Γροιλανδία: Ανοιχτός πόλεμος ΗΠΑ – ΕΕ
Ενα διττό μήνυμα ότι επιθυμούν τον διάλογο αλλά δεν είναι διατεθειμένα να υποκύψουν στον εκβιασμό του έστειλαν χθες, με τον τρόπο τους, τα οκτώ ευρωπαϊκά κράτη – Δανία, Νορβηγία, Σουηδία, Γαλλία, Γερμανία, Βρετανία, Ολλανδία και Φινλανδία – που απείλησε ο Ντόναλντ Τραμπ με επιπλέον δασμούς 10% από την 1η Φεβρουαρίου και 25% από την 1η Ιουλίου αν δεν επιτευχθεί συμφωνία για «πλήρη πώληση» της Γροιλανδίας στις ΗΠΑ. Ο αμερικανός πρόεδρος δεν δείχνει πάντως την παραμικρή διάθεση για διάλογο: ακόμα και η «ομάδα εργασίας υψηλού επιπέδου» που συμφώνησαν να συσταθεί την περασμένη εβδομάδα στην Ουάσιγκτον οι υπουργοί Εξωτερικών της Δανίας και της Γροιλανδίας με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ και τον αμερικανό υπουργό Εξωτερικών, «ώστε να μελετήσει αν μπορούμε να βρούμε έναν κοινό δρόμο για να προχωρήσουμε», όπως νόμιζαν οι Ευρωπαίοι, δεν έχει σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο άλλον σκοπό παρά να εργαστεί για την «απόκτηση» της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ. Πώς θα αντισταθεί λοιπόν η Ευρώπη;
Ενεργοποίηση μηχανισμού
Ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν κατέστησε χθες σαφή την πρόθεσή του να προτείνει, στο πλαίσιο της ΕΕ, την ενεργοποίηση του μηχανισμού κατά του εξαναγκασμού (ACI), άλλως αποκαλούμενου οικονομικού «μπαζούκα» της ΕΕ, ο οποίος δίνει τη δυνατότητα στις Βρυξέλλες να λαμβάνουν οικονομικού χαρακτήρα αντίποινα εναντίον τρίτων χωρών που ασκούν οικονομικές πιέσεις στα κράτη – μέλη προκειμένου να επηρεάσουν πολιτικές αποφάσεις. Με δεδομένο, όμως, το πιθανό κόστος τόσο για την οικονομία όσο και για την ασφάλεια της ΕΕ, και μάλιστα σε ένα κρίσιμο σημείο του πολέμου στην Ουκρανία, δεν συμφωνούν όλοι με την εισήγησή του. Η Νορβηγία, για παράδειγμα, δήλωσε πως δεν εξετάζει «προς το παρόν» αντίμετρα κατά των αμερικανικών εισαγωγών, με το επιχείρημα ότι ένας «ανεξέλεγκτος εμπορικός πόλεμος» δεν συμφέρει κανέναν. Από την πλευρά του, ο ιρλανδός πρωθυπουργός Μισεάλ Μάρτιν είπε πως, παρότι δεν πρέπει να υπάρχει αμφιβολία ότι η ΕΕ θα απαντήσει, είναι «λίγο πρόωρο» να ενεργοποιηθεί ο ACI.
Μελόνι, Στάρμερ και Μερτς
Ξεκάθαρα υπέρ του διαλόγου τάχθηκαν επίσης μέσω των δηλώσεών τους η ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι και ο βρετανός ομόλογός της Κιρ Στάρμερ, δύο ηγέτες που καλλιεργούν συνειδητά μια καλή σχέση με την κυβέρνηση Τραμπ: αμφότεροι χαρακτήρισαν τους νέους δασμούς «λάθος», σημειώνοντας παράλληλα την ανάγκη συνεργασίας με την Ουάσιγκτον. Οσο για τον γερμανό καγκελάριο, όπως μεταδίδει ο ανταποκριτής των «ΝΕΩΝ» στο Βερολίνο, Γιώργος Παππάς, ο Φρίντριχ Μερτς ακολουθούσε μέχρι τώρα σταθερά τη γραμμή κατευνασμού του Ντόναλντ Τραμπ, η κλιμάκωση της κρίσης με τη Γροιλανδία ωστόσο τον αναγκάζει να εγκαταλείψει την προσπάθεια.
«Οι απειλές για δασμούς υπονομεύουν τις διατλαντικές σχέσεις και ενέχουν τον κίνδυνο κλιμάκωσης», προειδοποίησε χθες ο καγκελάριος, διαβεβαιώνοντας πως η Γερμανία στέκεται αποφασισμένη και ενωμένη «στο πλευρό της Δανίας και του λαού της Γροιλανδίας». Οι διαβεβαιώσεις αυτές, πάντως, δεν εμπόδισαν την εξάπλωση φημών περί εσπευσμένης αποχώρησης των 15 γερμανών στρατιωτών που είχαν σταλεί την περασμένη εβδομάδα στη Γροιλανδία να συμμετάσχουν σε αναγνωριστική στρατιωτική αποστολή υπό την ηγεσία της Δανίας μαζί με στρατιώτες συμμαχικών χωρών: χρειάστηκε να διευκρινίσει εκπρόσωπος της Bundeswehr ότι «η αποστολή δεν διεκόπη, ολοκληρώθηκε σύμφωνα με το πρόγραμμα».
«Αρκτική Αντοχή»
Οπως όλα δείχνουν, η άσκηση «Αρκτική Αντοχή», που είχε ως στόχο να διερευνήσει τη σκοπιμότητα μιας μόνιμης επιχείρησης του ΝΑΤΟ στη Γροιλανδία, ήταν που «ερέθισε» τον Τραμπ – ενδεχομένως σε συνδυασμό με τις μεγάλες διαδηλώσεις υπό το σύνθημα «Κάτω τα χέρια από τη Γροιλανδία» που πραγματοποιήθηκαν το Σάββατο σε Δανία και Γροιλανδία. Σε κάθε περίπτωση, οι οκτώ χώρες τις οποίες απειλεί με επιπλέον δασμούς είναι, ακριβώς, εκείνες που συμμετείχαν στην άσκηση. Μάταια επέμειναν και χθες σε κοινή ανακοίνωσή τους πως τα κοινά στρατιωτικά γυμνάσια απαντούν απλώς στην αναγκαιότητα «ενίσχυσης της ασφάλειας στην Αρκτική, ένα κοινό διατλαντικό συμφέρον», και «δεν αποτελούν καμία απειλή για κανέναν».
Μέλη του Ευρωκοινοβουλίου προανήγγειλαν πως θα παγώσουν την επικύρωση της εμπορικής συμφωνίας στην οποία κατέληξαν το καλοκαίρι ο αμερικανός πρόεδρος και η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Η Κύπρος, η οποία ασκεί το τρέχον εξάμηνο την προεδρία της ΕΕ, συγκάλεσε για χθες έκτακτη συνεδρίαση των πρεσβευτών των «27», ώστε να αποφασιστούν τα επόμενα βήματα. Αρκετοί, πάντως, εκτιμούν πως η Ευρώπη πρέπει αν μη τι άλλο να περιμένει την επικείμενη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ για τη νομιμότητα των δασμών που είχε επιβάλει ο Τραμπ την άνοιξη της περασμένης χρονιάς αναστατώνοντας όλο τον πλανήτη.
Η ΕΕ μπορεί να πλήξει με δασμούς ύψους 93 δισ. ευρώ (άνω των 107 δισ. δολ.) τις ΗΠΑ ή να περιορίσει τις αμερικανικές εταιρίες από την αγορά της Ένωσης, ως απάντηση στις απειλές του προέδρου Τραμπ, ανέφερε χθες δημοσίευμα των Financial Times.