“Dessert”: Μια έκθεση ζωγραφικής για την απόλαυση και την επιθυμία

Εγκαίνια σήμερα το απόγευμα για την ατομική έκθεση ζωγραφικής «DESSERT» του Νίκου Σίσκου. O καλλιτέχνης μίλησε στα tanea.gr για τη νέα ενότητα ζωγραφικών του έργων που εστιάζει μεταξύ άλλων στην έννοια της επιθυμίας. 

Tι σημαίνει για εσάς το «επιδόρπιο» στη συγκεκριμένη έκθεση και γιατί το επιλέξατε ως κεντρική ιδέα;

Το επιδόρπιο είναι αυτό που λες «δεν χρειάζεται, αλλά το θέλω». Και αυτή η φράση με απασχολεί πολύ. Ζούμε σε μια εποχή που όλα πρέπει να έχουν λόγο ύπαρξης. Το γλυκό, όμως, υπάρχει απλώς για να μας ευχαριστήσει. Το διάλεξα γιατί λειτουργεί ως σύμβολο όλων αυτών που μας δίνουν χαρά χωρίς να απολογούνται. Και, ας είμαστε ειλικρινείς, κανείς δεν θυμάται το κυρίως πιάτο όσο το επιδόρπιο.

Στα έργα σας βλέπουμε ανθρώπους με γλυκίσματα, αλλά και στοιχεία που προκαλούν ένα ξάφνιασμα. Τι θέλετε να δείξετε μέσα από αυτή την αντίθεση;

Η ζωή μας είναι γεμάτη αντιθέσεις. Η χαρά και η απόλαυση βρίσκονται συχνά δίπλα – δίπλα με την ενοχή! Θέλουμε να απολαύσουμε, αλλά πάντα κάτι μας χαλάει τη στιγμή. Ένα άγχος, ένας φόβος, μια σκέψη που δεν λέει να φύγει. Στα έργα μου, το γλυκό δεν είναι μόνο χαρά, είναι και πειρασμός. Και γύρω του υπάρχει πάντα κάτι που μας θυμίζει ότι η απόλαυση δεν έρχεται ποτέ μόνη της. Έρχεται πακέτο.

Οι φιγούρες σας μοιάζουν αποστασιοποιημένες, φορούν μια μάσκα. Πώς σχετίζεται αυτό με την ανθρώπινη επικοινωνία;

Νομίζω όλοι φοράμε λίγο – πολύ μια μάσκα πια. Μιλάμε, ανεβάζουμε εικόνες, επικοινωνούμε διαρκώς, αλλά δεν είμαι σίγουρος ότι συναντιόμαστε πραγματικά. Οι φιγούρες μου μοιάζουν απόμακρες γιατί έτσι νιώθουμε συχνά: παρόντες αλλά όχι εκτεθειμένοι. Είναι ένας τρόπος να μιλήσω για αυτή την περίεργη μοναξιά που μπορείς να νιώθεις ακόμα και όταν είσαι «συνδεδεμένος».

Έχουν οι άνθρωποι επιθυμίες στη σημερινή εποχή ή τις έχουν κάπου ξεχασμένες, κρυμμένες μέσα τους;

Οι επιθυμίες υπάρχουν, αλλά νομίζω τις έχουμε στριμώξει. Τις ελέγχουμε, τις φιλτράρουμε, τις κάνουμε «λογικές». Πολλές φορές δεν τολμάμε ούτε να τις παραδεχτούμε στον εαυτό μας. Αυτό συμβαίνει γιατί ζούμε σε μια εποχή στην οποία επανέρχεται ο συντηρητισμός. Στα έργα μου προσπαθώ να δείχνω αντίσταση και να δώσω χώρο στις “βλαβερές” απολαύσεις οι οποίες συμβολίζονται μέσω των γλυκών. Να θυμίσω ότι η επιθυμία δεν είναι αδυναμία, είναι ένδειξη ότι κάτι μέσα μας ακόμα κινείται. Αυτό βέβαια το κάνω με ένα έμμεσο και υπαινικτικό τρόπο. Στα έργα μου υπάρχουν πολλαπλές αναγνώσεις των συμβολισμών μου.

Τι θα θέλατε να νιώσει ή να σκεφτεί ο θεατής φεύγοντας από την έκθεση «DESSERT»;

Θα ήθελα να φύγει με μια γλυκιά σύγχυση. Να του αρέσει αυτό που είδε, αλλά να μην είναι σίγουρος γιατί. Να γελάσει λίγο, να προβληματιστεί λίγο, και ίσως ιδανικά να θελήσει ένα γλυκό μετά. Αν η έκθεση του θυμίσει ότι επιτρέπεται να απολαμβάνουμε χωρίς ενοχές, τότε είμαι ευχαριστημένος.

Όπως σημειώνει ο επιμελητής της έκθεσης, Γιώργος Μυλωνάς, «στο Επιδόρπιο, ο δημιουργός αγγίζει εικόνες που η εποχή γεννά πιο γρήγορα απ’ όσο προφταίνει το βλέμμα να χωνέψει: τα “πρόσωπα” των κοινωνικών δικτύων, εκεί όπου η όψη προηγείται του βιώματος και η λάμψη του προφίλ στήνεται για την αποδοχή του κοινού… Μέσα απ’ αυτήν την ειρωνική συνομιλία με τον ψηφιακό καιρό μας, ο Σίσκος πλάθει μια ζωγραφική, όπου η pop γυαλάδα δεν αναπαύει το βλέμμα, παρά το τραβά βαθύτερα στον γρίφο της επιθυμίας.

Στα έργα του, ανθρώπινες μορφές εμφανίζονται να κρατούν γλυκίσματα, ενώ γύρω τους κινούνται έντομα, ζώα και παράδοξα στοιχεία που διαταράσσουν την οπτική ισορροπία. Το γλυκό συνυπάρχει με το απειλητικό, το ελκυστικό με το ανοίκειο. Η απόλαυση δεν παρουσιάζεται αθώα, εμπεριέχει ένταση και εσωτερική ταραχή. Ο Σίσκος αξιοποιεί έναν σχολαστικό, σχεδόν εμμονικό ρεαλισμό που αντλεί από τη δυτική παράδοση της ζωγραφικής, εμπλουτισμένο με pop χρωματικές αναφορές, για να υπονομεύσει το κάλλος. Το «ωραίο» λειτουργεί ως δόλωμα για το βλέμμα: προσελκύει τον θεατή, μόνο και μόνο για να τον οδηγήσει σε μια εμπειρία όπου η λεπτομέρεια αποκαλύπτει ρωγμές, αποκλίσεις και υπόγειες απειλές. Οι μορφές του δεν προβάλλουν κατ’ ενώπιον για να επικοινωνήσουν. Είναι πρόσωπα που μοιάζουν να φορούν τη δική τους εικόνα όπως θα φορούσε κανείς μια μάσκα.

Όπως υπογραμμίζει ο επιμελητής, πρόκειται για «έργο – σχόλιο στην ανθρώπινη μοίρα, ένα ανεπαίσθητο πήγαινε-έλα της έλξης και της προφύλαξης, της λαχτάρας και της επιφυλακής. Δεν επιδιώκει να καθίσει στη γλώσσα σαν γεύση που σβήνει, αλλά να παραμείνει ως ίχνος πόθου».

Ποιος είναι ο Νίκος Σίσκος

Ο Νίκος Σίσκος γεννήθηκε το 1974 στον Βόλο. Σπούδασε ζωγραφική στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών στην Αθήνα, ως υπότροφος την περίοδο 2002–2004, και αποφοίτησε αριστούχος το 2006, έχοντας μαθητεύσει δίπλα στους Δημήτρη Σακελλίωνα και Γιώργο Καζάζη.

Το 2007 τιμήθηκε με βραβείο από την Ακαδημία Αθηνών.

Εργάζεται με έμφαση στις έντονες χρωματικές αντιθέσεις και στη λεπτομέρεια, αναπτύσσοντας μια ζωγραφική που κινείται ανάμεσα στην pop αισθητική και τον σουρεαλισμό. Κεντρικό στοιχείο της δουλειάς του είναι ο μετασχηματισμός της μορφής, με αναφορές στην Ιστορία της Τέχνης, την pop κουλτούρα και τη διαφήμιση, οι οποίες επανεμφανίζονται σε υβριδικές, «μη κανονικές» εκδοχές.

Η έκθεση φιλοξενείται στη Sianti Gallery – Βασ. Αλεξάνδρου 2 & Νηρηίδων 18, τ.κ 11634 (Περιοχή Χϊλτον) – Πίσω από την Εθνική Πινακοθήκη