Τέλος εποχής για τα τατουάζ: Η ιταλική ρύθμιση και το ντόμινο στην ΕΕ

Η απόφαση της Ιταλίας να προωθήσει νέα, αυστηρότερη νομοθεσία για τα τατουάζ σηματοδοτεί μια σημαντική στροφή στον τρόπο με τον οποίο τα ευρωπαϊκά κράτη αντιμετωπίζουν τις πρακτικές δερματοστιξίας. Στο επίκεντρο της ιταλικής πρωτοβουλίας βρίσκεται η υποχρεωτική γραπτή ενημερωμένη συναίνεση του πελάτη πριν από κάθε τατουάζ, μια ρύθμιση που φιλοδοξεί να βάλει τάξη σε έναν κλάδο που αναπτύσσεται ραγδαία, συχνά ταχύτερα από το κανονιστικό του πλαίσιο.

Η ιταλική κυβέρνηση δεν κινήθηκε στο κενό. Τα τελευταία χρόνια, υγειονομικές Αρχές και επαγγελματικοί φορείς κατέγραψαν αύξηση των αναφορών για επιπλοκές που σχετίζονται με τατουάζ: λοιμώξεις λόγω ανεπαρκούς αποστείρωσης, αλλεργικές αντιδράσεις στα μελάνια, χρόνιους ερεθισμούς του δέρματος, ακόμη και περιπτώσεις που κατέληξαν σε νοσοκομειακή περίθαλψη. Παράλληλα, πληθαίνουν και οι δικαστικές υποθέσεις, με πελάτες να στρέφονται κατά στούντιο υποστηρίζοντας ότι δεν είχαν ενημερωθεί επαρκώς για τους κινδύνους, τη μονιμότητα του αποτελέσματος ή τις δυσκολίες και το κόστος αφαίρεσης ενός τατουάζ.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Ρώμη επιχειρεί να κλείσει μια «γκρίζα ζώνη» που μέχρι σήμερα άφηνε μεγάλο μέρος της ευθύνης να αιωρείται. Με τη νέα ρύθμιση, το τατουάζ αναγνωρίζεται έμμεσα ως επεμβατική πράξη στο σώμα και όχι απλώς ως αισθητική υπηρεσία. Ο επαγγελματίας υποχρεώνεται να παρέχει σαφή, γραπτή ενημέρωση για τους πιθανούς κινδύνους, τις αντενδείξεις, τη φροντίδα μετά την πράξη και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες, ενώ η υπογραφή του πελάτη λειτουργεί ως τεκμήριο ότι η επιλογή έγινε με πλήρη επίγνωση.

Οι υποστηρικτές της αλλαγής επιμένουν ότι δεν πρόκειται για επίθεση στην κουλτούρα του τατουάζ, η οποία στην Ιταλία – όπως και αλλού – αποτελεί πλέον κομμάτι της καθημερινότητας και της προσωπικής έκφρασης εκατομμυρίων ανθρώπων. Αντίθετα, θεωρούν ότι η θεσμοθέτηση σαφών κανόνων ενισχύει την αξιοπιστία του κλάδου, προστατεύει τους καταναλωτές και θωρακίζει νομικά τους επαγγελματίες που λειτουργούν με υπευθυνότητα.

Η ιταλική πρωτοβουλία εντάσσεται σε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή συζήτηση για την ασφάλεια των επεμβατικών αισθητικών πρακτικών. Τα τελευταία χρόνια, η Ευρωπαϊκή Ενωση έχει ήδη παρέμβει στο ζήτημα των μελανιών, περιορίζοντας ή απαγορεύοντας τη χρήση συγκεκριμένων χημικών ουσιών που θεωρούνται δυνητικά επικίνδυνες για την υγεία. Ωστόσο, το θεσμικό πλαίσιο παραμένει άνισο από χώρα σε χώρα, με διαφορετικά επίπεδα ελέγχου, εκπαίδευσης και υποχρεώσεων για τα στούντιο δερματοστιξίας.

Σε αρκετά κράτη η έμφαση δίνεται κυρίως στους κανόνες υγιεινής και αδειοδότησης των χώρων, αφήνοντας την ενημέρωση του πελάτη στην επαγγελματική δεοντολογία και όχι σε τυποποιημένες διαδικασίες. Αυτό ακριβώς έρχεται να αμφισβητήσει το ιταλικό μοντέλο, προτείνοντας μια πιο «ιατρική» προσέγγιση, όπου η συναίνεση δεν είναι απλώς προφορική αλλά καταγεγραμμένη και ελέγξιμη.