Νέο «θαύμα» από τον Μασκ και την Neuralink: Αποκατάσταση όρασης σε τυφλό

Η Neuralink, η εταιρεία διεπαφής εγκεφάλου-υπολογιστή του Έλον Μασκ, ανακοίνωσε ότι είναι έτοιμη να προχωρήσει στην πρώτη ανθρώπινη εμφύτευση της συσκευής αποκατάστασης όρασης Blindsight, εφόσον λάβει την απαραίτητη κανονιστική έγκριση. Η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να αποτελέσει καθοριστική στιγμή στη θεραπεία της πλήρους τύφλωσης.

Η ανακοίνωση έγινε στις 28 Ιανουαρίου, κατά τον εορτασμό δύο ετών από την πρώτη εμφύτευση εγκεφαλικού τσιπ σε ασθενή με παράλυση. Η Neuralink γνωστοποίησε ότι οι κλινικές δοκιμές της έχουν επεκταθεί σε 21 συμμετέχοντες παγκοσμίως, έναντι 12 που είχαν αναφερθεί τον Σεπτέμβριο.

Πώς λειτουργεί το Blindsight

Σε αντίθεση με τις παραδοσιακές θεραπείες για απώλεια όρασης, το Blindsight παρακάμπτει τα κατεστραμμένα μάτια και τα οπτικά νεύρα. Το σύστημα χρησιμοποιεί μια μικροσκοπική κάμερα, πιθανόν ενσωματωμένη σε γυαλιά, η οποία καταγράφει εικόνες και τις μεταδίδει ασύρματα σε εμφύτευμα που διεγείρει απευθείας τον οπτικό φλοιό του εγκεφάλου.

Ο Elon Musk έχει επισημάνει ότι η αρχική όραση θα θυμίζει «γραφικά πρώιμου Nintendo» ή «γραφικά Atari», με χαμηλή ανάλυση και έντονα pixel. Ωστόσο, η ποιότητα αναμένεται να βελτιώνεται με τον χρόνο, καθώς ο εγκέφαλος προσαρμόζεται στα νέα σήματα. Η τεχνολογία στοχεύει σε άτομα που έχουν χάσει και τα δύο μάτια και το οπτικό τους νεύρο, ενώ σύμφωνα με τον Musk, θα μπορούσε να επιτρέψει ακόμη και σε άτομα τυφλά εκ γενετής να δουν, εφόσον ο οπτικός τους φλοιός είναι λειτουργικός.

Τον Σεπτέμβριο του 2024, ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) χορήγησε στο Blindsight τον χαρακτηρισμό Breakthrough Device, που επιταχύνει τη διαδικασία αξιολόγησης για τεχνολογίες που αντιμετωπίζουν σοβαρές ή μη αναστρέψιμες παθήσεις. Ο χαρακτηρισμός αυτός, ωστόσο, δεν συνεπάγεται αυτόματη έγκριση κυκλοφορίας.

Επέκταση των λειτουργιών

Παράλληλα, ο Μασκ παρουσίασε τα σχέδια για την επόμενη γενιά εμφυτευμάτων, με τριπλάσια απόδοση σε σχέση με τις τρέχουσες συσκευές, τα οποία αναμένεται να κυκλοφορήσουν στα τέλη του 2026. Η Neuralink αναπτύσσει επίσης ένα νέο χειρουργικό ρομπότ που θα μπορεί να εισάγει τα λεπτά νήματα ηλεκτροδίων στον εγκέφαλο σε μόλις 1,5 δευτερόλεπτα, έναντι 17 δευτερολέπτων των προηγούμενων εκδόσεων, καθιστώντας τη διαδικασία πιο ακριβή και λιγότερο επεμβατική.

Η εταιρεία υποστηρίζει ότι μέχρι στιγμής δεν έχει καταγραφεί κανένα σοβαρό δυσμενές συμβάν που να σχετίζεται με τις συσκευές της. Συμμετέχοντες με παράλυση έχουν ήδη χρησιμοποιήσει το εμφύτευμα Telepathy για να περιηγηθούν στο διαδίκτυο, να δημοσιεύσουν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και να παίξουν βιντεοπαιχνίδια χρησιμοποιώντας μόνο τη σκέψη τους.

Οι φιλοδοξίες του Έλον Μασκ

Ο Musk έχει δηλώσει ότι μελλοντικές εκδόσεις του Blindsight θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τα όρια της ανθρώπινης όρασης, επιτρέποντας την αντίληψη υπέρυθρης ή υπεριώδους ακτινοβολίας, ακόμη και σημάτων τύπου ραντάρ. Τέτοιες δυνατότητες, εφόσον επιτευχθούν, θα διεύρυναν θεαματικά τις αισθητηριακές ικανότητες του ανθρώπου.

Ο επενδυτής Bill Ackman σχολίασε στο X ότι αν ο Musk «μπορέσει να φέρει την όραση στους τυφλούς, θα ξεπεράσει κάθε ένα από τα σχεδόν θαυματουργά επιτεύγματά του μέχρι σήμερα».

Παρά τον ενθουσιασμό, επιστήμονες καλούν σε επιφυλακτικότητα. Έρευνα του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον το 2024 εξέφρασε αμφιβολίες για το κατά πόσο τα φλοιώδη εμφυτεύματα μπορούν να επιτύχουν όραση υψηλής ευκρίνειας, εξηγώντας ότι η διέγερση των ηλεκτροδίων δεν δημιουργεί αντίληψη τύπου pixel λόγω της πολύπλοκης λειτουργίας των νευρώνων. Ωστόσο, ακόμη και η περιορισμένη αποκατάσταση όρασης θα συνιστούσε σημαντική πρόοδο για ασθενείς χωρίς εναλλακτικές θεραπευτικές επιλογές.