Έλληνες της διασποράς: Η θέση που τους αξίζει
Το 1852 ο μεγάλος νομομαθής και πατέρας του Δημοσίου Δικαίου στην Ελλάδα Νικόλαος Σαρίπολος είχε εκδιωχθεί από τη θέση του καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών λόγω της αντίθεσής του με τον Οθωνα. Δέκα χρόνια αργότερα, το 1862, η επαναστατική κυβέρνηση εξανάγκασε τον Οθωνα να φύγει από την Ελλάδα και οδήγησε τη χώρα σε εκλογές. Ο πρωθυπουργός της επαναστατικής κυβέρνησης Δημήτριος Βούλγαρης επανέφερε αμέσως τον Σαρίπολο στην πανεπιστημιακή του έδρα και του ζήτησε να προτείνει τρόπους ώστε η κυβέρνηση να εκδηλώσει την ευγνωμοσύνη της προς τους εκτός Ελλάδος ομογενείς για τη στήριξη προς το ελληνικό κράτος. Ο Βούλγαρης είχε μάλλον κατά νουν να υπάρχει κάποια ευχαριστήριος αναφορά στην εναρκτήριο ομιλία του.
Ο Σαρίπολος, ομογενής εκ Κύπρου, είχε πιο φιλόδοξα σχέδια όπως ο ίδιος περιγράφει με γλαφυρό τρόπο στα απομνημονεύματά του: «…ωριμότερον όμως σκεφθείς εύρον την τοιαύτην ένδειξιν πολλώ καθυστερούσαν των προσπαθειών και θυσιών ας υπέρ της επαναστάσεως προσήνεγκον οι εκτός του Κράτους Ελληνες». Τότε του ήρθε η ιδέα να προτείνει να δοθεί στους ομογενείς το δικαίωμα να στείλουν αντιπροσώπους στην Εθνική Συνέλευση που θα προέκυπτε από τις εκλογές. «Ομολογώ ότι δάκρυα χαράς επί τη συλλήψει της όντως μεγαλουργού και ελληνοπρεπούς ταύτης ιδέας έχυσα…» συνεχίζει ο Σαρίπολος.
Η πρότασή του έγινε με ενθουσιασμό δεκτή από τον πρωθυπουργό και το Υπουργικό Συμβούλιο, αν και υπήρξαν κάποιες μικροκομματικές αντιρρήσεις. Στην Εθνοσυνέλευση που ψήφισε το Σύνταγμα της Ελλάδος του 1864 συμμετείχαν 39 πληρεξούσιοι, δηλαδή βουλευτές, σε σύνολο 327, που είχαν εκλεγεί από τους «αλύτρωτους» και τις ελληνικές παροικίες του εξωτερικού. Ανάμεσα στις πόλεις και τις περιφέρειες που εκπροσωπήθηκαν στην Εθνοσυνέλευση περιλαμβάνονταν η Κωνσταντινούπολη, η Σμύρνη, η Εφεσος, η Αττάλεια, η Αλεξάνδρεια, οι Κυδωνίες (Αϊβαλί), ο Ελλήσποντος, το Βουκουρέστι, τα Ιεροσόλυμα, η Ρόδος, η Κάλυμνος, η Σύμη, η Βίτολα (Μοναστήρι), η Αδριανούπολη, η Βάρνα, η Τραπεζούντα, η Προύσα, το Ιάσιο, το Κάιρο και η Βραΐλα. Από ελληνικές κοινότητες του εξωτερικού εκπροσωπήθηκαν: Λονδίνο, Τεργέστη, Λιβόρνο, Μασσαλία, Ενετία, Λίβερπουλ, Οδησσός, Μεσσήνη, Μελίτη (Μάλτα) και Μαγχεστρία (Μάντσεστερ). Σε ορισμένες περιοχές ακυρώθηκαν οι εκλογές και δεν εκπροσωπήθηκαν περιοχές που είχαν αρχικά προβλεφθεί, όπως Βηρυτός, Κύπρος, Δαμασκός, Νάπολη και Τρίπολη (Λιβάνου, που ανήκε τότε στη Συρία).
Σήμερα, δύο σχεδόν αιώνες μετά τα όσα συγκινητικά συνέβησαν κατά την εκλογή της Εθνικής Συνέλευσης του 1862, το ελληνικό πολιτικό σύστημα έχει την ευκαιρία να αποδείξει ότι μπορεί να δώσει στους Ελληνες της διασποράς τη θέση που τους αξίζει και δεν θα ξαναβαλτώσει μέσα στη λάσπη της μικροψυχίας και των μικροκομματικών υπολογισμών και συμφερόντων. Ας ελπίσουμε ότι θα μας λούσουν δάκρυα χαράς, σαν και αυτά που έλουσαν τα μάτια του Νικολάου Σαρίπολου και όχι, για μία ακόμα φορά, δάκρυα οργής και απελπισίας.
Ο Δημήτρης Κούρκουλας διετέλεσε υφυπουργός Εξωτερικών και πρέσβης της Ευρωπαϊκής Ενωσης στον Λίβανο, τη Βουλγαρία και τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Από το 1979 μέχρι το 2012 ήταν μόνιμος κάτοικος εξωτερικού.