είναι. Θέλει να αλλοιώσει την πραγματικότητα. Ξέρει ότι όσα λέει είναι ανούσια. Γιατί τα λέει; Επειδή, πλέον, το μόνο που του απέμεινε είναι να αφήσει την εικόνα ενός παθιασμένου ευρωπαϊστή ηγέτη που φώναζε και προειδοποιούσε, πλην δεν εισακούστηκε. Και φαντάζεται ότι έτσι θα κρυφτούν οι ευθύνες του γι’ αυτά ακριβώς που τώρα καλεί την Ευρώπη να ξυπνήσει, ενώ εκείνος κοιμόταν βαθιά για σχεδόν δέκα χρόνια, αν και κορυφαίος ηγέτης της στην εποχή της τραγικής της πτώσης.