1.000.000 παιδιά στην Ευρώπη κινδυνεύουν από την έκθεση στο μόλυβδο από τα σκάγια

Στην Ευρώπη, κάθε χρόνο, 44.000 τόνοι μολύβδινων σκαγιών και βαριδιών αλιείας απελευθερώνονται στο περιβάλλον. Η αθέατη αυτή απειλή δηλητηριάζει την άγρια ζωή, θέτει σε κίνδυνο την ανθρώπινη υγεία, ρυπαίνει το νερό και το έδαφος και αποτελεί μεγάλο κίνδυνο για κατοικίδια και κτηνοτροφικά ζώα.

Στο κυνήγι, την σκοποβολή και το ψάρεμα

«Ο μόλυβδος είναι εξαιρετικά τοξικός. Στην Ευρώπη έχει ήδη απαγορευτεί η χρήση του στα καύσιμα, τα χρώματα και τους σωλήνες, καθώς συνιστά σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία, ενώ δεν υπάρχει ασφαλές επίπεδο έκθεσης στον μόλυβδο. Παρόλα αυτά, ο μόλυβδος εξακολουθεί να χρησιμοποιείται ευρέως στο κυνήγι, τη σκοποβολή και το ψάρεμα», αναφέρει η δασολόγος –περιβαλλοντολόγος της περιβαλλοντικής οργάνωσης Ρούλα Τρίγκου.

Κι αυτός είναι ο λόγος, που το 2021, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Χημικών Προϊόντων αναγνώρισε τη σοβαρότητα του προβλήματος και πρότεινε την οριστική απαγόρευση της πώλησης και χρήσης μολύβδινων σκαγιών και βαριδιών αλιείας σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Οι επιπτώσεις

Αλλά ας δούμε αναλυτικά τις επιπτώσεις που έχει ο μόλυβδος στους ανθρώπους, στην άγρια ζωή, στο περιβάλλον, στα κατοικίδια αλλά και στην κτηνοτροφία, με βάση τα στοιχεία από την περιβαλλοντική οργάνωση.

-Στους ανθρώπους: όταν  χρησιμοποιούνται μολύβδινα σκάγια στο κυνήγι, θραύσματα μόλυβδου διασπείρονται στη σάρκα του θηράματος, θέτοντας σε κίνδυνο όποιον καταναλώνει το κρέας του. Η έκθεση σε μόλυβδο είναι ιδιαίτερα επιβλαβής για τις εγκύους και τα παιδιά, επηρεάζοντας την ανάπτυξη του εγκεφάλου και την υγεία τους συνολικά. Ένα εκατομμύριο παιδιά σε ολόκληρη την Ευρώπη κινδυνεύουν από την έκθεση στον μόλυβδο.

-Στην άγρια ζωή: κάθε χρόνο, τουλάχιστον ένα εκατομμύριο πουλιά πεθαίνουν με οδυνηρό τρόπο, καταναλώνοντας τοξικά σκάγια μολύβδου ή βαρίδια αλιείας. Ανάμεσά τους και μερικά από τα πιο εμβληματικά πουλιά της Ευρώπης, όπως οι κύκνοι, οι γύπες και οι αετοί. Εκατομμύρια πουλιά υφίστανται τις συνέπειες της δηλητηρίασης από μόλυβδο, βιώνοντας πόνο και δυσφορία και επηρεάζοντας σημαντικά τις πιθανότητες για την επιβίωσή τους.

–Στο περιβάλλον: μολύβδινα σκάγια και βαρίδια αλιείας ρυπαίνουν το έδαφος και το νερό επηρεάζοντας ολόκληρες τροφικές αλυσίδες, συμπεριλαμβανομένης και της δικής μας, αφήνοντας πίσω μια τοξική κληρονομιά για τις επόμενες γενιές.

-Στα κατοικίδια ζώα: αν η ζωοτροφή έχει παρασκευαστεί από κρέας που προέρχεται από κυνήγι και έχει πυροβοληθεί με σκάγια μολύβδου, μπορεί να βλάψει σοβαρά την υγεία και την ευημερία των κατοικίδιων ζώων που την καταναλώνουν.

-Στην κτηνοτροφία: ενδέχεται να προσλάβουν μόλυβδο από τη βόσκηση, γεγονός που θέτει σε κίνδυνο την υγεία τους και κατ’ επέκταση την ποιότητα της τροφής που παρέχεται στον άνθρωπο.

Οι κινήσεις για την απαγόρευση

Σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται στην ιστοσελίδα της Ελληνικής Ορθολογικής Εταιρείας, με στοιχειά του 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την πρότασή της για την απαγόρευση των μολύβδινων σκαγιών και των βαριδιών αλιείας στην Επιτροπή REACH, η οποία είναι αρμόδια για την καταγραφή, την αξιολόγηση, την αδειοδότηση και τον περιορισμό των χημικών.

Κατά την περιβαλλοντική οργάνωση, η  δημοσίευση του προσχεδίου του Κανονισμού αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την απαγόρευση της χρήσης μολύβδου. Ωστόσο, όπως αναφέρεται, η  πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής έχει προκαλέσει διαφωνίες μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ.