Frederick Wiseman: Πέθανε ο διακεκριμένος δημιουργός ντοκιμαντέρ

Ο Frederick Wiseman, ο διακεκριμένος δημιουργός ντοκιμαντέρ που με το αμερόληπτο και ανεπιτήδευτο βλέμμα του κατέγραψε μια αποκαλυπτική ιστορία των αμερικανικών θεσμών, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 96 ετών. Ο σκηνοθέτης εμβληματικών έργων όπως το Titicut Follies πέθανε τη Δευτέρα, αφήνοντας πίσω του μια ανεκτίμητη παρακαταθήκη που επαναπροσδιόρισε την τέχνη του ντοκιμαντέρ.

Ο θάνατός του επιβεβαιώθηκε με κοινή ανακοίνωση της οικογένειάς του και της εταιρείας παραγωγής του, Zipporah Films. Δεν δόθηκαν περαιτέρω λεπτομέρειες.

Ο Wiseman θεωρείται ένας από τους πιο επιδραστικούς δημιουργούς παγκοσμίως. Το 2016 τιμήθηκε με τιμητικό Όσκαρ για το σύνολο του έργου του. Η πλούσια καριέρα του περιλαμβάνει περισσότερα από 35 ντοκιμαντέρ, πολλά εκτενούς διάρκειας, που εξερευνούν θέματα από τη ζωή στα προάστια έως τους ιπποδρόμους.

Η πορεία και το έργο του

Τα φιλμ του προβλήθηκαν στην δημόσια τηλεόραση, παρουσιάστηκαν σε αναδρομικές εκθέσεις, τιμήθηκαν σε φεστιβάλ και επαινέθηκαν από κριτικούς και συναδέλφους. Παράλληλα, έχουν ενταχθεί στη συλλογή της Βιβλιοθήκης του Κογκρέσου για τη διατήρησή τους.

Ξεκινώντας τη σκηνοθετική του πορεία στα μέσα της δεκαετίας των 30 του, ο Wiseman καθιερώθηκε γρήγορα ανάμεσα – και συχνά πάνω – από ονόματα όπως οι D.A. Pennebaker και Robert Drew, συμβάλλοντας καθοριστικά στη διαμόρφωση του σύγχρονου ντοκιμαντέρ ως δυναμικής μορφής τέχνης.

Το ύφος και η καλλιτεχνική του φιλοσοφία

Από τα πρώτα του έργα, όπως το High School και το αμφιλεγόμενο Titicut Follies, ανέπτυξε ένα ξεχωριστό, λιτό και αδιάκοπο κινηματογραφικό ύφος. Με μικρό συνεργείο, λειτουργούσε συχνά και ως ηχολήπτης, προσδίδοντας στα έργα του αυθεντικότητα και ένταση. Η προσέγγισή του προκάλεσε τόσο θαυμασμό όσο και αντιδράσεις, οδηγώντας ακόμη και σε μακροχρόνιες δικαστικές διαμάχες γύρω από το Titicut Follies.

Ωστόσο, το ενδιαφέρον του δεν περιοριζόταν στους θεσμούς αυτούς καθαυτούς, αλλά επικεντρωνόταν στους ανθρώπους μέσα σε αυτούς – από ηλικιωμένους που ζητούν κοινωνική βοήθεια έως υπαλλήλους που εξασκούνται στο χαμόγελο. Έτσι, ο Wiseman κατόρθωσε να αποτυπώσει όχι μόνο τη λειτουργία των αμερικανικών θεσμών, αλλά και τον παλμό της ίδιας της ανθρώπινης εμπειρίας.