Προοπτικές, κίνδυνοι και προκλήσεις τη νέα χρονιά

H ισχυρότερη αναπτυξιακή δυναμική της ελληνικής οικονομίας σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο αναμένεται να συνεχιστεί στο νέο έτος, επωφελούμενη από την ισχυρή άνοδο της ιδιωτικής κατανάλωσης χάρη στην αύξηση της απασχόλησης και τις καλές τουριστικές επιδόσεις, αλλά και των επενδύσεων οι οποίες υποστηρίχθηκαν από το Ταμείο Ανάπτυξης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ). Παράλληλα, η εμπέδωση της δημοσιονομικής ισορροπίας αντανακλάται στις αναβαθμίσεις του αξιόχρεου της χώρας από τους κύριους οίκους αξιολόγησης, καθώς και στην απόδοση του ελληνικού 10ετούς ομολόγου, η οποία διαμορφώνεται χαμηλότερα από την αντίστοιχη της Ιταλίας και της Γαλλίας.

Οι επενδύσεις εκτιμάται ότι θα αποτελέσουν βασικό μοχλό για τη συνέχιση της οικονομικής μεγέθυνσης, λαμβάνοντας ώθηση από τους πόρους του προϋπολογισμού δημοσίων επενδύσεων. Παράλληλα, η ιδιωτική κατανάλωση θα συνεχίσει να αυξάνεται, επωφελούμενη, μεταξύ άλλων, από τις δημοσιονομικές παρεμβάσεις για την ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος που προβλέπονται στον Προϋπολογισμό του 2026 και την περαιτέρω αύξηση του κατώτατων αποδοχών εντός του 2026.

Η βελτίωση στην αγορά εργασίας αναμένεται ότι θα συνεχιστεί, με το ποσοστό της ανεργίας να υποχωρεί περαιτέρω, αν και με βραδύτερο ρυθμό, καθώς προσεγγίζει το σχετικά υψηλό ποσοστό της διαρθρωτικής ανεργίας στη χώρα μας.

Οι κυριότεροι κίνδυνοι για την ελληνική οικονομία το νέο έτος σχετίζονται με τις εν εξελίξει γεωπολιτικές εντάσεις, την εφαρμογή της εμπορικής συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ευρωπαϊκής Ενωσης, την πιθανή υιοθέτηση νέων πολιτικών εμπορικού προστατευτισμού και το ενδεχόμενο καθυστερήσεων στην υλοποίηση του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Επιπρόσθετα, η ελληνική οικονομία καλείται να αντιμετωπίσει μια σειρά από προκλήσεις.

Πρώτον, παρά τη συνεχή άνοδο της επενδυτικής δαπάνης των τελευταίων ετών, η συμμετοχή των επενδύσεων στο ΑΕΠ παραμένει σημαντικά χαμηλότερη συγκριτικά με τον μέσο όρο της ΕΕ. Δεύτερον, η απόκλιση από τον ευρωπαϊκό μ.ό. ως προς την παραγωγικότητα της εργασίας συνιστά σημαντικό εμπόδιο.

Τρίτον, τα σχετικώς χαμηλότερα ποσοστά απασχόλησης – ιδίως των γυναικών και των νέων – αποδυναμώνουν την ταχύτητα σύγκλισης του πραγματικού κατά κεφαλήν ΑΕΠ με τον αντίστοιχο ευρωπαϊκό μ.ό.

Παράλληλα, σημαντική πρόκληση αποτελεί η μείωση του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών μέσω της ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας, η οποία συνδέεται άμεσα με την προώθηση της καινοτομίας, της έρευνας και ανάπτυξης, της υιοθέτησης νέων τεχνολογιών και της εκπαίδευσης του ανθρώπινου δυναμικού σε αυτές.

Τέλος, η οικονομικά προσιτή στέγαση αποτελεί προτεραιότητα στην παρούσα συγκυρία τόσο για την Ελλάδα όσο και για την Ευρώπη. Στα μέσα Δεκεμβρίου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ένα πανευρωπαϊκό σχέδιο με στόχο, μεταξύ άλλων, την ενίσχυση της προσφοράς στην αγορά κατοικίας και την προστασία των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, ενώ και η ελληνική κυβέρνηση ανακοίνωσε μία νέα δέσμη μέτρων για το στεγαστικό ζήτημα προς την ίδια κατεύθυνση με ισχυρά κίνητρα για την αύξηση της προσφοράς κατοικιών για ενοικίαση.

Ο Παναγιώτης Καπόπουλος είναι επικεφαλής οικονομολόγος της Alpha Bank