Κομισιόν: Εννιά δράσεις για μείωση των λογαριασμών ενέργειας των καταναλωτών
Την ώρα που στις Βρυξέλλες και στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες εντείνεται η ανησυχία για την αύξηση των τιμών ενέργειας λόγω του πολέμου στο Ιράν, η Κομισιόν παρουσιάζει σήμερα ένα τρίπτυχο πακέτο με στόχο τη μείωσή τους: «Το πακέτο ενέργειας για τους πολίτες», τη «Στρατηγική επενδύσεων σε καθαρή ενέργεια» και τη «Στρατηγική για την ανάπτυξη και εγκατάσταση μικρών προκατασκευασμένων αντιδραστήρων (SMR)».
Το πρώτο – το οποίο, όπως και τα άλλα δύο, βρίσκονται στη διάθεση των «ΝΕΩΝ» – περιλαμβάνει εννιά δράσεις που αφορούν τη μείωση των λογαριασμών ενέργειας των καταναλωτών. Προβλέπει δε τα εξής: Πρώτον, μείωση των φόρων και των εισφορών στην ηλεκτρική ενέργεια για τα νοικοκυριά στο ελάχιστο επίπεδο της ΕΕ, ώστε οι λογαριασμοί να μειωθούν κατά 14% ή κατά μέσο όρο 200 ευρώ ετησίως. Δεύτερον, μείωση του κόστους δικτύου για τους τοπικούς καταναλωτές, το οποίο αντιστοιχεί μεταξύ ενός τετάρτου και ενός τρίτου των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας. Τρίτον, ενίσχυση της χρήσης καθαρών και ενεργειακά αποδοτικών τεχνολογιών, μέσω της ανάπτυξης από τα κράτη-μέλη καινοτόμων ενεργειακών υπηρεσιών και λύσεων χρηματοδότησης, όπως ευέλικτα τιμολόγια για αντλίες θερμότητας και κόστος συντήρησης. Τέταρτον, να δοθεί στους καταναλωτές η δυνατότητα να έχουν την φθηνότερη προσφορά και να αλλάζουν προμηθευτή εντός 24 ωρών, αλλαγή που θα εξοικονομεί έως και 152 ευρώ ετησίως.
Πέμπτον, ενίσχυση της παραγωγής ενέργειας από τους ίδιους τους καταναλωτές ιδίως στις αγροτικές περιοχές και της κοινής χρήσης ενέργειας μέσω κοινοτήτων πολιτών έως και δέκα φορές περισσότερο έως το 2030, επιτρέποντας την παραγωγή ανανεώσιμης ενέργειας για 25-30 εκατ. νοικοκυριά με στόχο πιθανή εξοικονόμηση 260-550 ευρώ ετησίως για μεμονωμένα νοικοκυριά και 440-930 ευρώ για κοινότητες. Εκτον, προώθηση της ευελιξίας μέσω συμβάσεων λιανικής, όταν η ζήτηση θέρμανσης μετατοπίζεται σε ώρες με χαμηλές τιμές ηλεκτρικού ρεύματος, όπου τα έξυπνα συστήματα μέτρησης παίζουν ρόλο-κλειδί, με αποτέλεσμα τη μείωση των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος έως και 40% και ετήσια εξοικονόμηση 2,7 δισ. ευρώ έως το 2030. Εβδομον, ενίσχυση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών. Ογδοον, μείωση της ενεργειακής φτώχειας και, ένατον, καλύτερη προστασία για τους ευάλωτους και ενεργειακά φτωχούς πολίτες που κινδυνεύουν από αποσυνδέσεις ενέργειας μέσω προγραμμάτων έγκαιρης προειδοποίησης και διαχείρισης χρεών.
Η ενίσχυση της καθαρής ενέργειας
Οσον αφορά τη στρατηγική για ενίσχυση των επενδύσεων σε καθαρή ενέργεια, ο σχεδιασμός της Κομισιόν περιλαμβάνει τρεις πυλώνες και 12 δράσεις με στόχο την κινητοποίηση μεγάλης κλίμακας θεσμικών ιδιωτικών κεφαλαίων. Σημαντικό ρόλο στην προσπάθεια αυτή θα παίξει και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Η Κομισιόν εκτιμά ότι τα ετήσια επίπεδα επενδύσεων για την επίτευξη των στόχων ενεργειακής μετάβασης πρέπει να φτάσουν περίπου τα 660 δισ. ευρώ την περίοδο 2026-2030 και τα 695 δισ. ευρώ ετησίως για το 2031-2040, έναντι 250 δισ. ευρώ για το 2011-2021. Στις δράσεις περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, διευκρίνιση του μεγέθους και της κατεύθυνσης των επενδύσεων μέσω του πλαισίου για την ενέργεια και το κλίμα μετά το 2030, να γίνουν τα Εθνικά Σχέδια για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) στρατηγικοί οδικοί χάρτες επενδύσεων, υποστήριξη της πρόσβασης των φορέων εκμετάλλευσης στη χρηματοδότηση μέσω της Πρωτοβουλίας Τιτλοποίησης Δανείων. Επίσης, δημιουργία ενός Στρατηγικού Ταμείου Επενδύσεων Υποδομών (SIIF), δημιουργία τυποποιημένης αγοράς για επενδύσεις ενεργειακής απόδοσης, μείωση του κινδύνου για καινοτόμες τεχνολογίες καθαρής ενέργειας και μακροπρόθεσμης αποθήκευσης, ενίσχυση των χρηματοδοτικών μέσων και της στρατηγικής δημόσιας χρηματοδότησης, σύσταση Συμβουλίου Επενδύσεων Ενεργειακής Μετάβασης.
Οσον αφορά τη στρατηγική για μικρούς πυρηνικούς αντιδραστήρες η Κομισιόν θέτει ως στόχο για να τεθούν οι SMR σε λειτουργία την αρχή της δεκαετίας του 2030. Οι εννέα δράσεις αφορούν σειρά μέτρων, από τη διευκόλυνση της ιδιωτικής χρηματοδότησης μέχρι δημόσια κονδύλια για την ενίσχυση startups στον πυρηνικό τομέα. Οι δράσεις περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, εστίαση σε ευρωπαϊκές βιομηχανίες και προσδιορισμό ενός περιορισμένου αριθμού έργων που θα λάβουν υποστήριξη από προμηθευτές και άλλους εταίρους σε όλες τις χώρες της ΕΕ. Επίσης, ενίσχυση της ευρωπαϊκής αλυσίδας εφοδιασμού για την ανάπτυξη SMR, ανάπτυξη και εφαρμογή βιομηχανικών προτύπων, ανάπτυξη συστημάτων μείωσης του κινδύνου για την κλιμάκωση καινοτόμων πυρηνικών τεχνολογιών, σχεδιασμό του μοντέλου σημαντικών έργων κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος (IPCEI) για καινοτόμες πυρηνικές τεχνολογίες.