Μια βαμμένη σημαία, μια ρωσική μπλόφα και ένα 18ήμερο κυνηγητό στον Ατλαντικό

Ένα σκουριασμένο δεξαμενόπλοιο, μια πρόχειρα ζωγραφισμένη ρωσική σημαία και ένα κυνηγητό 4.000 μιλίων αποκάλυψαν μέχρι πού ήταν διατεθειμένη να φτάσει η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ για να αποτρέψει τη διαρροή πετρελαίου από τη Βενεζουέλα. Το πλοίο Bella 1, που μετονομάστηκε αιφνιδιαστικά σε Marinera, καταλήφθηκε τελικά από αμερικανικές ειδικές δυνάμεις στον Βόρειο Ατλαντικό, ύστερα από μια επιχείρηση υψηλού ρίσκου με έντονο γεωπολιτικό αποτύπωμα.

Η καταδίωξη ξεκίνησε λίγες ημέρες πριν από τα Χριστούγεννα, όταν το Bella 1 – δεξαμενόπλοιο ενταγμένο σε «σκιώδη στόλο» μεταφοράς παράνομου πετρελαίου – προσπάθησε να αποφύγει την παρακολούθηση της Αμερικανικής Ακτοφυλακής καθώς πλησίαζε τη Βενεζουέλα. Αντί να υποκύψει σε εντολή επιβίβασης στην Καραϊβική, άλλαξε πορεία και διέφυγε προς βορρά.

Στην πορεία, το πλήρωμα επιχείρησε έναν ελιγμό απελπισίας: έβαψε στο κύτος μια ρωσική σημαία, μετονόμασε το πλοίο και εξασφάλισε την εγγραφή του στο ρωσικό νηολόγιο. Η Μόσχα ζήτησε επισήμως από την Ουάσιγκτον να σταματήσει την καταδίωξη.

Η απάντηση των ΗΠΑ ήταν κατηγορηματική. Το νέο «λάβαρο» κρίθηκε παράνομο, το πλοίο χαρακτηρίστηκε «χωρίς εθνικότητα» και η επιχείρηση συνεχίστηκε. Καθώς το δεξαμενόπλοιο περνούσε ανάμεσα στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Ισλανδία, αμερικανικά αεροσκάφη και ελικόπτερα μετακινήθηκαν σε βάσεις στη Βρετανία. Μονάδες ειδικών επιχειρήσεων, μεταξύ τους Navy SEALs και το επίλεκτο ελικοπτεράδικο σύνταγμα «Night Stalkers», τέθηκαν σε ετοιμότητα.

Η τελική έφοδος πραγματοποιήθηκε λίγο πριν την αυγή, περίπου 190 μίλια νότια της Ισλανδίας. Κομάντος κατέβηκαν με σχοινιά από ελικόπτερα και κατέλαβαν το πλοίο χωρίς αντίσταση. Ρωσικό υποβρύχιο και αντιτορπιλικό βρίσκονταν στην περιοχή, αλλά αποχώρησαν γρήγορα, όπως δήλωσε αργότερα ο Τραμπ.

Το μήνυμα της Ουάσιγκτον και το γεωπολιτικό υπόβαθρο

Η επιχείρηση είχε κυρίως συμβολικό χαρακτήρα, καθώς το Bella 1 δεν μετέφερε φορτίο τη στιγμή της κατάληψης. Ωστόσο, το μήνυμα ήταν σαφές: καμία αλλαγή σημαίας και καμία «διπλωματική ομπρέλα» δεν θα προστατεύσει τα δεξαμενόπλοια που παραβιάζουν τις κυρώσεις. «Στέλνει ένα ωμό σήμα σε ολόκληρο τον σκιώδη στόλο ότι δεν είναι ασφαλής πουθενά», σχολίασαν αναλυτές.

Το περιστατικό εντάσσεται στην κλιμάκωση της αμερικανικής στρατηγικής για την επιβολή ενός «πλήρους και απόλυτου αποκλεισμού» στις πετρελαϊκές ροές από και προς τη Βενεζουέλα. Μέσα σε έναν μήνα, οι ΗΠΑ έχουν καταλάβει πέντε δεξαμενόπλοια και παρακολουθούν δεκάδες ακόμη.

Πέρα από την οικονομική πίεση στο Καράκας, η επιχείρηση αποκαλύπτει και το γεωπολιτικό παρασκήνιο: μια σιωπηρή δοκιμή ορίων με τη Ρωσία και ένα προειδοποιητικό μήνυμα προς τα διεθνή δίκτυα που επιχειρούν να παρακάμψουν τις κυρώσεις.