Το βίντεο της NASA με την… επίθεση της αφρικανικής σκόνης στη Δυτική Ευρώπη και την Ελλάδα
Σκόνη από τη Σαχάρα κάλυψε εκτεταμένες περιοχές της Ευρώπης τον Μάρτιο του 2026, καθώς οι χειμερινοί άνεμοι μετέφεραν τεράστια νέφη σκόνης από την έρημο προς τη Μεσόγειο. Όταν τα σωματίδια σκόνης συνδυάστηκαν με υγρές ατμοσφαιρικές μάζες, προκάλεσαν φαινόμενο «βρόμικης βροχής» σε τμήματα της Ισπανίας, της Γαλλίας και του Ηνωμένου Βασιλείου.
Μια νέα δορυφορική απεικόνιση της NASA παρουσιάζει τη συγκέντρωση και την κίνηση της σκόνης στην περιοχή από την 1η έως τις 9 Μαρτίου. Η ανάλυση βασίζεται στο μοντέλο GEOS (Goddard Earth Observing System), το οποίο συνδυάζει δορυφορικά δεδομένα με μαθηματικές εξισώσεις που περιγράφουν τις φυσικές διεργασίες της ατμόσφαιρας.
Στο βίντεο φαίνεται πώς τα νέφη σκόνης, προερχόμενα από τη βορειοδυτική Αφρική, κινούνται δυτικά πάνω από τον Ατλαντικό και βόρεια προς τη Μεσόγειο. Καθώς εξαπλώνονταν στη Δυτική Ευρώπη, παρατηρήθηκαν θολά ουράνια φαινόμενα από τη νότια Αγγλία έως τις Άλπεις, όπου ένα στρώμα σκόνης κάλυψε ακόμη και το Matterhorn.
Μέρος της σκόνης κατέληξε στο έδαφος, καθώς οι καταιγίδες παρέσυραν τα σωματίδια με τη βροχή. Το φαινόμενο της λεγόμενης «αιματοβαμμένης βροχής» καταγράφηκε κυρίως στην Ισπανία, τη Γαλλία και τη νότια Βρετανία, σύμφωνα με διεθνή δημοσιεύματα. Το χαμηλό βαρομετρικό σύστημα, που ονομάστηκε Regina από την μετεωρολογική υπηρεσία της Πορτογαλίας, ευθύνεται για την έντονη μεταφορά σκόνης πάνω από την Ιβηρική Χερσόνησο.
Επιπτώσεις στα καιρικά φαινόμενα και την ενέργεια
Πάνω από τη Μεσόγειο, αναπτύχθηκαν «σκονισμένα σύννεφα στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας, όπου τα σωματίδια σκόνης λειτουργούν ως πυρήνες συμπύκνωσης πάγου. Όπως ανέφερε η MeteoSwiss, οι επιστήμονες μελετούν αυτά τα φαινόμενα για να κατανοήσουν καλύτερα την επίδρασή τους στο κλίμα, τον καιρό και την παραγωγή ηλιακής ενέργειας.
Σε πρόσφατη ανάλυση με χρήση των δεδομένων του MERRA-2 της NASA και των δορυφόρων MODIS, ερευνητές εξέτασαν την επίδραση της αφρικανικής σκόνης στα φωτοβολταϊκά συστήματα στην Ουγγαρία. Διαπιστώθηκε ότι η απόδοση των φωτοβολταϊκών μειώθηκε έως και στο 46% τις ημέρες με υψηλή συγκέντρωση σκόνης, έναντι 75% ή περισσότερο τις καθαρές ημέρες.
Αυξανόμενη συχνότητα φαινομένων
Επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι τα χειμερινά επεισόδια σκόνης στη Ευρώπη έχουν γίνει πιο συχνά και έντονα τα τελευταία χρόνια. Οι ειδικοί αποδίδουν την αύξηση αυτή σε ξηρότερες συνθήκες στη βορειοδυτική Αφρική και σε ατμοσφαιρικά μοτίβα που ευνοούν τη μεταφορά ανέμων από τη Σαχάρα προς τον βορρά.