Περί εργαλειοποίησης

Την ώρα που συνεχίζεται η έρευνα για τη φονική έκρηξη στο εργοστάσιο «Βιολάντα», ο Πρωθυπουργός επέλεξε να επικαλεστεί «επίσημα δεδομένα» ότι η Ελλάδα βρίσκεται σταθερά ανάμεσα στις τρεις ευρωπαϊκές χώρες με τα λιγότερα εργατικά δυστυχήματα και άρα συνιστά «εργαλειοποίηση» το να εγείρονται ζητήματα ασφαλείας. Ηταν τουλάχιστον κόσμιος στις εκφράσεις του. Αντίθετα από τον εκπρόσωπό του, που μίλαγε για «τυμβωρύχους», «ξεφτίλες», «δήθεν αντικειμενικούς δημοσιογράφους» κι άλλα πολιτισμένα στο επίπεδο που τον χαρακτηρίζει.

Ομως σε αυτή τη στήλη αναφέραμε (30/1) όσα γράφει ρητώς η Eurostat στην έκθεση «Accidents at Work» και τα μεταδεδομένα της, που αποκαλύπτουν πως δεν υπάρχει ενιαίο σύστημα καταγραφής στα κράτη-μέλη της ΕΕ, γεγονός που μεταφράζεται σε σοβαρές αποκλίσεις, ειδικά στα μη θανατηφόρα δυστυχήματα και σε δηλώσεις ανά κλάδο.

Ακόμη περισσότερες λεπτομέρειες μας δίνει η Eurogip, ο ευρωπαϊκός οργανισμός δημοσίου συμφέροντος που ειδικεύεται στην ανάλυση δεδομένων για την ασφάλιση και την πρόληψη εργατικών ατυχημάτων και επαγγελματικών ασθενειών, που λειτουργεί υπό την αιγίδα του γαλλικού Εθνικού Ταμείου Ασφάλισης Υγείας Εργαζομένων, και συνεργάζεται με ευρωπαϊκούς φορείς, μεταξύ άλλων και η Eurostat, την οποία επικαλείται. Τι μας λέει, λοιπόν; Οτι χώρες με βαριά βιομηχανία και αυστηρά πρότυπα, όπως η Γερμανία και η Γαλλία, καταγράφουν 30 έως 40 ατυχήματα ανά 1.000 εργαζομένους, ενώ η Ελλάδα εμφανίζει το παράδοξο των μόλις 5-6 ατυχημάτων. Δηλαδή η χώρα των γηρασμένων υποδομών είναι οκταπλάσια «ασφαλέστερη» από τον ευρωπαϊκό πυρήνα. Στην Ελλάδα τα μη θανατηφόρα ατυχήματα «εξαφανίζονται» υπό το καθεστώς του εργοδοτικού εκβιασμού και της μαύρης εργασίας. Η μόνη αλήθεια που δεν μπορεί να κρυφτεί είναι οι θάνατοι. Ετσι, ενώ στα «ελαφρά» ατυχήματα η Ελλάδα φαίνεται… πρωταθλήτρια ασφάλειας, στα θανατηφόρα οι δείκτες είναι μάλλον ανησυχητικοί.

Σε άλλες χώρες η δήλωση γίνεται αυτόματα μέσω του συστήματος Υγείας. Στην Ελλάδα, όμως, η στατιστική βασίζεται κυρίως σε στοιχεία του ΕΦΚΑ και δηλώσεις στην Επιθεώρηση Εργασίας. Αυτό σημαίνει ότι αποκλείονται από την επίσημη στατιστική οι ανασφάλιστοι εργαζόμενοι, αγρότες και ελεύθεροι επαγγελματίες που δεν αποζημιώνονται, άρα δεν έχουν κίνητρο. Η χώρα, λοιπόν, επιλέγει την υποκαταγραφή. Και αυτό βολεύει, για να μπορούν, πριν καν παγώσουν καλά καλά τα πέντε πτώματα, να βγαίνουν οι υπουργοί και να προκαταλαμβάνουν την έρευνα, μιλώντας με θράσος για «πρότυπα ασφαλείας» και επαρκείς ελέγχους.