Αναστασία Γιάμαλη: «Δεν είναι ούτε αυτονόητη, ούτε δεδομένη η ελευθερία λόγου»
Σ’ έναν τηλεοπτικό χάρτη όπου συχνά η ενημέρωση χάνει τον στόχο της, οι «Εξελίξεις τώρα» στο Mega έρχονται επιχειρώντας κάτι διαφορετικό: να σταθούν με καθαρό βλέμμα απέναντι στα γεγονότα. Το απογευματινό μαγκαζίνο με την Αναστασία Γιάμαλη επιστρέφει για δεύτερη σεζόν, επιχειρώντας να φωτίσει το τοπίο της επικαιρότητας κάτω από την επιφάνεια. Η δημοσιογράφος που δεν συμβιβάζεται με εύκολες απαντήσεις ούτε με τον ρόλο του απλού παρατηρητή της ειδησεογραφίας, μαζί με την ομάδα της, βάζει στο επίκεντρο όλα όσα αφορούν την κοινωνία και τον άνθρωπο. Αλλωστε, για εκείνη η ενημέρωση είναι πράξη ευθύνης αλλά και συνεχής άσκηση κριτικής ματιάς. Οι «Εξελίξεις τώρα», με αποκαλυπτικά ρεπορτάζ, αναλύσεις και συνεντεύξεις με τα πρόσωπα που έχουν τον πρώτο λόγο στις ειδήσεις, κάθε Σαββατοκύριακο θα αποτυπώνουν τα γεγονότα χωρίς να τα παραμορφώνουν. Με αφορμή την πρεμιέρα της, η Αναστασία Γιάμαλη μιλάει στα «Πρόσωπα».
Δεύτερη σεζόν για τις «Εξελίξεις τώρα» στο Mega. Τι αλλαγές ή τι νέο να περιμένουν οι τηλεθεατές από την εκπομπή φέτος;
Η δεύτερη σεζόν «Εξελίξεις τώρα» έρχεται με ενισχυμένη ομάδα, ανανεωμένη εικόνα και πιο δυναμικά κι αποκαλυπτικά ρεπορτάζ στην αιχμή της επικαιρότητας. Πέρυσι καταφέραμε να μπούμε στα σπίτια των τηλεθεατών σε μια δύσκολη ζώνη για ενημέρωση. Φέτος θα δώσουμε ακόμη περισσότερα με περισσότερο ρεπορτάζ για τα θέματα που τρέχουν, με περισσότερη ανάδειξη των προβλημάτων της καθημερινότητας, πάντα με επίκεντρο τον άνθρωπο και την κοινωνία.
Στο φινάλε της πρώτης σεζόν τον Ιούλιο, μιλήσατε για την ελευθερία που είχατε στο Mega. Σας ξάφνιασε αυτό; Πώς επιθυμείτε να επεκτείνετε αυτή την ελευθερία και πού εστιάζετε φέτος;
Δεν είναι ούτε αυτονόητη ούτε δεδομένη η ελευθερία λόγου στην Ελλάδα. Αυτό αποδεικνύεται κι από την κατάταξη της χώρας μας στους σχετικούς δείκτες. Εχει σημασία λοιπόν, πέρα από το να θέλεις, και να μπορείς. Κι αυτό είναι ανεκτίμητο. Δεν τίθεται θέμα επέκτασης αλλά προσήλωσης στο να κάνουμε τη δουλειά μας που δεν είναι άλλη από το να ενημερώνουμε τον κόσμο.
Πώς βιώνετε την ευθύνη τού να είστε «πρόσωπο της ενημέρωσης» σε μια εποχή που η κοινωνία είναι τόσο πολωμένη;
Είναι λογικό να υπάρχει πόλωση σε μια κοινωνία με τόσο βαθιές ανισότητες, τεράστια έλλειψη εμπιστοσύνης στους θεσμούς, πληθώρα σκανδάλων κι έλλειψη αισθήματος απόδοσης δικαιοσύνης. Νομίζω η απάντηση για όσες και όσους μας αφορά η προσωπική μας αξιοπιστία κι αξιοπρέπεια είναι το να μένουμε πιστοί στην υπηρέτηση της αλήθειας και ειλικρινείς, κάτι που δεν είναι ούτε απλό ούτε εύκολο. Από ‘κεί και πέρα, ο κόσμος κρίνει κι αξιολογεί και τη δική μας αξιοπιστία.
Πολλοί σας ταυτίζουν με τον προοδευτικό χώρο. Αυτό είναι βάρος ή δύναμη όταν κάθεστε στην καρέκλα της παρουσιάστριας;
Νομίζω πως δύναμη για καθεμία και καθέναν που βρίσκονται στο τιμόνι μιας εκπομπής είναι η σχέση ειλικρίνειας με τον κόσμο και ο επαγγελματισμός. Το θέμα λοιπόν δεν είναι η ιδεολογική τοποθέτηση που η καθεμία κι ο καθένας από εμάς έχουν, αλλά το πώς επιλέγουμε να υπηρετήσουμε την ενημέρωση ελέγχοντας τελικά την εκάστοτε εξουσία προς όφελος των πολιτών. Πάγια αρχή μου είναι η ρήση της σπουδαίας δημοσιογράφου Κριστιάν Αμανπούρ, που δεν είναι άλλη από το «ειλικρινής αλλά όχι ουδέτερη».
Ζούμε σε μια εποχή υπερπληροφόρησης. Θεωρείτε ότι οι πολίτες τελικά ενημερώνονται καλύτερα ή χάνονται μέσα στον θόρυβο;
Στην εποχή μας, στην εποχή των fake news και της τεχνητής νοημοσύνης, η συζήτηση αυτή είναι ατελείωτη. Υπάρχει πράγματι υπερπληθώρα πληροφορίας αλλά και παραπληροφόρησης, με αποτέλεσμα οι πραγματικές ειδήσεις πολλές φορές να χάνονται ή να περνάνε στα ψιλά. Ωστόσο, είναι και δική μας δουλειά να μπορούμε να ξεσκαρτάρουμε ποιες είναι οι σημαντικές ειδήσεις, ποιες οι δευτερεύουσες και ποια τα fake news.
Για εσάς, στην Ελλάδα η ενημέρωση στην τηλεόραση είναι πιο πολύ προϊόν ανταγωνισμού τηλεθέασης ή δημοσιογραφικής ευθύνης;
Αν δεν υπήρχαν και δεν μετρούσαν και τα ποσοστά τηλεθέασης, θα έλεγα ότι γνώμονας πρέπει να είναι αποκλειστικά η δημοσιογραφική ευθύνη ως αυτονόητη υποχρέωση απέναντι στους τηλεθεατές. Ωστόσο, στην τηλεόραση που είναι μαζικό και λαϊκό μέσο έχει σημασία και η τηλεθέαση και η «πρωτιά» της είδησης, δηλαδή η ταχύτητα και η αποκλειστικότητα. Και τελικά η πρόκληση είναι να μη χάνεις το πρώτο συνδυάζοντας και τα άλλα τρία. Μόνο τότε είναι πετυχημένη η συνταγή. Ζητούμενο άλλωστε για κάθε δημοσιογράφο είναι η ενημέρωση, η αποκάλυψη της αλήθειας, ο έλεγχος της εξουσίας αλλά και το εκτόπισμα. Και, καλώς ή κακώς, το τελευταίο περνάει και μέσα από τα νούμερα τηλεθέασης.
Τελικά, η τηλεόραση είναι ομαδική δουλειά;
Πολλοί θεωρούν πως η τηλεόραση και το προϊόν της είναι απλά αυτό που φαίνεται στους τηλεοπτικούς δέκτες. Μια παρουσιάστρια, ένας ρεπόρτερ, κάποιοι σχολιαστές και οι εκάστοτε καλεσμένοι. Στην πραγματικότητα, όμως, η τηλεόραση είναι ένα «σπορ» που απαιτεί συλλογική προσπάθεια, καλοδουλεμένη ομάδα, και όταν μιλώ για ομάδα δεν αναφέρομαι μόνο στη δημοσιογραφική. Υπάρχουν δεκάδες άνθρωποι, καλοί συνάδελφοι και συναδέλφισσες, που δίνουν τον καλύτερό τους εαυτό προκειμένου να βγαίνουμε στον αέρα με επάρκεια και αξιώσεις. Μιλώ για τον κόσμο που βρίσκεται πίσω από τα φώτα, αλλά χωρίς αυτόν είναι αδύνατο το μπροστά. Και για να συνεχίσω την αθλητική παρομοίωση, όλα αυτά δεν θα ήταν εφικτά χωρίς έναν πολύπειρο και «μπαρουτοκαπνισμένο» κόουτς που δεν είναι άλλος από τον Σταμάτη Μαλέλη.