Στεγαστική κρίση στην Ευρώπη: Τι προβλέπουν οι νέες συστάσεις της ΕΕ
Σημαντικές διαστάσεις έχει λάβει η στεγαστική κρίση σε πολλές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης τα τελευταία χρόνια. Προς εκτόνωση αυτής της κατάστασης η Ειδική Επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την Στεγαστική Κρίση (HOUS), ενέκρινε την περασμένη εβδομάδα τις τελικές συστάσεις της για «αξιοπρεπή, βιώσιμη και οικονομικά προσιτή στέγαση στην ΕΕ».
Μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, η πρόεδρος της Ειδικής Επιτροπής, Ιταλίδα ευρωβουλευτής, Ιρένε Τινιάλι, επισημαίνει ότι «υπάρχει ανάγκη ενίσχυσης των επενδύσεων της κοινωνικής κατοικίας και της καινοτομίας στον κατασκευαστικό τομέα», προσθέτοντας ότι «η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται τα επόμενα χρόνια να αυξήσει σημαντικά την προσφορά κατοικιών, σε ένα περιβάλλον όπου το κόστος κατασκευής είναι υψηλό και παρατηρείται έλλειψη εργατικού δυναμικού».
Μεταξύ των συστάσεων που εγκρίθηκαν προβλέπεται η εισαγωγή φορολογικών συστημάτων, τα οποία θα είναι βασισμένα σε κίνητρα για την υποστήριξη των νοικοκυριών χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, καθώς και την άρση των φορολογικών εμποδίων για τους αγοραστές πρώτης κατοικίας και να γίνουν, πλέον, πιο προσιτές οι μακροχρόνιες μισθώσεις.
Επιπλέον, εξετάζεται ο τρόπος ώστε να επιτευχθούν ευρωπαϊκές επενδύσεις στη στέγαση μέσω του καλύτερου συντονισμού της υπάρχουσας χρηματοδότησης και της ανακατανομής των αχρησιμοποίητων πόρων του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας για την υποστήριξη της κατασκευής και ανακαίνισης κοινωνικών, δημόσιων συνεταιριστικών και οικονομικά προσιτών κατοικιών.
Σύμφωνα με την κ. Τινιάλι «προετοιμάζεται επενδυτική πλατφόρμα με στόχο την κινητοποίηση κεφαλαίων, συμπεριλαμβανομένων ιδιωτικών πόρων, για τη στήριξη στεγαστικών έργων» και, όπως επισημαίνει μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, «ήδη αξιοποιούνται ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία, τα οποία θα πρέπει να οργανωθούν καλύτερα, να απλοποιηθούν και -όπου είναι δυνατόν- να ενισχυθούν με πρόσθετους πόρους, ώστε να διευκολυνθούν τα κράτη-μέλη στην ανάπτυξη νέων έργων και την κατασκευή κατοικιών».
Υπενθυμίζεται ότι, κατά την παρουσίαση των προτάσεων της Ειδικής Επιτροπής, είχε τονιστεί το ότι η Επιτροπή θα πρέπει να αναπτύξει καινοτόμα και βιώσιμα προϊόντα, να ενισχύσει την ενιαία αγορά πρώτων υλών και να συμπεριλάβει ελάχιστες απαιτήσεις προέλευσης «Made in EU» για τα εξαρτήματα σε συγχρηματοδοτούμενα από την ΕΕ έργα.
Η κ. Τινιάλι επικεντρώνει και στην ανάγκη εκσυγχρονισμού των μεθόδων δόμησης. «Ο τρόπος κατασκευής κατοικιών παραμένει σε μεγάλο βαθμό ίδιος εδώ και δεκαετίες, ενώ υπάρχουν πλέον δυνατότητες για νέες, πιο βιώσιμες και οικονομικότερες τεχνικές, όπως η προκατασκευή τμημάτων εκτός εργοταξίου και η συναρμολόγησή τους επι τόπου, ώστε να μειωθεί το κόστος και ο χρόνος υλοποίησης», όπως λέει.
Μιλώντας για τη στεγαστική κρίση στη χώρα μας, η κ. Τινιάλι, σημειώνει ότι «η προσφορά κατοικιών στην Ελλάδα έχει μείνει πίσω σε σχέση με τη ζήτηση, οι τιμές και τα ενοίκια έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια», ενώ «η έλλειψη κοινωνικής κατοικίας δυσχεραίνει τη διαχείριση του προβλήματος».
Η ίδια συνδέει τη στεγαστική κρίση και με την ανταγωνιστικότητα, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σημειώνοντας ότι «σε ορισμένες πόλεις οι επιχειρήσεις δυσκολεύονται να προσελκύσουν εργαζόμενους, επειδή το κόστος διαβίωσης είναι υψηλό». Όπως είπε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, «απαιτούνται στοχευμένες πολιτικές για τη στήριξη των μεσαίων εισοδημάτων και των νέων, καθώς και ρυθμιστικές παρεμβάσεις, όπου η τουριστική αξιοποίηση ακινήτων περιορίζει τη διαθεσιμότητα κατοικιών».
Παράλληλα, μίλησε για μοντέλα συνεργασίας δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ), καθώς και για «συνεταιριστικά σχήματα κατοικίας», τα οποία μπορούν να προσφέρουν προσιτές λύσεις. Ως παράδειγμα ανέφερε τη Βιέννη, όπου συνεταιρισμοί συνεργάζονται με τον ιδιωτικό τομέα για την κατασκευή κατοικιών με χαμηλότερα ενοίκια.
Τέλος, αναφέρθηκε στο ζήτημα της ενεργειακής απόδοσης του παλαιού κτιριακού αποθέματος, σημειώνοντας ότι στο πλαίσιο των συζητήσεων για το επόμενο ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο προβλέπονται πόροι για ενεργειακή αναβάθμιση. Όπως είπε, «τα κράτη-μέλη θα πρέπει να καταρτίσουν σχέδια στήριξης για την ανακαίνιση κατοικιών, ενδεχομένως συνδυάζοντας την ενεργειακή αναβάθμιση με κοινωνικά κριτήρια, ώστε να βελτιωθούν οι συνθήκες διαβίωσης χωρίς να αυξηθεί περαιτέρω το κόστος στέγασης για τα νοικοκυριά».