Ραντεβού δίνουν ΗΠΑ – Ιράν στην Κωνσταντινούπολη

Βαρυφορτωμένο πρόγραμμα έχει (και) αυτή την εβδομάδα ο ειδικός απεσταλμένος του Ντόναλντ Τραμπ, Στίβεν Γουίτκοφ. Σήμερα αναμένεται στο Ισραήλ για συνομιλίες με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου. Από εκεί θα μεταβεί στο Αμπου Ντάμπι για τις τριμερείς συνομιλίες με αντιπροσωπείες της Ρωσίας και της Ουκρανίας. Και την Παρασκευή θα συναντηθεί, σύμφωνα με πληροφορίες, στην Κωνσταντινούπολη με τον υπουργό Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί, προκειμένου να συζητήσουν μια ενδεχόμενη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης: πρώτο μετέδωσε χθες την είδηση το Axios, επικαλούμενο «δύο πηγές με γνώση της υπόθεσης», ο ίδιος ιστότοπος φρόντισε ωστόσο να σημειώσει πως μια τρίτη πηγή του θεωρεί τη συνάντηση «το καλύτερο δυνατό σενάριο» και προειδοποιεί ότι «τίποτα δεν είναι οριστικό μέχρι να συμβεί».

Στη συνέχεια, βέβαια, επιβεβαίωσαν τη σχεδιαζόμενη συνάντηση, μιλώντας στο Reuters, τόσο ιρανοί όσο και αμερικανοί αξιωματούχοι. Διπλωμάτης περιφερειακής χώρας, μάλιστα, επεσήμανε πως θα συμμετάσχουν σε αυτή και εκπρόσωποι άλλων χωρών, όπως το Κατάρ, η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Αίγυπτος. Τίποτε από όλα αυτά, πάντως, δεν αρκεί για να προδικάσει κανείς μια αποκλιμάκωση της έντασης που πυροδότησε η αιματηρή καταστολή των πρόσφατων αντικυβερνητικών διαδηλώσεων στο Ιράν.

Εφόσον πράγματι πραγματοποιηθεί, θα είναι η πρώτη συνάντηση μεταξύ αμερικανών και ιρανών αξιωματούχων μετά την κατάρρευση των διαπραγματεύσεων και τον «πόλεμο των 12 ημερών» τον περασμένο Ιούνιο. Πραγματοποιείται σε μια περίοδο μαζικής ενίσχυσης της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στον Περσικό Κόλπο κι ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ επιμένει ότι ο μόνος τρόπος να αποφευχθεί μια νέα επίθεση στο Ιράν είναι να επιτευχθεί γρήγορα συμφωνία.

Οπως σημειώνει το Axios, η προγραμματιζόμενη συνάντηση είναι αποτέλεσμα των διπλωματικών προσπαθειών που έκαναν Τουρκία, Αίγυπτος και Κατάρ τις τελευταίες ημέρες: οι υπουργοί Εξωτερικών της Τουρκίας και της Αιγύπτου επικοινώνησαν εκ νέου χθες με τον Αραγτσί για να συζητήσουν το ενδεχόμενο της συνάντησης. Ιρανικά κρατικά μέσα μετέδωσαν παράλληλα ότι ο πρόεδρος της χώρας Μασούντ Πεζεσκιάν έδωσε εντολή για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων με την κυβέρνηση Τραμπ. Το Ιράν είναι έτοιμο για διπλωματία, δήλωσε σε ομιλία του ο Αραγτσί. «Ομως η διπλωματία είναι ασύμβατη με την πίεση, τον εκφοβισμό και τη χρήση βίας. Ελπίζουμε ότι τα αποτελέσματά της θα γίνουν σύντομα ορατά», πρόσθεσε. Το πρόβλημα είναι πως η κυβέρνηση Τραμπ αξιώνει οποιαδήποτε συμφωνία να καλύπτει και το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και το πυραυλικό του πρόγραμμα και τις περιφερειακές του συμμαχίες – ενώ η θέση της Τεχεράνης είναι ότι στο τραπέζι βρίσκεται μόνο το πυρηνικό ζήτημα. Παραμένει ασαφές πώς θα επιχειρήσουν Γουίτκοφ και Αραγτσί να γεφυρώσουν αυτό το χάσμα.