Οι επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία: 1.000 πλοία αγκυροβολημένα εντός της ζώνης κινδύνου

Η μεγαλύτερη διαταραχή στον εφοδιασμό πετρελαίου που έχει καταγραφεί στην παγκόσμια αγορά εκτυλίσσεται από τα τέλη Φεβρουαρίου στον Περσικό Κόλπο, καθώς η ναυσιπλοΐα στην περιοχή έχει ουσιαστικά παραλύσει λόγω της κλιμάκωσης των εχθροπραξιών. Η κρίση έχει ήδη δημιουργήσει αυτό που αναλυτές χαρακτηρίζουν ως «τη σημαντικότερη συσσώρευση εμπορικών πλοίων των τελευταίων δεκαετιών», καθώς πάνω από 1.000 πλοία παραμένουν αγκυροβολημένα εντός της ζώνης κινδύνου.

Οι επιπτώσεις είναι πλέον ορατές στην παγκόσμια οικονομία. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κάλεσε το περασμένο Σάββατο πολλές χώρες να αναπτύξουν πολεμικά πλοία για την προστασία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. «Η Κίνα, η Γαλλία, η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και το Ηνωμένο Βασίλειο – ελπίζουμε – θα στείλουν τα πλοία τους ώστε τα Στενά να μην αποτελούν πλέον απειλή», ανέφερε, προσθέτοντας ότι «με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, σύντομα θα κάνουμε τα Στενά του Ορμούζ ανοιχτά, ασφαλή και ελεύθερα».

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας εκτιμά ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει μειώσει την παγκόσμια προσφορά πετρελαίου κατά 8 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα και προσθέτει ότι εξαγωγή σχεδόν 20 εκατομμυρίων βαρελιών αργού πετρελαίου και προϊόντων πετρελαίου την ημέρα δεν πραγματοποιείται λόγω του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ.

Την ίδια στιγμή, η εικόνα της ασφάλειας στα ύδατα γύρω από τα Στενά επιδεινώνεται καθημερινά. Η τελευταία ανακοίνωση του Κοινού Κέντρου Ναυτιλιακών Πληροφοριών (Joint Maritime Information Center – JMIC), στην ενημέρωση αριθ. 12 που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη, κατέγραψε τρεις νέες επιθέσεις σε πλοία μέσα σε μόλις 24 ώρες, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των περιστατικών ναυτικής ασφάλειας από την έναρξη των εχθροπραξιών στις 28 Φεβρουαρίου σε περισσότερα από 20.

Τι βλέπουν οι αναλυτές

Αναλυτές που παρακολουθούν το μοτίβο των επιθέσεων αναφέρουν ότι αυτές δεν δείχνουν προτίμηση σε πλοία με δυτική σημαία ή δυτικής ιδιοκτησίας, υποδηλώνοντας ότι η εκστρατεία έχει σχεδιαστεί για να προκαλέσει τη μέγιστη δυνατή αναστάτωση και όχι για να επιδιώξει επιθέσεις με συγκεκριμένους πολιτικούς στόχους.

«Τα περιστατικά αφορούν ένα ευρύ φάσμα τύπων πλοίων και κρατικής σημαίας, χωρίς να διαφαίνεται κάποιο σταθερό μοτίβο σύνδεσης με δυτικούς ιδιοκτήτες», αναφέρει η ανακοίνωση του JMIC.

Το Κέντρο προειδοποιεί ότι το περιβάλλον απειλών σε ολόκληρο τον Περσικό Κόλπο και στα Στενά του Ορμούζ είναι πιθανό να παραμείνει «εξαιρετικά ασταθές τις επόμενες ημέρες», με ιδιαίτερη ανησυχία για τα πλοία που βρίσκονται αγκυροβολημένα, τις εργασίες μεταφόρτωσης από πλοίο σε πλοίο, καθώς και τις προσπελάσεις λιμένων και τις υπεράκτιες ενεργειακές εγκαταστάσεις. Οι πύραυλοι, τα drones και τα μη επανδρωμένα επιφανειακά σκάφη παραμένουν ενεργές απειλές.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας χρησιμοποιεί πλέον την πιο αυστηρή γλώσσα που είχε μέχρι σήμερα για να περιγράψει τις οικονομικές συνέπειες. Σε έκθεση που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη, ανέφερε ότι η διακοπή της εμπορικής ναυτιλίας μέσω του Ορμούζ έχει δημιουργήσει «σημαντική συσσώρευση» πλοίων και ότι η επιστροφή στις πλήρεις εμπορικές ροές θα μπορούσε να διαρκέσει μήνες, ακόμη και μετά τη λήξη των εχθροπραξιών. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δημιουργεί τη μεγαλύτερη διακοπή εφοδιασμού στην ιστορία της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου.

Συνεδρίαση του ΙΜΟ

Την ίδια στιγμή, ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (ΙΜΟ) ανακοίνωσε ότι θα συγκαλέσει έκτακτη συνεδρίαση του συμβουλίου του στις 18 και 19 Μαρτίου στην έδρα του στο Λονδίνο, με έμφαση ειδικά στον αντίκτυπο της κρίσης στη ναυτιλία και στους ναυτικούς σε όλη την Αραβική Θάλασσα, τη Θάλασσα του Ομάν και την περιοχή του Κόλπου.

Ο γενικός γραμματέας του ΙΜΟ Αρσένιο Ντομίγκεζ έχει ήδη πραγματοποιήσει ξεχωριστές ενημερώσεις με οργανώσεις του κλάδου και κράτη – μέλη αυτή την εβδομάδα, καθώς ο Οργανισμός προσπαθεί να συντονίσει μια διεθνή αντίδραση σε αυτό που γρήγορα εξελίσσεται σε συστημική απειλή για το παγκόσμιο θαλάσσιο εμπόριο.

Από πλευράς χωρών η Νορβηγία έγινε την Πέμπτη η πρώτη κυβέρνηση που επέβαλε πλήρη απαγόρευση διέλευσης, καθώς η Νορβηγική Ναυτιλιακή Αρχή απαγόρευσε σε όλα τα πλοία υπό νορβηγική σημαία την είσοδο στον Περσικό Κόλπο με άμεση ισχύ – ανεξάρτητα από τις επιμέρους εκτιμήσεις κινδύνου των πλοιοκτητών.

Τέλος, μια νέα έκθεση της βρετανικής εταιρείας συμβούλων Shipping Strategy υποδηλώνει ότι η βραχυπρόθεσμη αύξηση στις αγορές μεταφοράς ενεργειακών προϊόντων θα διαρκέσει όσο συνεχίζεται ο πόλεμος. «Οι αγορές δεξαμενοπλοίων πετρελαίου και φυσικού αερίου μπορεί να απολαμβάνουν τη σημερινή αύξηση των εσόδων, αλλά θα μπορούσαν να καταλήξουν να υποστούν μακροπρόθεσμες σημαντικές απώλειες», υποστήριξε η Shipping Strategy.