Ανασχηματισμός και πολιτικές εξελίξεις στην Τουρκία
Ενώ τα φώτα της δημοσιότητος στην Ελλάδα ήταν στραμμένα την Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου στη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν στην Αγκυρα, η είδηση που κυριάρχησε στην τουρκική επικαιρότητα ήταν εσωτερικής φύσεως: η αντικατάσταση των υπουργών Εσωτερικών και Δικαιοσύνης, Αλί Γερλίκαγια και Γιλμάζ Τουντς, από τους Μουσταφά Τσιφτσί και Ακίν Γκιουρλέκ αντιστοίχως.
Ο Μουσταφά Τσιφτσί εκλήθη μάλιστα να συμμετάσχει στην τελετή υπογραφής των ελληνοτουρκικών συμφωνιών το βράδυ της ιδίας ημέρας, καθώς μία από τις συμφωνίες θα υπεγράφετο από τους υπουργούς Εσωτερικών των δύο κρατών. Ο απερχόμενος υπουργός Εσωτερικών Αλί Γερλίκαγια δεν ετύγχανε της εμπιστοσύνης του Κόμματος Εθνικιστικής Δράσεως, ενώ είχε χρεωθεί και την πολιτική ευθύνη για τον θάνατο τριών αστυνομικών σε πρόσφατη επιχείρηση κατά πυρήνος του Ισλαμικού Κράτους στη Γιάλοβα.
Ο νέος υπουργός Δικαιοσύνης και μέχρι πρότινος γενικός εισαγγελέας Κωνσταντινουπόλεως Ακίν Γκιουρλέκ είχε αναγνωρισθεί ως ο ιθύνων νους των διώξεων κατά του προφυλακισμένου δημάρχου της Κωνσταντινουπόλεως Εκρέμ Ιμάμογλου και των άλλων στελεχών του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος.
Η είδηση περί ανασχηματισμού δεν προκάλεσε έκπληξη. Υπήρχε φημολογία περί ανασχηματισμού, αυτός όμως ετοποθετείτο πλησιέστερα στην ημερομηνία των προεδρικών εκλογών, οι οποίες πρέπει να γίνουν το αργότερο τον Μάιο του 2028, και θεωρείτο ότι θα συμπεριελάμβανε και τον υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών Μεχμέτ Σιμσέκ. Καθώς ο τελευταίος έχει αποδυθεί τον ρόλο του υπερασπιστή της επώδυνης και αντιδημοφιλούς οικονομικής πολιτικής της κυβερνήσεως, η αντικατάστασή του θα αποτελούσε το έναυσμα μιας προεκλογικής περιόδου την οποία θα χαρακτήριζε η χαλάρωση της δημοσιονομικής πειθαρχίας.
Τη μεγαλύτερη εντύπωση προκάλεσε πάντως η είδηση του διορισμού Γκιουρλέκ. Πέραν του ότι ο διορισμός αποτελεί τρόπον τινά επιβράβευση των έργων του ως γενικού εισαγγελέως της Κωνσταντινουπόλεως η εγκατάστασή του στο υπουργείο Δικαιοσύνης έδωσε λαβή σε ανησυχία για όξυνση των δικαστικών πιέσεων εις βάρος του CHP. Δύο είναι τα μέτωπα στα οποία πιθανολογείται η ανάληψη δικαστικών πρωτοβουλιών. Πρώτον, η άσκηση ποινικής διώξεως εναντίον του δημάρχου της Άγκυρας Μανσούρ Γιαβάς με σκοπό την ακύρωση της πιθανής υποψηφιότητός του ως επικεφαλής του συνασπισμού της αντιπολιτεύσεως στις προσεχείς προεδρικές εκλογές. Δεύτερον, η ακύρωση των εκλογικών αποτελεσμάτων του συνεδρίου βάσει των οποίων ανήλθε στην ηγεσία του κόμματος ο Οζγκιούρ Οζέλ και η επαναφορά του τέως προέδρου του κόμματος Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου στην ηγεσία του κόμματος. Τούτο θα αποτελούσε ορόσημο στην προσπάθεια εξουδετερώσεως κάθε αντιπολιτευομένης φωνής στην Τουρκία.
Ηδη η πρόσφατη αποχώρηση του Μεσούτ Οζαρσλάν δημάρχου του Κετσίορεν, ενός προαστίου και μέρους του μητροπολιτικού δήμου της Άγκυρας από το CHP και η φημολογουμένη προσχώρησή του στο κυβερνών κόμμα, αποτελεί προάγγελο νέων κυβερνητικών πιέσεων εις βάρος στελεχών της αντιπολιτεύσεως τα οποία απειλούνται με δικαστικές διώξεις, αν δεν αυτομολήσουν στον κυβερνητικό συνασπισμό. Η εξέλιξη αυτή αποτελεί προσωπικό πλήγμα και για τον δήμαρχο της Άγκυρας Μανσούρ Γιαβάς προσωπική επιλογή του οποίου υπήρξε ο Οζαρσλάν.
Αν ο ανασχηματισμός όντως σημάνει την αύξηση των δικαστικών πιέσεων στο CHP, η τουρκική κυβέρνηση γνωρίζει ότι οι διεθνείς αντιδράσεις δεν πρόκειται να αποτελέσουν σοβαρό πρόβλημα. Η αντίδραση της κοινής γνώμης παραμένει η μοναδική πηγή ανησυχίας.
Ο Ιωάννης Ν. Γρηγοριάδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Μπίλκεντ και επικεφαλής του Προγράμματος Τουρκίας του ΕΛΙΑΜΕΠ