Η οριστική αφύπνιση της Ευρώπης

Πριν από έναν χρόνο ο αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς εμφανίστηκε στη Διάσκεψη του Μονάχου για την Ασφάλεια για να κατακεραυνώσει την Ευρώπη για τις πολιτικές της στο Μεταναστευτικό και την ελευθερία του λόγου, υποστηρίζοντας ότι η μεγαλύτερη απειλή που αντιμετωπίζει η Γηραιά Ηπειρος προέρχεται εκ των έσω.

Σε αυτόν τον έναν χρόνο με τον Τραμπ σε ρόλο «προεξάρχοντος κατεδαφιστή» (Demolition Man), άλλαξαν πολλά στη διεθνή τάξη που είχε διαμορφωθεί μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Παιδί του Ψυχρού Πολέμου, η φετινή 62η Διάσκεψη πραγματοποιήθηκε εν μέσω διεθνούς ανασφάλειας και ασχολήθηκε με την αναθεώρηση της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Υποδέχτηκε τον αμερικανό υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος σε άλλο μήκος κύματος σε σχέση με τον Βανς θα δηλώσει πως: «Σε μία περίοδο που τα πρωτοσέλιδα εξαγγέλλουν το τέλος της διατλαντικής εποχής, πρέπει να ξεκαθαριστεί πως αυτό δεν είναι ούτε στόχος ούτε επιθυμία μας, επειδή εμείς οι Αμερικανοί θα είμαστε πάντα παιδιά της Ευρώπης».

Ομως μάς θύμισε πως είναι «προετοιμασμένοι να αλλάξουν μόνοι τους τον κόσμο, αλλά ελπίζουν να το κάνουν μαζί με τους Ευρωπαίους». Και το καλύτερο: «Μπορεί κάποιες φορές να ζητάμε επιτακτικά πράγματα, αλλά παραμένουμε δεσμευμένοι στη Συμμαχία».

Δεν είπε τίποτα γι’ αυτά που άλλαξαν και στο εσωτερικό των ΗΠΑ, όπου εμφανίστηκε ένα μεγάλο ρήγμα στην εμπορική πολιτική Τραμπ. Πρόσφατες εκθέσεις της Federal Reserve of New York, του Εθνικού Γραφείου Οικονομικών Ερευνών και του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κογκρέσου, δείχνουν ότι τον «λογαριασμό» του τραμπικού προστατευτισμού, που αγγίζει τα 1.000 δολάρια ανά νοικοκυριό, πληρώνουν σχεδόν αποκλειστικά οι αμερικανοί καταναλωτές και όχι οι ξένοι εξαγωγείς. Μάλιστα, υπό την πίεση των επερχόμενων ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου με μόνο το 30% των Αμερικανών να εγκρίνει την πολιτική του Τραμπ, η κυβέρνηση εξετάζει τη μείωση των δασμών σε κρίσιμα μέταλλα, όπως ο χάλυβας και το αλουμίνιο, αποδεχόμενη πως η δασμολογική πολιτική της καταλήγει να επιβαρύνει σχεδόν αποκλειστικά τις αμερικανικές επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά.

Και στον ευρωατλαντικό χώρο δημιούργησε μια νέα πραγματικότητα η διακυβέρνηση Τραμπ, αλλά αυτή φαίνεται πως εξελίσσεται πλέον υπέρ της Ευρώπης.

Μπροστά σε μια ιστορική αναδιανομή ευθυνών για την ασφάλεια της Ευρώπης ισχύει αυτό που είπε η Φον ντερ Λάιεν στη Διάσκεψη του Μονάχου: «Η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει τις ευθύνες της».

Η Ευρώπη, η οποία εξαρτάται από τις Ηνωμένες Πολιτείες για την άμυνά της εδώ και δεκαετίες, πρέπει τώρα να «ανεβάσει ταχύτητα» και να «αναλάβει τις ευθύνες της», τόνισε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Την ανάγκη να χτιστεί «σκληρή ισχύς», που θα είναι έτοιμη για πόλεμο αν χρειαστεί, τόνισε ο βρετανός πρωθυπουργόςΚιρ Στάρμερ από το βήμα τηςΔιάσκεψης του Μονάχου. «Σήμερα βρισκόμαστε σε σταυροδρόμι. Ο δρόμος μπροστά μας είναι ευθύς και είναι σαφές ότι πρέπει να χτίσουμε τη σκληρή ισχύ μας, γιατί αυτό απαιτείται στην εποχή μας, θα πρέπει να είμαστε έτοιμοι να αποτρέψουμε τυχόν επίθεση και, ναι, αν χρειαστεί να είμαστε έτοιμοι να πολεμήσουμε, να κάνουμε ό,τι χρειάζεται για να προστατεύσουμε τον λαό, τις αξίες και τον τρόπο ζωής μας και, ωςΕυρώπη, να σταθούμε στα δικά μας πόδια», ανέφερε ο Στάρμερ μετά τα εναρκτήρια σχόλια της προέδρου της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Είχε προηγηθεί ο γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, που δήλωσε ότι έχει ήδη προχωρήσει σε «εμπιστευτικές συζητήσεις» με τον γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν για τη δημιουργία ευρωπαϊκής πυρηνικής δύναμης αποτροπής.

Συμπέρασμα: Μην πιστεύετε ούτε δευτερόλεπτο ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση είναι μια παλιομοδίτικη κατασκευή. Η προπαγάνδα στην Ευρώπη πουτινιστών και τραμπιστών φαίνεται πως κλείνει τον κύκλο της.

Ο Σωτήρης Ντάλης είναι καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ενοποίησης, πρόεδρος του Τμήματος Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου