Το ασήμι… απειλεί τον χρυσό;

Η ιστορική χρήση του χρυσού και του ασημιού ως σημαντικών αποθεμάτων αξίας έχει δημιουργήσει μια «άκαμπτη» σχέση μεταξύ τους, με συχνές συγκρίσεις για την αποδοτικότητα κάθε μετάλλου. Παρά το γεγονός ότι οι τιμές τους διαφέρουν σημαντικά υπέρ του χρυσού, η υψηλή συσχέτιση μεταξύ τους έχει γίνει ένα σημαντικό οικονομικό εργαλείο για να προσδιοριστεί ποιο από τα δύο είναι «φθηνότερο» σε μια δεδομένη χρονική στιγμή. Ωστόσο, στη μετα-πανδημική εποχή, όπου οι οικονομικές συνθήκες έχουν αλλάξει, αυτή η σχέση αρχίζει να παρουσιάζει παραμορφώσεις, γεγονός που προκαλεί ανησυχία στους επενδυτές. Από τη μια πλευρά, τόσο ο χρυσός όσο και το ασήμι χρησιμοποιούνται παραδοσιακά στην κοπή νομισμάτων και παραμένουν ενεργά ως ασφαλή πραγματικά περιουσιακά στοιχεία. Εκτός από τη χρήση τους για φυσικές επενδύσεις σε νομίσματα και μπάρες, η παραγωγή κοσμημάτων αποτελεί ένα σημαντικό μέρος της ζήτησης και για τα δύο μέταλλα. Η κοινή αυτή χρήση δικαιολογεί την τάση των τιμών τους να κινούνται παράλληλα στην αγορά. Επιπλέον, τα δύο μέταλλα έχουν αρνητική συσχέτιση με τα πραγματικά επιτόκια (τα επιτόκια που αφαιρούν τον πληθωρισμό), καθώς η αύξηση των επιτοκίων δημιουργεί υψηλότερο κόστος ευκαιρίας για τη διατήρηση χρυσού ή ασημιού, οδηγώντας σε πτώση των τιμών τους. Παράλληλα, και τα δύο μέταλλα τείνουν να κινούνται αντίθετα από την αξία του δολαρίου, κάτι που είναι σύνηθες για τα εμπορεύματα, καθώς ένα ισχυρό δολάριο καταπολεμά τη ζήτηση εκτός των ΗΠΑ. Αυτή η στενή συσχέτιση είναι που έχει οδηγήσει πολλούς επενδυτές να χρησιμοποιούν τον δείκτη χρυσού – ασημιού (δηλαδή πόσες φορές η τιμή του ασημιού είναι η τιμή του χρυσού) ως μέτρο του ελκυστικού δυναμικού της επένδυσης σε ασήμι σε σχέση με τον χρυσό.

Οι αποκλίσεις

Ουσιαστικά, ένας υψηλός δείκτης χρυσού – ασημιού δείχνει ότι το ασήμι είναι «φθηνότερο», ενώ ένας χαμηλός δείκτης υποδηλώνει ότι ο χρυσός είναι πιο ελκυστικός. Αν και ο μέσος όρος του δείκτη αυτού ήταν περίπου 60 τις τελευταίες πέντε δεκαετίες, υπάρχουν περίοδοι κατά τις οποίες η σχέση αυτή έχει αποκλίνει σημαντικά από τη μέση τιμή.

Από τη δεκαετία του 1970, ο μέσος δείκτης έχει ανέλθει στις 65 φορές, με ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα (όπως 35 το 2011) και πολύ υψηλά (όπως 111 το 2020, κατά την κρίση του COVID). Αυτές οι αποκλίσεις σχετίζονται με παγκόσμιες κρίσεις, όπως οι πόλεμοι και οι οικονομικές αβεβαιότητες, που επηρεάζουν τη ζήτηση των μετάλλων.  Αυτή τη στιγμή, με τις γεωπολιτικές εντάσεις, τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις αβεβαιότητες γύρω από την οικονομική πολιτική των ΗΠΑ, η τιμή του χρυσού έχει φτάσει σχεδόν 90 φορές την τιμή του ασημιού, σημειώνοντας μια απόκλιση πάνω από 20 μονάδες από τον ιστορικό μέσο όρο των 65.  Οι αναλυτές εκτιμούν ότι αυτή η υπερβολική απόκλιση καθιστά τον δείκτη λιγότερο αξιόπιστο ως ένδειξη της σχετικής αξίας των δύο μετάλλων.

Η αποστασιοποίηση αυτή μεταξύ των τιμών του χρυσού και του ασημιού μπορεί να έχει διάφορες αιτίες. Από τη μια πλευρά, οι κεντρικές τράπεζες των αναδυόμενων αγορών, που απομακρύνονται από το δολάριο, ενισχύουν τη ζήτηση για χρυσό. Από την άλλη, το ασήμι, παρά τη μεγάλη του χρησιμότητα στην παραγωγή ηλεκτρονικών και άλλων τεχνολογιών, δεν επωφελείται με τον ίδιο τρόπο από την αυξανόμενη ζήτηση που οδηγείται από τη φωτοβολταϊκή ενέργεια και την ψηφιοποίηση.

Επιπλέον, οι προβλέψεις για την τιμή του ασημιού δείχνουν ότι η ζήτηση θα συνεχίσει να αυξάνεται, καθώς η βιομηχανία της ενέργειας και η τεχνολογία (όπως η κατασκευή πάνελ ηλιακής ενέργειας και τα ηλεκτρικά οχήματα) απαιτούν όλο και περισσότερο ασήμι.

Οι προβλέψεις

Οι εκτιμήσεις της Capital Economics προβλέπουν ότι η τιμή του ασημιού μπορεί να ξεπεράσει τον χρυσό τα επόμενα δύο χρόνια, καθώς η προσφορά του παραμένει περιορισμένη και η ζήτηση ενισχύεται από τις τεχνολογικές εξελίξεις. Συνολικά, αν και ο χρυσός παραμένει η βασική επιλογή για τους επενδυτές σε περιόδους αβεβαιότητας, η δυναμική της ζήτησης για ασήμι, ιδιαίτερα στους τομείς της ενέργειας και της τεχνολογίας, ενδέχεται να οδηγήσει σε μεγαλύτερη ανάπτυξή του σε σχέση με τον χρυσό στο εγγύς μέλλον.