Στροφή στην άμυνα: Η Πορτογαλία επενδύει 5,6 δισ. ευρώ στον στρατό
Η Πορτογαλία εισέρχεται σε μια νέα εποχή στρατιωτικής ενίσχυσης, προχωρώντας στο μεγαλύτερο επενδυτικό πρόγραμμα για τις ένοπλες συνάμεις της από την εποχή του αποικιακού πολέμου. Το σχέδιο αυτό, που προβλέπεται στη νομοθεσία της Λειτουργικής Στρατιωτικής Προγραμματικής Περιόδου 2023-2034, περιλαμβάνει έναν συνολικό προϋπολογισμό 5,6 δισεκατομμυρίων ευρώ για εκσυγχρονισμό, συντήρηση και επανεξοπλισμό των στρατιωτικών μονάδων. Πρόκειται για μια κίνηση που η κυβέρνηση χαρακτηρίζει ως αναπόφευκτη, ιδίως στο πλαίσιο των διεθνών δεσμεύσεων της χώρας στο ΝΑΤΟ, αλλά η οποία έχει προκαλέσει έντονη συζήτηση στην πολιτική σκηνή.
Ηδη νέος εξοπλισμός φτάνει στις ένοπλες δυνάμεις, ενώ άλλα μέσα βρίσκονται σε διαδικασία σύμβασης ή βρίσκονται στο τελικό στάδιο λήψης απόφασης. Το πρόγραμμα καλύπτει ευρύ φάσμα τεχνολογικών και στρατιωτικών αναγκών, από προηγμένα οπλικά συστήματα μέχρι drones με τεχνητή νοημοσύνη, τα οποία αναμένεται να ενισχύσουν τη στρατηγική δυνατότητα της χώρας και να δώσουν ώθηση στην εγχώρια αμυντική βιομηχανία. Μάλιστα, εταιρείες όπως η Tekever έχουν ήδη πρωτοστατήσει στην ανάπτυξη τεχνολογιών αιχμής που συνδυάζουν αεροδιαστημική τεχνολογία και τεχνητή νοημοσύνη, αυξάνοντας το προφίλ της Πορτογαλίας στον τομέα της άμυνας στην Ευρώπη.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η επένδυση είναι κρίσιμη για τη διατήρηση της επιχειρησιακής ικανότητας των ένοπλων δυνάμεων και την πλήρη συμμετοχή της χώρας στις υποχρεώσεις της στο ΝΑΤΟ, ιδίως εν μέσω εντεινόμενων γεωπολιτικών εντάσεων στην Ευρώπη και διεθνώς. Η κίνηση αυτή αντανακλά την ανάγκη για εκσυγχρονισμό του στρατού, ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος και προετοιμασία για νέες μορφές σύγκρουσης που συνδέονται με τεχνολογία υψηλής ακρίβειας και στρατηγική πληροφορική.
Αντίθετα, η αντιπολίτευση εκφράζει ανησυχίες για το μέγεθος και το χρονοδιάγραμμα της επένδυσης. Ορισμένοι επικριτές θεωρούν ότι οι δαπάνες αυτές είναι υπερβολικές, με κίνδυνο να προκαλέσουν δημοσιονομική πίεση και να επηρεάσουν άλλους τομείς κοινωνικής και οικονομικής προτεραιότητας. Υποστηρίζουν ότι η απόφαση για ταχείς επενδύσεις και συμβάσεις δεν έχει συνοδευτεί από επαρκή δημόσια συζήτηση, αφήνοντας ερωτήματα σχετικά με τη διαχείριση, τη λογοδοσία και την πραγματική αποτελεσματικότητα των μέτρων.
Παρά τις διαφωνίες, η στρατιωτική ανανέωση φαίνεται αναπόφευκτη, δεδομένης της ανάγκης για διατήρηση σύγχρονων δυνατοτήτων και της συμμετοχής της Πορτογαλίας σε διεθνείς αποστολές και ασκήσεις. Το σχέδιο στρατιωτικού προγραμματισμού 2023-2034 αποτελεί σημείο καμπής για τις ένοπλες δυνάμεις, όχι μόνο ως οικονομικό μέγεθος, αλλά και ως στρατηγικό όραμα που θα καθορίσει τη θέση της χώρας στην ευρωπαϊκή και διεθνή άμυνα για τα επόμενα δέκα χρόνια.
Συνολικά, η Πορτογαλία αντιμετωπίζει την πρόκληση να ισορροπήσει ανάμεσα στην αναγκαία στρατιωτική ανανέωση, την οικονομική βιωσιμότητα και τη δημόσια λογοδοσία, ενώ η πορεία αυτού του επενδυτικού προγράμματος θα κρίνει εν πολλοίς το μέλλον της άμυνας και της εθνικής ασφάλειας στη χώρα.