Ερμής, Αφροδίτη, Δίας, Κρόνος, Ουρανός και Ποσειδώνας ευθυγραμμίζονται – Πότε και πώς θα δείτε την πλανητική «παρέλαση»
Έξι πλανήτες θα εμφανιστούν ευθυγραμμισμένοι στον νυχτερινό ουρανό στα τέλη του μήνα, προσφέροντας ένα εντυπωσιακό θέαμα για τους λάτρεις της αστρονομίας.
Το φαινόμενο, γνωστό ως παρέλαση πλανητών ή πλανητική ευθυγράμμιση, συμβαίνει όταν τουλάχιστον τέσσερις ή πέντε πλανήτες φαίνονται ταυτόχρονα, σύμφωνα με τη NASA. Στις 28 Φεβρουαρίου, οι παρατηρητές του ουρανού θα έχουν την ευκαιρία να δουν τον Ερμή, την Αφροδίτη, τον Δία, τον Κρόνο, τον Ουρανό και τον Ποσειδώνα να σχηματίζουν μια σπάνια παράταξη στον ουρανό.
Γιατί συμβαίνουν οι πλανητικές παρελάσεις
Οι πλανητικές παρελάσεις προκύπτουν επειδή οι πλανήτες κινούνται γύρω από τον Ήλιο σχεδόν στο ίδιο επίπεδο. Αν και κάθε πλανήτης ταξιδεύει με διαφορετική ταχύτητα και απόσταση, υπάρχουν στιγμές που φαίνονται να ευθυγραμμίζονται, όπως τις αντιλαμβανόμαστε από τη Γη.
Η ευθυγράμμιση αυτή είναι καθαρά οπτικό φαινόμενο, καθώς στην πραγματικότητα οι πλανήτες απέχουν μεταξύ τους εκατομμύρια ή και δισεκατομμύρια χιλιόμετρα.
Πότε έχει ξανασυμβεί
Παρόμοιο φαινόμενο σημειώθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2025, όταν επτά πλανήτες – Ερμής, Αφροδίτη, Άρης, Δίας, Κρόνος, Ουρανός και Ποσειδώνας – σχημάτισαν μια σπάνια ευθυγράμμιση, η οποία δεν θα επαναληφθεί πριν από το 2040.
Τότε, ο αστρονόμος Γκρεγκ Μπράουν από το Βασιλικό Αστεροσκοπείο του Γκρίνουιτς είχε δηλώσει στο πρακτορείο PA Media: «Ορατές ομάδες τριών, τεσσάρων ή και πέντε πλανητών δεν είναι σπάνιες, εμφανίζονται τακτικά κάθε χρόνο… Όμως όσο περισσότεροι πλανήτες συμμετέχουν, τόσο πιο δύσκολα ευθυγραμμίζονται όλοι ταυτόχρονα. Αυτό κάνει τις πλήρεις επταπλανητικές παρελάσεις ιδιαίτερα σπάνιες».
Ποιοι πλανήτες θα φαίνονται με γυμνό μάτι
Σύμφωνα με τη NASA, οι ευκαιρίες παρατήρησης πολλών πλανητών μπορεί να διαρκέσουν από μερικές εβδομάδες έως και πάνω από έναν μήνα, καθώς οι κινήσεις τους είναι αργές και σταδιακές. Αν και η ευθυγράμμιση θα είναι ορατή ήδη από το Σαββατοκύριακο, η 28η Φεβρουαρίου θεωρείται η πιο εντυπωσιακή ημερομηνία, καθώς τότε οι πλανήτες θα βρίσκονται πιο κοντά μεταξύ τους στον ουρανό.
Τέσσερις πλανήτες – Ερμής, Αφροδίτη, Άρης και Δίας – θα είναι ορατοί με γυμνό μάτι. Ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας θα απαιτήσουν κιάλια ή τηλεσκόπιο, καθώς βρίσκονται στα ψυχρά, απομακρυσμένα εξωτερικά όρια του ηλιακού συστήματος. Ο Ερμής ίσως είναι δυσδιάκριτος λόγω της χαμηλής του θέσης κοντά στον ορίζοντα.
Πότε είναι η καλύτερη στιγμή για παρατήρηση
Η ιδανική ώρα για να δείτε την πλανητική παρέλαση είναι περίπου 30 λεπτά μετά τη δύση του Ήλιου. Η εφαρμογή Star Walk προτείνει να κοιτάξετε χαμηλά προς τη δυτική πλευρά του ουρανού, με καθαρό ορίζοντα και χωρίς σύννεφα.
Η NASA επισημαίνει ότι ένας πλανήτης πρέπει να βρίσκεται τουλάχιστον λίγες μοίρες πάνω από τον ορίζοντα για να είναι ορατός χωρίς οπτικά μέσα, με το ιδανικό να είναι πάνω από 10 μοίρες. «Η ατμόσφαιρα της Γης κοντά στο έδαφος μειώνει τη φωτεινότητα των ουράνιων σωμάτων καθώς ανατέλλουν ή δύουν», εξηγεί η υπηρεσία, προσθέτοντας ότι «ακόμη και οι φωτεινοί πλανήτες δυσκολεύονται να φανούν όταν βρίσκονται πολύ χαμηλά, καθώς το φως τους διασκορπίζεται και απορροφάται πριν φτάσει στο μάτι».
Πού θα είναι ορατό το φαινόμενο
Η ευθυγράμμιση θα είναι ορατή σε ολόκληρο τον κόσμο, αν και η 28η Φεβρουαρίου θεωρείται η μέση ημερομηνία. Σε ορισμένες περιοχές, το φαινόμενο θα είναι καλύτερα ορατό λίγες ημέρες πριν ή μετά.
Σύμφωνα με το Star Walk, η καλύτερη θέαση θα γίνει στις 25 Φεβρουαρίου στο Σάο Πάολο, στις 28 Φεβρουαρίου σε Αθήνα, Νέα Υόρκη, Πόλη του Μεξικού και Τόκιο, την 1η Μαρτίου σε Πεκίνο, Βερολίνο, Λονδίνο και Μουμπάι, ενώ στις 2 Μαρτίου θα είναι ορατή από το Ρέικιαβικ.
Πηγή: Guardian