Η Γροιλανδία και το «αδειανό πουκάμισο» της Ευρώπης στο τραπέζι της μοιρασιάς

Στον κόσμο που φαντασιώνεται ο Ντόναλντ Τραμπ και προσπαθεί να επιβάλει με την – τρομακτική και πρωτόγνωρη – δύναμη πυρός που διαθέτουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, υπάρχουν κάποιοι «παίκτες» που δικαιούνται ένα μερίδιο. Όπως για παράδειγμα η Ρωσία, της οποίας ο πρόεδρος των ΗΠΑ εμφανίζεται έτοιμος να αναγνωρίσει την κυριαρχία στο ένα πέμπτο περίπου των εδαφών της Ουκρανίας.

Αρκετοί θεωρούν δεδομένο, επίσης πως ο Τραμπ έχει ήδη διαμηνύσει στον Σι Τζινπίνγκ πως δεν θα του κηρύξει πόλεμο στην περίπτωση που επιχειρήσει να αποκτήσει τον πλήρη έλεγχο της Ταϊβάν (η οποία έτσι κι αλλιώς ανήκει στην Κίνα με βάση το διεθνές δίκαιο). Παρά δε το γεγονός ότι υπάρχουν και εκείνοι που αμφιβάλλουν, κυρίως εξαιτίας της σημασίας που έχει το νησί για τον κλάδο των νέων τεχνολογιών, είναι βέβαιο ότι στον Λευκό Οίκο γνωρίζουν καλά πως το Πεκίνο πρέπει να πάρει κάτι από το οποίο να μείνει ικανοποιημένο για να διασφαλιστεί η συναίνεσή του.

Και με την Ευρώπη, τι γίνεται άραγε; Αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς, ο Τραμπ και το επιτελείο του δεν την συγκαταλέγουν καν στους υπολογίσιμους «παίκτες». Γι’ αυτό, ακόμη κι αν διασφαλίσει τελικώς μια θέση στο τραπέζι όπου παίζεται η μεγάλη παρτίδα και ξαναμοιράζεται ο κόσμος, στην ουσία εκεί δεν θα βρεθεί το… σώμα της Ευρώπης, αλλά το αδειανό πουκάμισό της.

Εξάλλου, τόσο ο ίδιος ο Τραμπ όσο και ο αντιπρόεδρός του, Τζέι Ντι Βανς και άλλοι κορυφαίοι Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν επανειλημμένως ξεκαθαρίσει πως δεν θεωρούν την Ευρώπη σοβαρό και αξιόπιστο συνομιλητή και εταίρο. Κάτι που οι εξελίξεις στην Ουκρανία και το παζάρι γύρω από την τύχη της έρχεται να υπογραμμίσει εμφατικά.

Του… έτριξαν τα δόντια

Ναι, θα αντιτείνει κανείς, αλλά οι ηγέτες των «6» πιο ισχυρών χωρών – Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Πολωνία και Ηνωμένο Βασίλειο – χτύπησαν το χέρι στο τραπέζι στην περίπτωση της Γροιλανδίας. Και διεμήνυσαν στον Τραμπ πως δεν είναι προς πώληση ούτε προς εκχώρηση, δηλώνοντας έτοιμοι να την υπερασπίσουν, εάν χρειαστεί, καθώς επισήμως αποτελεί έδαφος της Δανίας, ενός κράτους-μέλους της ΕΕ.

Ας μην σπεύσουν να πανηγυρίσουν και να φουσκώσουν από… ευρωπαϊκή υπερηφάνεια. Πολύ απλά, διότι στην πολιτική και τη διπλωματία υπάρχει ένα γνωστό ρητό: υπάρχουν πράγματα που γίνονται και δεν λέγονται και άλλα που λέγονται και δεν γίνονται. Ειδικά δε οι διακηρύξεις των Ευρωπαίων στο συγκεκριμένο θέμα, υπάγονται πιθανότατα στη δεύτερη κατηγορία.

Ας κάνουμε μια υπόθεση: Στην περίπτωση που ο Τραμπ ανακοινώσει πως αναλαμβάνει τον έλεγχο της Γροιλανδίας, επικαλούμενος το εθνικό συμφέρον και την ασφάλεια των ΗΠΑ και στείλει στρατεύματα εκεί, μπορεί κανείς να φανταστεί ότι αυτά θα βρουν απέναντί τους Γάλλους, Γερμανούς ή Βρετανούς κομάντος να τους περιμένουν με το δάχτυλο στη σκανδάλη;

Σε αναζήτηση οδού υποχώρησης

Η απάντηση, δυστυχώς για τους ευρωπαϊστές, είναι αρνητική. Και επειδή το γνωρίζουν και οι ίδιοι, το πιθανότερο είναι πως θα προσπαθήσουν να βρουν παρασκηνιακά μια λύση, έτσι ώστε να μην φτάσουν στην ταπεινωτική στιγμή της συνθηκολόγησης. Θα το κάνουν δε εσπευσμένα, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει ήδη αποδείξει πως είναι αδίστακτος και απρόβλεπτος και το επαναβεβαίωση με την επιδρομή στη Βενεζουέλα και την απαγωγή του Μαδούρο και της συζύγου του.

Ποια λύση θα μπορούσε, όμως, να είναι αυτή; Παρ’ ότι η απάντηση σε αυτό το ερώτημα απαιτεί ειδική και εσωτερική πληροφόρηση, μπορούμε να διακινδυνεύσουμε ένα σενάριο, το οποίο οι Ευρωπαίοι θα μπορούσαν, υπό προϋποθέσεις, να πουλήσουν ως αμοιβαία αποδεκτό συμβιβασμό: Τη μετατροπή της Γροιλανδίας σε ζώνη ειδικού ενδιαφέροντος, με αναβάθμιση του ρόλου του ΝΑΤΟ στην προστασία της και ανάπτυξη στο έδαφός της, σε αυτό το πλαίσιο, ισχυρών δυνάμεων, στην πλειοψηφία τους αμερικανικών.

Προφανώς, αυτό δεν συνιστά ντε γιούρε μετατροπή της σε αποικία των ΗΠΑ. Ντε φάκτο, όμως;