Δημοπρατούνται 55 κορυφαία έργα από τον μεγιστάνα των καλλυντικών – «Συναγερμός» για τους συλλέκτες

Με κόκκινο χρώμα έχουν σημειώσει στο ημερολόγιό τους οι συλλέκτες ανά τον κόσμο τη 18η Νοεμβρίου, καθώς εκείνη την ημέρα η συλλογή του μεγιστάνα των καλλυντικών, Λέοναρντ Λόντερ, αξίας άνω των 400 εκατ. δολαρίων, θα δημοπρατηθεί από τους Sotheby’s.

Περιλαμβάνει 55 έργα μουσειακού επιπέδου με τις υπογραφές κορυφαίων καλλιτεχνών, όπως ο Γκούσταβ Κλιμτ, ο Ανρί Ματίς και ο Εντβαρντ Μουνκ, τα οποία κατέστησαν τον αμερικανό επιχειρηματία – που έφυγε από τη ζωή τον Ιούνιο – έναν από τους σημαντικότερους συλλέκτες παγκοσμίως.

Πρωταγωνιστικό ρόλο ανάμεσα στους θησαυρούς που θα βγουν σε δύο δημοπρασίες (18 και 19 Νοεμβρίου) έχει το «Πορτρέτο της Ελίζαμπεθ Λέντερερ» (1914-1916) του Κλιμτ, με εκτίμηση άνω των 150 εκατ. δολαρίων – ποσό που αντιστοιχεί σε πάνω από το ένα τρίτο της συνολικής εκτίμησης της συλλογής. Το έργο είχε πρόσφατα παραχωρηθεί στην Εθνική Πινακοθήκη του Καναδά και αποτελεί ένα από τα μόλις δύο ολόσωμα πορτρέτα του καλλιτέχνη που παραμένουν σε ιδιωτικά χέρια.

Η συλλογή περιλαμβάνει ακόμα δύο σπάνια τοπία του Κλιμτ: το «Ανθισμένο Λιβάδι» (1908), σε εκτίμηση άνω των 80 εκατ. δολαρίων, και τη «Δασική Πλαγιά στο Ουντεραχ» (1917), έργο της τελευταίας θερινής περιόδου του ζωγράφου στη λίμνη Ατερζεε, το οποίο δεν έχει παρουσιαστεί ποτέ σε δημοπρασία και εκτιμάται σε πάνω από 70 εκατ. δολάρια.

Στη συλλογή περιλαμβάνονται επίσης έξι χάλκινα γλυπτά του Ματίς με συνολική εκτίμηση περίπου 30 εκατ. δολαρίων, μία από τις «Νύχτες με Πανσέληνο» του Μουνκ (1901-1903), εκτιμώμενη άνω των 20 εκατ. δολαρίων, καθώς και το έργο της Αγκνες Μάρτιν «Ο κήπος» (1964), λάδι και γραφίτης σε καμβά, που συνοδεύεται από την υψηλότερη εκτίμηση που έχει δοθεί ποτέ για έργο της καλλιτέχνιδας σε δημοπρασία – πάνω από 10 εκατ. δολάρια.

Η συλλογή αποκτάται από τον οίκο με οικονομική εγγύηση προς την οικογένεια Λόντερ, που διασφαλίζει ένα ελάχιστο τίμημα ανεξάρτητα από την έκβαση της δημοπρασίας. Οι Sotheby’s δεν διευκρίνισαν εάν θα αναζητήσουν και τρίτους εγγυητές για να περιορίσουν τον κίνδυνο, κάτι που αποτελεί πλέον συνήθη πρακτική.

Αναλυτές θεωρούν ότι η δημοπρασία μπορεί να δώσει νέα πνοή στην αγορά και ότι θα προσφέρει την απαραίτητη δόση ενθουσιασμού σε μια περίοδο που οι μεγάλες πωλήσεις έχουν μειωθεί, διότι τα συγκεκριμένα έργα προέρχονται από μια σπουδαία συλλογή και δεν έχουν ξαναβγεί ποτέ στην ελεύθερη αγορά. Και ο οίκος, από την πλευρά του, εκτιμά ότι με τη συγκεκριμένη κίνηση θα γράψει ιστορία, όπως δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλός του Τσαρλς Στιούαρτ στους «New York Times».

Η επιλογή του Sotheby’s από την οικογένεια Λόντερ συνδέεται και με την πρόσφατη εγκατάσταση του οίκου στο κτίριο Breuer, πρώην έδρα του Μουσείου Αμερικανικής Τέχνης Γουίτνι, με το οποίο ο Λόντερ είχε μακρά σχέση ως ευεργέτης, πρόεδρος και δωρητής εκατομμυρίων σε χρήμα και έργα τέχνης. Το νέο κτίριο φέρει πλέον το όνομά του.

Εκτοξεύτηκαν οι ζημιές για τους Sotheby’s το 2024

Υπερδιπλασιάστηκε η ζημιά για τον οίκο Sotheby’s πέρυσι, καθώς η εταιρεία που ανήκει στον δισεκατομμυριούχο Πατρίκ Ντράι επηρεάστηκε από τη συνεχιζόμενη κάμψη της αγοράς τέχνης και τα υψηλά κόστη αποζημιώσεων. Οι ζημιές εκτοξεύθηκαν στα 248 εκατ. δολάρια για το δωδεκάμηνο έως το 2024, έναντι 106 εκατ. δολαρίων την προηγούμενη χρονιά.

Τα έσοδα από προμήθειες και τέλη μειώθηκαν κατά 18%, φτάνοντας τα 813 εκατ. δολάρια το 2024, λόγω μειωμένης ζήτησης. Η πτώση αυτή αντανακλά τη συρρίκνωση των δαπανών των συλλεκτών, οι οποίοι περιόρισαν την αγοραστική τους δραστηριότητα λόγω της όξυνσης γεωπολιτικών και εμπορικών εντάσεων τα τελευταία χρόνια.

Ο οίκος δέχθηκε επίσης πλήγμα από τις υψηλές αποζημιώσεις, ποσό που ανήλθε στα 29,2 εκατ. δολάρια το 2024, από 11,4 το 2023, παρότι το προσωπικό μειώθηκε μόλις κατά 24 εργαζομένους, φτάνοντας τα 2.218 άτομα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσαν οι «Financial Times».

H ιστορία πίσω από τον «νάνο» του Φράνσις Μπέικον

Το μοναδικό έργο που κράτησε ο Φράνσις Μπέικον στη συλλογή του και το οποίο βρισκόταν επί δεκαετίες σε ιδιωτικά χέρια θα δημοπρατηθεί από τον οίκο Sotheby’s με εκτίμηση 9 εκατ. στερλινών. Πρόκειται για το πορτρέτο ενός νάνου, που ο καλλιτέχνης φιλοτέχνησε το 1975 ως μέρος μιας ευρύτερης σύνθεσης, και τον οποίο εν συνεχεία απέκοψε και απομόνωσε. Το έργο, που αναδείχθηκε σε ένα από τα πιο πολυσυζητημένα στο corpus του ζωγράφου, παραπέμπει στην επιρροή που είχε δεχθεί από τον Ντιέγκο Βελάσκεθ, ο οποίος συχνά απεικόνιζε νάνους της βασιλικής αυλής.

Τη σύνθεση στο σύνολό της ο Μπέικον την είχε δείξει στον ιστορικό τέχνης Μάικλ Πέπιατ τη δεκαετία του 1970. Σε αυτήν απεικονίζονταν ο ίδιος ο Μπέικον και ο σύντροφός του, Τζορτζ Ντάιερ, ενώ τους παρακολουθούσε ο νάνος. Αργότερα, ο Μπέικον χώρισε τον καμβά σε δύο έργα: το ένα απεικόνιζε τους δύο εραστές υπό τον τίτλο «Δύο μορφές» και το ελαφρώς μικρότερο το «Πορτρέτο ενός νάνου» διαστάσεων 159 επί 58 εκ. Οι «Δύο μορφές» πουλήθηκαν από τον Πέπιατ το 2016 έναντι 5,5 εκατ. στερλινών. Το «Πορτρέτο ενός νάνου» θα δημοπρατηθεί στις 16 Οκτωβρίου.