«Μπίζνα εκατομμυρίων» στο Αιγαίο

«Τον διακινητή τον βρήκα μέσω ενός φίλου μου που είχε ταξιδέψει στη Σάμο. Το όνομα του διακινητή ήταν “ALSAYAT AL SAMARI” και επικοινώνησα μαζί του με WhatsApp. Mου ζήτησε 4.700 ευρώ για να με πάει με jetboat είτε στην Κω είτε στη Λέρο.

Τα λεφτά τα έβαλα σε ένα γραφείο hawala με όνομα “EL AM AHMAD“». Με αυτά τα λόγια, ένας σουδανός πρόσφυγας περιέγραψε την επικοινωνία του με δίκτυο διακίνησης μεταναστών από την Τουρκία στην Ελλάδα. Εφυγε από τη χώρα του λόγω του πολέμου και έμεινε για τέσσερα χρόνια στην Κωνσταντινούπολη.

Εκεί, ήρθε σε επικοινωνία με το δίκτυο, το οποίο τον Αύγουστο του 2024 του είπε να πάει στην Αλικαρνασσό. Επειτα, πέρασε στην Κω και εντοπίστηκε από τις ελληνικές Αρχές. Στα δικαστικά έγγραφα, που είδαν «ΤΑ ΝΕΑ», σκιαγραφείται ο τρόπος δράσης του δικτύου διακίνησης μεταναστών από τα τουρκικά παράλια προς τα νησιά του Αιγαίου και ο μηχανισμός αποκόμισης εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ από πρόσφυγες και μετανάστες που βρίσκονται σε αναζήτηση ενός καλύτερου αύριο. Δεν είναι μοναδική περίπτωση.

Τόσο η Europol, όσο και το Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για τα Ναρκωτικά και το Εγκλημα, έχουν περιγράψει τη διακίνηση μεταναστών ως μια «μπίζνα εκατομμυρίων».

Στην υπόθεση της Κω, η «ταρίφα» για τη μεταφορά ήταν 4.500-5.000 ευρώ ανά άτομο. Συνολικά σε εκείνη τη βάρκα υπήρχαν περίπου 32 άνθρωποι και σύμφωνα με μαρτυρίες ήταν ο ένας πάνω στον άλλον και χωρίς σωσίβια και άλλα μέτρα ασφαλείας – κάτι που φαίνεται πως είναι ο κανόνας σε αντίστοιχα ταξίδια.

Πηγή που έχει χειριστεί πολλές σχετικές υποθέσεις σημείωσε ότι οι τιμές για μια θέση στη βάρκα συνήθως ξεκινούν από 3.000 και φτάνουν έως και 7.000 ευρώ. Ξεκαθάρισε ότι δεν παίζει ρόλο στην τιμή ο τύπος σκάφους που θα χρησιμοποιηθεί, αλλά οι παρεχόμενες «υπηρεσίες», εξηγώντας πως υπάρχουν περιπτώσεις όπου το δίκτυο διακίνησης, πριν από το θαλάσσιο ταξίδι, μπορεί να έχει μεταφέρει έναν μετανάστη οδικώς από την ενδοχώρα μέχρι τα παράλια.

«Αρα σε αυτόν έχουν προσφέρει περισσότερες υπηρεσίες από κάποιον άλλον που απλώς του έστειλαν ένα στίγμα στο WhatsApp και του είπαν “να είσαι εκεί τάδε μέρα, τάδε ώρα“», είπε. Οσον αφορά τη «χωρητικότητα» υπογράμμισε ότι συνήθως είναι από 12-15 μέχρι 35-40 άτομα ανά βάρκα.

Το σύστημα Hawala

Στην υπόθεση της Κω, πολλοί από τους διακινούμενους κατέθεσαν ότι οι πληρωμές τους προς το κύκλωμα έγιναν μέσω «γραφείων hawala». Πρόκειται για έναν ανεπίσημο τρόπο μεταφοράς κεφαλαίων από χώρα σε χώρα, χωρίς να μετακινούνται πραγματικά χρήματα μέσω τράπεζας, ο οποίος ενδεχομένως επιλέγεται γιατί δεν είναι εύκολα ανιχνεύσιμος από τις Αρχές ή επειδή προσφέρει προστασία από πιθανή εξαπάτηση από τους διακινητές και βασίζεται σε ένα δίκτυο από μεσάζοντες και στην εμπιστοσύνη.

Ο ενδιαφερόμενος δίνει τα χρήματα-μετρητά σε ένα γραφείο hawala σε μία χώρα, το οποίο κρατάει μια προμήθεια και επικοινωνεί με άλλο αντίστοιχο γραφείο οπουδήποτε στον κόσμο, το οποίο με τη σειρά του δίνει τα χρήματα στον παραλήπτη.

Η Europol σε σχετική αναφορά της το 2023 το περιγράφει ως μια βασική μέθοδο μεταφοράς χρημάτων σε υποθέσεις διακίνησης μεταναστών. Καταστήματα που λειτουργούν ως γραφεία hawala μπορεί να είναι από γραφεία συναλλάγματος έως μίνι μάρκετ ή μαγαζιά με κινητά τηλέφωνα. Τον περασμένο Μάιο, η ΕΛ.ΑΣ. εξάρθρωσε εγκληματική οργάνωση στην Αθήνα που φέρεται ότι διακινούσε μετανάστες και πλαστογραφούσε ταξιδιωτικά έγγραφα, τα μέλη της οποίας χρησιμοποιούσαν το σύστημα hawala για να εισπράξουν τα κέρδη τους. Τότε, είχαν εντοπιστεί έξι καταστήματα-βιτρίνες που χρησιμοποιούνταν για τέτοιες μεταφορές και διαπιστώθηκαν συναλλαγές συνολικού ύψους 329.750 ευρώ με το συγκεκριμένο σύστημα.