Συνάντηση Τραμπ – Νετανιάχου: Το Ιράν στο κάδρο των συζητήσεων – «Αγκάθι» οι βαλλιστικοί πύραυλοι της Τεχεράνης
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου αναμένεται να συναντηθεί αύριο, Τετάρτη, με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στην Ουάσινγκτον. Στόχος της συνάντησης είναι να τον πείσει να υιοθετήσει μια πιο αυστηρή στάση απέναντι στην Τεχεράνη, με έμφαση στο ζήτημα των ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων στις μελλοντικές διαπραγματεύσεις.
«Με τον πρόεδρο Τραμπ θα συζητήσουμε μια σειρά θεμάτων: Γάζα, η περιοχή, αλλά βεβαίως και πρώτα απ’ όλα τις διαπραγματεύσεις με το Ιράν», δήλωσε ο Νετανιάχου πριν από την αναχώρησή του για τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός πρόσθεσε ότι «θα εκθέσει στον πρόεδρο τις απόψεις του όσον αφορά τις αρχές των διαπραγματεύσεων, τις σημαντικές αρχές (…) όχι μόνον για το Ισραήλ, αλλά για οποιονδήποτε (…) επιθυμεί την ειρήνη και την ασφάλεια στη Μέση Ανατολή».
Η νέα αυτή συνάντηση μεταξύ των δύο συμμάχων πραγματοποιείται μετά την έναρξη συνομιλιών ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Ισλαμική Δημοκρατία, ενώ η Ουάσινγκτον εξακολουθεί να διατηρεί στρατιωτική πίεση στην Τεχεράνη με την ανάπτυξη σημαντικής ναυτικής δύναμης στον Κόλπο.
Στις συνομιλίες αναμένεται να τεθεί και το ζήτημα των πρόσφατων μέτρων του Ισραήλ για την ενίσχυση του ελέγχου στη Δυτική Όχθη. Ο πρόεδρος Τραμπ έχει προειδοποιήσει επανειλημμένως ότι «δεν θα επιτρέψει» στο Ισραήλ να προσαρτήσει το παλαιστινιακό αυτό έδαφος που βρίσκεται υπό ισραηλινή κατοχή από το 1967.
Στρατηγικές επιδιώξεις και συμμαχίες
Οι Νετανιάχου και Τραμπ έχουν ήδη πραγματοποιήσει έξι συναντήσεις στις ΗΠΑ μετά την επιστροφή του τελευταίου στον Λευκό Οίκο τον Ιανουάριο του 2025. Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε επισκεφθεί την Ιερουσαλήμ τον Οκτώβριο, μετά την ανακοίνωση εκεχειρίας ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας.
Ύστερα από τις πρώτες συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν στις 6 Φεβρουαρίου στο Ομάν, η Ουάσινγκτον και η Τεχεράνη εξέφρασαν την πρόθεσή τους να συνεχίσουν τον διάλογο.
Ο «ιρανικός άξονας» και οι διαπραγματεύσεις
Το Ιράν, ωστόσο, επιμένει ότι θα συζητήσει μόνο για το πυρηνικό του πρόγραμμα, ενώ οι ΗΠΑ ζητούν μια ευρύτερη συμφωνία που θα περιλαμβάνει τον περιορισμό των βαλλιστικών δυνατοτήτων της Τεχεράνης και τη διακοπή της υποστήριξής της σε ένοπλες οργανώσεις εχθρικές προς το Ισραήλ, όπως οι Χούθι της Υεμένης, η Χεζμπολάχ και η Χαμάς.
Για το Ισραήλ, αυτή η απαίτηση θεωρείται μη διαπραγματεύσιμη, καθώς η χώρα βρίσκεται περίπου 2.000 χιλιόμετρα από το Ιράν. «Θα πρέπει να περιληφθεί σε οποιαδήποτε διαπραγμάτευση ο περιορισμός των βαλλιστικών πυραύλων και το πάγωμα της υποστήριξης στον ιρανικό άξονα», τόνισε ο Νετανιάχου, ο οποίος χαρακτηρίζει εδώ και είκοσι χρόνια την Ισλαμική Δημοκρατία υπαρξιακή απειλή για το Ισραήλ.
Η θέση της Τεχεράνης
Από την πλευρά του, το Ιράν κάλεσε τις Ηνωμένες Πολιτείες να αντισταθούν σε «καταστροφικές επιρροές» που θα μπορούσαν να εκτροχιάσουν την επανέναρξη των συνομιλιών. «Ο εταίρος μας στις διαπραγματεύσεις είναι η Αμερική. Στην Αμερική εναπόκειται να αποφασίσει να δράσει ανεξάρτητα από καταστροφικές πιέσεις και επιρροές που βλάπτουν την περιοχή», δήλωσε ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαεΐ.
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι «το σιωνιστικό καθεστώς, δρώντας ως δολιοφθορέας, έχει δείξει επανειλημμένως την αντίθεσή του σε οποιαδήποτε διπλωματική διαδικασία που έχει στόχο την ειρήνη στην περιοχή μας».
Σύμφωνα με τον Μπαγαεΐ, οι πρόσφατες συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για το πυρηνικό πρόγραμμα έδειξαν ότι υπάρχει αρκετή συναίνεση για να συνεχιστεί η διπλωματική διαδικασία. «Η συνάντηση στο Μουσκάτ δεν ήταν μακρά. Κατά την άποψή μας, ήταν για να εκτιμηθεί η σοβαρότητα της άλλης πλευράς και του πώς να συνεχιστεί αυτός ο δρόμος», σημείωσε.
«Μετά τις συνομιλίες, αισθανθήκαμε ότι υπήρξε κατανόηση και συναίνεση για να συνεχιστεί η διπλωματική διαδικασία», πρόσθεσε ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών.
Ο Μπαγαεΐ ανέφερε επίσης ότι το ταξίδι του Αλί Λαριτζανί, συμβούλου του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, στο Ομάν ήταν προγραμματισμένο για τη συνέχιση των περιφερειακών διαβουλεύσεων και πως ο Λαριτζανί θα μεταβεί στη συνέχεια στο Κατάρ.
Η Τεχεράνη, τέλος, επιμένει ότι οι συνομιλίες με τις ΗΠΑ πρέπει να επικεντρωθούν αποκλειστικά στο πυρηνικό της πρόγραμμα, τονίζοντας το δικαίωμά της στον εμπλουτισμό ουρανίου για ειρηνικούς σκοπούς. Οι δυτικές χώρες και το Ισραήλ, από την πλευρά τους, κατηγορούν την Ισλαμική Δημοκρατία ότι επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικού όπλου.