Η σιωπή που σκοτώνει: Έως και 1.000 αγνοούμενοι στη Μεσόγειο μετά τον κυκλώνα Harry
Μια τραγωδία τεραστίων διαστάσεων φαίνεται να έχει εκτυλιχθεί αθόρυβα στο κέντρο της Μεσογείου, μακριά από τα πρωτοσέλιδα και τις επίσημες ανακοινώσεις. Σύμφωνα με τη Mediterranea Saving Humans, έως και 1.000 άνθρωποι ενδέχεται να αγνοούνται στη θάλασσα μετά το πέρασμα του κυκλώνα Harry, σε ένα από τα πιο φονικά επεισόδια των τελευταίων ετών στις μεταναστευτικές διαδρομές από τη Βόρεια Αφρική προς την Ευρώπη.
Η οργάνωση βασίζει τις εκτιμήσεις της σε νέες μαρτυρίες που συγκέντρωσε το δίκτυο Refugees in Libya και Refugees in Tunisia, από κοινότητες μεταναστών στην Τυνησία και τη Λιβύη. Οι μαρτυρίες αυτές σκιαγραφούν μια πολύ πιο ζοφερή εικόνα από εκείνη που έχουν μέχρι στιγμής παραδεχθεί οι ευρωπαϊκές αρχές. Δεκάδες λέμβοι φέρονται να απέπλευσαν από την περιοχή της Σφαξ τις ημέρες που ο κυκλώνας σάρωνε τη Μεσόγειο, πολλές από τις οποίες δεν έφτασαν ποτέ στον προορισμό τους και δεν επέστρεψαν ποτέ πίσω.
Η μοναδική επίσημη ενημέρωση από την Ευρωπαϊκή Αρχή Θαλάσσιας Ασφάλειας έκανε λόγο για τουλάχιστον 380 αγνοούμενους έως τις 24 Ιανουαρίου. Όμως, όπως τονίζει η Mediterranea, οι αριθμοί αυτοί απέχουν δραματικά από την πραγματικότητα που αποκαλύπτεται μέσα από τις ανθρώπινες ιστορίες.
Την τελευταία εβδομάδα προστέθηκαν νέα ονόματα στη μακρά λίστα των αγνοουμένων: άνθρωποι που ήταν γνωστό ότι είχαν ξεκινήσει το ταξίδι, αλλά πλέον δεν επικοινωνούν, δεν βρίσκονται σε κέντρα κράτησης στη Λιβύη, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι έχουν πεθάνει στην ξηρά, ούτε ίχνη τους στις μεταναστευτικές διαδρομές μέσω Αλγερίας.
Την ίδια ώρα, οι πληροφορίες που φτάνουν από τις επιχειρήσεις στη θάλασσα είναι αποσπασματικές και συχνά αντιφατικές. Οι αρχές της Μάλτας έχουν ανασύρει δεκάδες σορούς, ενώ στις 30 Ιανουαρίου το πλοίο ανθρωπιστικής διάσωσης Ocean Viking εντόπισε το σώμα μιας γυναίκας στη ζώνη έρευνας και διάσωσης της Μάλτας, το οποίο μεταφέρθηκε και αποβιβάστηκε στη Σικελία. Κάθε τέτοια είδηση λειτουργεί ως οδυνηρή υπενθύμιση ότι πίσω από τους αριθμούς υπάρχουν πρόσωπα, οικογένειες, ζωές που κόπηκαν απότομα.
Για τη Mediterranea Saving Humans, το πιο ανησυχητικό στοιχείο δεν είναι μόνο το μέγεθος της τραγωδίας, αλλά και η πολιτική σιωπή που την περιβάλλει. Η πρόεδρος της οργάνωσης, Λάουρα Μαρμοράλε, καταγγέλλει την αδράνεια και την απουσία αντίδρασης από τις κυβερνήσεις της Ιταλίας και της Μάλτας, σε μια στιγμή που εκατοντάδες οικογένειες ζουν στην αγωνία και την απόγνωση, χωρίς απαντήσεις για την τύχη των δικών τους ανθρώπων.
Η υπόθεση αυτή, όπως και το ναυάγιο της Πύλου ή η τραγωδία στο Κροτόνε, φωτίζει με σκληρό τρόπο τα όρια – και τα αδιέξοδα – των ευρωπαϊκών μεταναστευτικών πολιτικών, καθώς και τις συνέπειες της συνεργασίας με χώρες όπως η Λιβύη και η Τυνησία για την ανάσχεση των μεταναστευτικών ροών. Όταν η αποτροπή γίνεται προτεραιότητα και η ανθρώπινη ζωή υπολογίσιμη απώλεια, τότε η θάλασσα μετατρέπεται σε μαζικό τάφο.
Μπροστά σε αυτή την «τραγωδία άνευ προηγουμένου», όπως τη χαρακτηρίζουν οι οργανώσεις, το αίτημα για αλήθεια και δικαιοσύνη επανέρχεται επιτακτικά. Γιατί όσο η Ευρώπη σωπαίνει, τόσο οι αριθμοί των νεκρών και των αγνοουμένων παύουν να είναι απλώς στατιστικές και γίνονται η πιο ηχηρή καταγγελία μιας πολιτικής που έχει αποτύχει να προστατεύσει το στοιχειώδες: την ανθρώπινη ζωή.