Ενα δέσμιο ΠΑΣΟΚ θα χάσει τις φίλιες ψήφους
Εν όψει Συνεδρίου, βαρύς αχός ακούγεται στο ΠΑΣΟΚ για ένα θέμα που είναι παράδοξο αλλά και αχρείαστο. Από μία εσωκομματική πλευρά επιδιώκεται να ψηφιστεί μια συγκεκριμένη δέσμευση που θα απαγορεύει στο ΠΑΣΟΚ να έλθει σε μετεκλογική συνεργασία με τη ΝΔ υπό οποιεσδήποτε συνθήκες.
Ενα τέτοιο ψήφισμα θα είναι όμως αχρείαστο, διότι το ΠΑΣΟΚ προσπαθεί – ιδίως τα τελευταία χρόνια – να διαμορφώσει μια νέα φυσιογνωμία αυτόνομη και ανταγωνιστική προς τη ΝΔ, έτσι ώστε να αποτελέσει μια έγκυρη και αξιόπιστη εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης όταν οι πολίτες το αποφασίσουν.
Διαφορετικά, αν έσπευδε να εκδηλώσει προθυμία συνεργασίας και συμπόρευσης με τη συντηρητική παράταξη, θα εξασφάλιζε μεν κάποιες πρόσκαιρες φιλοδοξίες για ορισμένα στελέχη αλλά θα είχε ως αποτέλεσμα να συρρικνωθεί και η Ιστορία μάλλον θα του επιφύλασσε έναν βίο βραχύ και άδοξο.
Κατά συνέπεια καμία βάση και δικαιολογία δεν υπάρχει για όσους κραδαίνουν την αντιδεξιά ρομφαία και θέλουν να του «δέσουν» τα χέρια για μετεκλογικές πρωτοβουλίες, οι οποίες είναι ούτως ή άλλως εκτός της στρατηγικής και της εν γένει συμπεριφοράς του ΠΑΣΟΚ.
Η πρόταση του ψηφίσματος θα είναι επίσης και παράδοξη, διότι θα καταλήξει να έχει αποτέλεσμα αντίθετο από αυτό που επιδιώκει – και αξίζει να δούμε το γιατί: Αν υποθέσουμε ότι ένα τέτοιο ψήφισμα περνάει στο Συνέδριο, τότε αρκετοί κεντρώοι ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ θα το εκλάβουν ως προετοιμασία για να οργανωθεί ένα μετεκλογικό μέτωπο με τον ΣΥΡΙΖΑ, το νέο κόμμα Τσίπρα ή ενδεχομένως και άλλα αριστερά σχήματα.
Και μόνο μικρή πιθανότητα να θεωρήσουν ότι έχει η δημιουργία ενός τέτοιου μετώπου, οι κεντρώοι ψηφοφόροι που τώρα προσανατολίζονται προς το ΠΑΣΟΚ θα σπεύσουν μαζικά να ψηφίσουν ΝΔ για να το ματαιώσουν.
Είναι απολύτως βέβαιο ότι ασχέτως των πραγματικών χαρακτηριστικών και σχεδιασμών που ενδεχομένως θα μπορούσε να έχει ένα τέτοιο μέτωπο, θα υποστεί κάθε είδους επικοινωνιακή διαστρέβλωση για να εμφανιστεί ως μετενσάρκωση του 2015 και να αναπαραγάγει τους φόβους εκείνης της περιόδου.
Το πρόβλημα όμως δεν σταματά εδώ. Μερικοί θα προβλέψουν αυτόν τον κίνδυνο απώλειας κεντρώων ψήφων και – για να τον αποφύγουν – θα πουν εύλογα στο Συνέδριο ότι χρειάζεται να γίνει μια αντισταθμιστική κίνηση προς τα αριστερά.
Να δεσμευτεί δηλαδή το ΠΑΣΟΚ μέσω του Συνεδρίου ότι δεν θα κάνει κανενός είδους συμμαχίες και μέτωπα ούτε με τα αριστερά κόμματα. Μάλιστα αυτό ισχύει πολύ περισσότερο σε σχέση με το κόμμα Τσίπρα, το οποίο θεωρούν ότι θα απαιτήσει να ηγεμονεύσει στον χώρο, αν κρίνουν από τον απαξιωτικό τρόπο που αναφέρεται σε ολάκερη την αντιπολίτευση.
Εντελώς συμμετρικά με την προηγούμενη περίπτωση ένα τέτοιο ψήφισμα θα απωθήσει όσους νέους ή παλιούς ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ προέρχονται από την Αριστερά, γιατί θα τους κάνει καχύποπτους ότι αποκλείοντας τις συνεργασίες στο τέλος, αν πιεστεί, μπορεί κάτι να κάνει ίσως και με τη Δεξιά. Αρα και πάλι θα υπάρξει περαιτέρω απώλεια ψήφων για το ΠΑΣΟΚ.
Η διαδικασία των διαδοχικών ψηφισμάτων εύκολα μπορεί να γίνει ευτράπελη αν καθένας προτείνει να αποκλείονται διάφορα μικρότερα κόμματα, πράγμα που θα έχει ως αποτέλεσμα να γίνει το ΠΑΣΟΚ «δέσμιο» σε ένα παράλογο παίγνιο εσωκομματικών τακτικισμών. Θα το κάνει να μοιάζει περισσότερο με τον Γκιούλιβερ που ερχόταν καθένας και τον έδενε όπως ήθελε μέχρι που δεν μπορούσε να κινηθεί και εκλιπαρούσε βοήθεια.
Η βοήθεια όμως δεν θα έλθει. Καθώς το ΠΑΣΟΚ θα χάνει φίλιες δυνάμεις και από τις δύο πλευρές λόγω των ετερόκλητων φόβων που θα ενσπείρουν τα ψηφίσματα, όλοι θα σπεύσουν να κατηγορούν τη σημερινή ηγεσία ότι απέτυχε εκλογικά και πρέπει να έλθει μια άλλη πιο αποτελεσματική.
Τότε θα εμφανιστεί ο κίνδυνος ενός μεγαλύτερου ρήγματος και οι εξελίξεις στο ΠΑΣΟΚ θα γίνουν απρόβλεπτες, καθώς κάθε πλευρά θα στοιχηθεί πίσω από τα ψηφίσματα που είχε επιδιώξει, ενώ η νεοπαγής ηγεσία δεν θα μπορεί πλέον να τα συγκολλήσει.
Τα πράγματα θα εξελιχθούν σαν μια αυτοεκπληρούμενη αποτυχία και δεν είναι δύσκολο να μαντέψει κανείς τον μεγάλο ωφελημένο.
Ο Νίκος Χριστοδουλάκης είναι οικονομολόγος και πρώην υπουργός Οικονομικών