Βολοντίμιρ Ζελένσκι: Ξαναμοιράζει την τράπουλα στην κυβέρνησή του
Εδώ και αρκετές εβδομάδες, με τις ειρηνευτικές συνομιλίες σε κρίσιμο σημείο, η Ουκρανία αντιμετώπιζε ένα κενό εξουσίας. Εν μέσω αλλεπάλληλων διακοπών ρεύματος, εξαιτίας των ρωσικών επιθέσεων, δεν είχε υπουργό Ενέργειας. Εν μέσω ενός σκανδάλου διαφθοράς, δεν είχε υπουργό Δικαιοσύνης. Ούτε προσωπάρχη στο προεδρικό γραφείο, να ηγηθεί των διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ. Τώρα, με μια σειρά διορισμών, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι επιχειρεί να καλύψει το κενό, προχωρώντας σε έναν από τους πιο σημαντικούς ανασχηματισμούς από την αρχή του πολέμου.
Ο ουκρανός πρόεδρος ονόμασε προσωπάρχη του τον αρχηγό της ουκρανικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών, τον Κιρίλο Μπουντάνοφ, τοποθετώντας έναν δημοφιλή στρατιωτικό ηγέτη στο κέντρο λήψης αποφάσεων. Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι θα διορίσει τον επικεφαλής της Υπηρεσίας Εξωτερικών Πληροφοριών, Ολεχ Ιβασένκο, στη θέση του Μπουντάνοφ. Ανακοίνωσε επίσης την πρόθεσή του να μετακινήσει τον υπουργό Αμυνας Ντένις Σμίχαλ στο υπουργείο Ενέργειας και τον 34χρονο Μιχάιλο Φέντοροφ, μέχρι σήμερα υπουργό Ψηφιακού Μετασχηματισμού, στο υπουργείο Αμυνας. Προανήγγειλε όμως κι άλλες αλλαγές, τόσο στην κυβέρνηση όσο και στον στρατό.
Οπως σχολιάζουν χαρακτηριστικά οι «New York Times», οι αλλαγές αυτές είναι ένα σημάδι ότι ο Ζελένσκι, ο οποίος χρησιμοποίησε την ενότητα που έφερε ο πόλεμος προκειμένου να εδραιώσει την εξουσία του, πρέπει τώρα να είναι πιο ευέλικτος, καθώς, σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά την εισβολή της Ρωσίας, η ουκρανική πολιτική ξαναζωντανεύει. Ο τρόπος με τον οποίο θα διαχειριστεί αυτή τη μεταβατική περίοδο θα έχει τεράστιες συνέπειες για τη χώρα, η οποία μάχεται σε πολλαπλά μέτωπα, από το πεδίο της μάχης μέχρι το τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Οι κενές θέσεις στην κυβέρνηση οφείλονται στο μεγάλο σκάνδαλο που ανακάλυψαν τον Νοέμβριο στον ενεργειακό τομέα οι ουκρανικές αρχές κατά της διαφθοράς: μία ύποπτη υπεξαίρεση σχεδόν 100 εκατ. δολαρίων, που εμπλέκει ανώτερα κυβερνητικά στελέχη και στενούς συνεργάτες του Ζελένσκι. Ο ισχυρός προσωπάρχης του, επονομαζόμενος και «γκρίζος καρδινάλιος» της Ουκρανίας, Αντρίι Γερμάκ, καθώς και οι υπουργοί Ενέργειας και Δικαιοσύνης υποχρεώθηκαν σε παραίτηση, παρότι μέχρι στιγμής δεν τους έχουν απαγγελθεί επισήμως κατηγορίες.
Αρχικά, η ουκρανική κυβέρνηση άφησε να εννοηθεί ότι θα έβρισκε γρήγορα αντικαταστάτες. Σύμφωνα με αναλυτές, ένας από τους λόγους για τους οποίους ο ουκρανός πρόεδρος δεν βιάστηκε να λάβει αποφάσεις είναι ότι το σκάνδαλο διαφθοράς, το οποίο έπληξε τον στενό του κύκλο και έβλαψε τη φήμη του, τον ανάγκασε να κινηθεί με μεγαλύτερη προσοχή. Ενδεχομένως βέβαια να συνέτρεχαν και άλλοι λόγοι.
Ειδικά η μετακίνηση του Μπουντάνοφ ενέπνευσε εικασίες σε πολλούς Ουκρανούς: γιατί αυτός ο παρασημοφορημένος βετεράνος, που χαίρει μεγάλου σεβασμού για τις μυστικές και άλλες επιχειρήσεις εναντίον των ρωσικών δυνάμεων που έχει επιβλέψει, θεωρούνταν από καιρό πιθανός αντίπαλος του Ζελένσκι στις προεδρικές εκλογές που θα γίνουν, σύμφωνα με το τελευταίο προσχέδιο, «όσο το δυνατόν πιο σύντομα» μετά την επίτευξη ειρηνευτικής συμφωνίας. Ορισμένοι αναλυτές, λοιπόν, είδαν τον νέο του διορισμό ως τον τρόπο που επέλεξε ο Ζελένσκι ώστε να του κόψει τα φτερά, ενώ άλλοι το θεώρησαν ένα βήμα προς την προετοιμασία ενός πιθανού διαδόχου. Ενας πιο άμεσος στόχος, πάντως, θα μπορούσε να ήταν η βελτίωση της θέσης του Κιέβου στις ειρηνευτικές συνομιλίες με την Ουάσιγκτον: ο Μπουντάνοφ, ο οποίος εκπαιδεύθηκε στο πλαίσιο ενός προγράμματος υποστηριζόμενου από τη CIA, έχει στενές σχέσεις με τις ΗΠΑ.