«Σιωπηλός» πόλεμος στην Ευρώπη: Πώς η Ρωσία πιέζει με drones, εκστρατείες παραπληροφόρησης και σαμποτάζ

Η Ρωσία εντείνει τις υβριδικές της επιχειρήσεις στην Ευρώπη, αξιοποιώντας drones, εκστρατείες παραπληροφόρησης και πιέσεις σε κρίσιμες υποδομές, την ώρα που η απουσία σαφών και συλλογικά συμφωνημένων «κόκκινων γραμμών» ευνοεί τη συνέχιση αυτών των ενεργειών. Την προειδοποίηση αυτή απευθύνει ο επικεφαλής της εταιρείας αμυντικής τεχνολογίας OpenMinds, σε συνέντευξή του στο Euronews.

Πέρα από τον πόλεμο στην Ουκρανία, οι δυτικοί σύμμαχοι του Κιέβου κατηγορούν τη Μόσχα ότι διεξάγει έναν συγκαλυμμένο υβριδικό πόλεμο κατά της Ευρώπης. Πρόκειται για μια συντονισμένη πρακτική που συνδυάζει στρατιωτικές απειλές με κυβερνοεπιθέσεις, παραπληροφόρηση, οικονομικές πιέσεις, σαμποτάζ και πολιτική επιρροή, χωρίς επίσημη κήρυξη πολέμου, με στόχο την αποσταθεροποίηση των κοινωνιών.

Μεταξύ των πιο συχνών περιστατικών περιλαμβάνονται υπερπτήσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών πάνω από στρατιωτικές εγκαταστάσεις και κρίσιμες υποδομές, καθώς και οργανωμένες εκστρατείες παραπληροφόρησης, ιδίως ενόψει εκλογικών διαδικασιών σε ευρωπαϊκές χώρες.

Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της OpenMinds, οι υβριδικές αυτές δραστηριότητες έχουν αυξηθεί αισθητά από την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία το 2022. Έκτοτε έχουν καταγραφεί δεκάδες περιστατικά παραβίασης εναέριου χώρου με drones, καθώς και υποθέσεις σαμποτάζ, κατασκοπείας και εκφοβισμού.

Ο ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της OpenMinds, Σβιατοσλάβ Χνιζντόβσκι, επισημαίνει ότι η διάκριση ανάμεσα σε «μεμονωμένα περιστατικά» και επιθετικές ενέργειες είναι περισσότερο πολιτικό παρά νομικό ζήτημα. Όπως τονίζει, η επαναλαμβανόμενη φύση των ενεργειών αυτών, σε συνδυασμό με τη διαρκή στρατιωτική ρητορική, δεν μπορεί να θεωρηθεί τυχαία.

Αν και η Ευρώπη έχει λάβει μέτρα, όπως κυρώσεις και ενίσχυση της στήριξης προς την Ουκρανία, εξακολουθεί να απουσιάζει μια ενιαία στρατηγική εκτίμηση της ρωσικής προσέγγισης. Οι εσωτερικές διαφωνίες μεταξύ των κρατών-μελών δυσχεραίνουν τη λήψη αποφάσεων και δημιουργούν ασάφεια, την οποία εκμεταλλεύεται η Μόσχα.

Όσον αφορά την ευαλωτότητα των ευρωπαϊκών χωρών, ο Χνιζντόβσκι τονίζει ότι η γεωγραφική απόσταση από τη Ρωσία δεν αποτελεί πλέον καθοριστικό παράγοντα. Στο περιβάλλον των κυβερνοεπιθέσεων, της πληροφοριακής πολεμικής και των παρεμβολών GPS, χώρες όπως η Γερμανία είναι εξίσου εκτεθειμένες με τα κράτη της Βαλτικής ή την Πολωνία.

Η OpenMinds υπογραμμίζει την ανάγκη για μια αξιόπιστη ευρωπαϊκή «κόκκινη γραμμή» στον υβριδικό τομέα, βασισμένη σε επαναλαμβανόμενα μοτίβα και όχι σε μεμονωμένα περιστατικά. Κρίσιμος παράγοντας αποτελεί και η ύπαρξη πραγματικών συνεπειών, καθώς οι υβριδικές επιθέσεις συνεχίζονται επειδή θεωρούνται χαμηλού κόστους και ρίσκου.

Σύμφωνα με την ετήσια ανάλυση της εταιρείας, στους πρώτους δέκα μήνες του 2025 καταγράφηκαν περισσότερα περιστατικά παραβιάσεων εναέριου χώρου από όσα συνολικά την περίοδο 2022–2024, γεγονός που υποδηλώνει ότι η Ρωσία συνεχίζει να δοκιμάζει τα όρια της Δύσης.

Τέλος, η αυξημένη εστίαση της Μόσχας στην Ευρώπη αντί στις ΗΠΑ δείχνει, κατά την OpenMinds, στρατηγική προσπάθεια αποδυνάμωσης της ευρωπαϊκής συνοχής, με το 2026 να προμηνύεται ιδιαίτερα κρίσιμο έτος λόγω σημαντικών εκλογικών αναμετρήσεων σε αρκετές χώρες.