Ανακαλύφθηκε «αράχνη» κάτω από το παγωμένο κέλυφος της Ευρώπης: Ίσως συνδέεται με υπόγειο ωκεανό
Ο παγωμένος δορυφόρος του Δία, αποκαλύπτει ένα ακόμη μυστήριο σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό The Planetary Science Journal. Ερευνητές εντόπισαν μια εντυπωσιακή νέα επιφανειακή δομή, γνωστή ως «Damhán Alla» ή «αράχνη», η οποία ενδέχεται να προσφέρει στοιχεία για τον υπόγειο κόσμο κάτω από το παγωμένο κέλυφος της Ευρώπης. Η ανακάλυψη αυτή ανοίγει νέους δρόμους στην κατανόηση της γεωλογίας εξωγήινων σωμάτων και ενισχύει τη θεωρία ύπαρξης υπόγειων ωκεανών ή αλμυρών δεξαμενών.
Η ανακάλυψη της «Damhán Alla» και το μυστήριο της Ευρώπης
Η παγωμένη επιφάνεια της Ευρώπης αποτελεί εδώ και χρόνια αντικείμενο έντονου ενδιαφέροντος για τους πλανητικούς επιστήμονες. Η νέα έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο The Planetary Science Journal, περιγράφει ένα χαρακτηριστικό που θυμίζει ιστό αράχνης και εντοπίστηκε κοντά στον κρατήρα Manannán.
Το σχηματισμό αυτό, που πήρε το όνομά του από την ιρλανδική λέξη για την αράχνη, οι επιστήμονες θεωρούν αποτέλεσμα πολύχρονων γεωμορφολογικών αναλύσεων και πειραμάτων πεδίου.
Η «αράχνη» της Ευρώπης είναι μια μοναδική γεωλογική ανωμαλία που μπορεί να αποκαλύψει κρίσιμες πληροφορίες για τις εσωτερικές διεργασίες του δορυφόρου. Η ομάδα, στην οποία συμμετέχει η Δρ. Σιερίνα Ντιενίγκα από το Jet Propulsion Laboratory (JPL) της NASA, εκτιμά ότι το χαρακτηριστικό αυτό σχετίζεται με την κίνηση υγρού νερού κάτω από τον πάγο, ενισχύοντας την υπόθεση ύπαρξης υπόγειου ωκεανού — ένα εύρημα με μεγάλη σημασία για την αστροβιολογία.
«Ήμουν γοητευμένη από τα βίντεο σε ρεπορτάζ του RTE News που έδειχναν πίδακες νερού να εκτοξεύονται μίλια πάνω από την επιφάνεια της Ευρώπης και τη δυνατότητα ύπαρξης υγρού νερού ή ακόμη και ωκεανού εκεί», δήλωσε η Δρ. Ντινιέγκα: «Αυτό με ενέπνευσε να εξερευνήσω τον ιστότοπο της NASA και τελικά να ακολουθήσω καριέρα στην πλανητική επιστήμη στο Trinity College Dublin».
Η δημιουργία της «Αράχνης» και οι γήινες ομοιότητες
Οι επιστήμονες συγκρίνουν τη δομή της Ευρώπης με παρόμοια φαινόμενα στη Γη, όπως τα λεγόμενα «lake stars» που σχηματίζονται από τη στερεοποίηση και εξάχνωση πάγου. Η ομάδα των ερευνητών, στην οποία συμμετείχαν η Δρ. Diniega και η Δρ. Τζεν, διεξήγαγε σειρά πειραμάτων για να ελέγξει αυτή την υπόθεση, μελετώντας τον τρόπο αλληλεπίδρασης του πάγου υπό συγκεκριμένες περιβαλλοντικές συνθήκες.
Όπως εξήγησε η Δρ. Τζεν, «Κατά τη διάρκεια του διδακτορικού μου με την καθηγήτρια Mary Bourke στο Trinity, ερεύνησα τον ρόλο της εξάχνωσης του πάγου στις επιφανειακές αλλαγές του Άρη. Η πρακτική μου στη NASA και η συνεργασία με τη Δρ. Diniega στο JPL αποτέλεσαν καθοριστικές εμπειρίες».
Η συνεργασία αυτή μεταξύ Ιρλανδών επιστημόνων γεφυρώνει τη μελέτη των παγωμένων φαινομένων της Γης με εκείνα των μακρινών φεγγαριών, δείχνοντας πώς τα γήινα ανάλογα μπορούν να βοηθήσουν στην κατανόηση εξωγήινων περιβαλλόντων, όπως αυτό της Ευρώπης.
Η ιρλανδική σύνδεση: Επιστημονικός και πολιτισμικός φόρος τιμής
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της έρευνας είναι η επιλογή της ονομασίας Damhán Alla. Οι επιστήμονες εμπνεύστηκαν από την ιρλανδική μυθολογία και πολιτισμό, τιμώντας παράλληλα την παράδοση της ονοματοδοσίας γεωλογικών σχηματισμών της Ευρώπης με ιρλανδικά και κελτικά ονόματα.
«Υπάρχουν ελάχιστοι Ιρλανδοί πλανητικοί επιστήμονες, κι όταν γνώρισα τη Δρ. Τζεν στις ΗΠΑ, ήταν υπέροχο να συνεργαστούμε σε αυτό το έργο», ανέφερε η Δρ. Diniega. «Αφού και οι δύο είμαστε Ιρλανδές και ο κρατήρας όπου εντοπίζεται η δομή έχει όνομα από την ιρλανδική μυθολογία, αποφασίσαμε να της δώσουμε το ιρλανδικό όνομα για την αράχνη: Damhán Alla».
Η ονομασία αυτή προσδίδει μια προσωπική διάσταση στην επιστημονική ανακάλυψη, συνδέοντας την πολιτισμική ταυτότητα με τη διεθνή έρευνα. Η εργασία της ομάδας ενισχύει τη σημασία της διεθνούς συνεργασίας και της πολιτισμικής κληρονομιάς στην επιστήμη.
Η σημασία των επιφανειακών σχηματισμών της Ευρώπης
Η μελέτη έχει ιδιαίτερη βαρύτητα για την αναζήτηση ζωής πέρα από τη Γη. Η «αράχνη» δεν αποτελεί απλώς ένα γεωλογικό παράδοξο, αλλά πιθανό δείκτη ύπαρξης υγρού νερού κάτω από τον πάγο της Ευρώπης.
Όπως επισημαίνει η Δρ. Ντινιέγκα, «Τα επιφανειακά χαρακτηριστικά μπορούν να μας αποκαλύψουν πολλά για όσα συμβαίνουν κάτω από τον πάγο. Αν εντοπίσουμε περισσότερα με την αποστολή Europa Clipper, ίσως υποδεικνύουν τοπικές αλμυρές δεξαμενές».
Η πιθανότητα ύπαρξης υπόγειων ωκεανών ή αλμυρών λιμνών στην Ευρώπη αποτελεί αντικείμενο έντονης επιστημονικής συζήτησης. Ο σχηματισμός «Damhán Alla» μπορεί να αποτελέσει κρίσιμο στοιχείο για την κατανόηση της αλληλεπίδρασης του νερού με τον πάγο και να ρίξει φως στην κατοικησιμότητα του δορυφόρου. Καθώς πλησιάζει η εκτόξευση της αποστολής NASA Europa Clipper, η ανακάλυψη αυτή θα καθοδηγήσει τις μελλοντικές επιστημονικές εξερευνήσεις του παγωμένου φεγγαριού.