Σαρακοστή: Το «μικρό Πάσχα» του λιανεμπορίου – Πώς τα νηστίσιμα εκτοξεύουν τζίρους
Η Σαρακοστή αποτελεί κάθε χρόνο έναν από τους πιο προβλέψιμους αλλά και πιο δυναμικούς εποχικούς κύκλους για το οργανωμένο λιανεμπόριο τροφίμων και τον κλάδο της εστίασης. Αν και παραδοσιακά συνδέεται με συγκεκριμένες διατροφικές συνήθειες, τα τελευταία χρόνια εξελίσσεται σε καθαρά οικονομικό φαινόμενο. Η αυξημένη ζήτηση, η διεύρυνση κωδικολογίου, τα νέα λανσαρίσματα προϊόντων και οι στοχευμένες εμπορικές καμπάνιες δημιουργούν έναν τζίρο που για πολλές κατηγορίες ισοδυναμεί με «μικρή πασχαλινή περίοδο».
Κατά τη διάρκεια της Σαρακοστής παρατηρείται σημαντική μετατόπιση της καταναλωτικής δαπάνης από το κρέας και τα γαλακτοκομικά προς όσπρια, ρύζι, λαχανικά, θαλασσινά, αλείμματα φυτικής ή μη βάσης, προϊόντα σόγιας και φυτικής πρωτεΐνης, καθώς και παραδοσιακά είδη όπως ο χαλβάς και το ταχίνι.
Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, η κατηγορία των κατεψυγμένων θαλασσινών εμφανίζει διψήφια αύξηση πωλήσεων σε σχέση με έναν «κανονικό» μήνα. Τα όσπρια και το ρύζι αυξάνονται σε όγκο πωλήσεων κατά 15%-25%, ανάλογα με το δίκτυο. Η συγκυρία των τελευταίων ετών έχει ενισχύσει τη σημασία της τιμολογιακής διαχείρισης των νηστίσιμων προϊόντων. Το αυξημένο κόστος πρώτων υλών, όπως το ελαιόλαδο, το σουσάμι και τα κατεψυγμένα θαλασσινά, έχει επηρεάσει τις τελικές τιμές στο ράφι.
Σε αρκετές περιπτώσεις, οι αυξήσεις σε βασικά εποχικά προϊόντα ήταν αισθητές, με αποτέλεσμα οι αλυσίδες να επενδύσουν σε προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας για να συγκρατήσουν τις τιμές.
Το «Καλάθι της Σαρακοστής» λειτούργησε ως εργαλείο συγκράτησης τιμών σε βασικά είδη όπως τα όσπρια, τα λαχανικά, ο χαλβάς και τα θαλασσινά, αυξάνοντας την επισκεψιμότητα στα μεγάλα σούπερ μάρκετ.
Εμπορικές στρατηγικές και νέα προϊόντα
Οι μεγάλες αλυσίδες λιανεμπορίου οργανώνουν θεματικές εβδομάδες με ειδική σήμανση στα ράφια, έντυπα φυλλάδια και ψηφιακές καμπάνιες.
Κοινό χαρακτηριστικό αποτελεί η ενίσχυση των private label προϊόντων, οι προσφορές «2+1» σε όσπρια και κατεψυγμένα, τα ειδικά stands για χαλβά και ταχίνι, αλλά και η ενσωμάτωση vegan επιλογών που παραμένουν και μετά τη Σαρακοστή. Πολλά προϊόντα που λανσάρονται αυτήν την περίοδο διατηρούνται στο ράφι μόνιμα, καθώς η βάση των καταναλωτών που επιλέγουν φυτικά προϊόντα έχει διευρυνθεί σημαντικά.
Η άνοδος των plant-based προϊόντων
Τα τελευταία χρόνια, η Σαρακοστή λειτουργεί ως επιταχυντής για τα φυτικά και vegan προϊόντα, τα οποία κερδίζουν σταθερά έδαφος στο καλάθι των καταναλωτών. Η μετατόπιση αυτή δεν περιορίζεται σε όσους νηστεύουν· όλο και περισσότεροι υιοθετούν μια πιο «ευέλικτη» διατροφή για λόγους υγείας, ευεξίας ή περιβαλλοντικής συνείδησης.
Η περίοδος αυτή μετατρέπεται σε δοκιμαστικό πεδίο για νέα προϊόντα, όπως φυτικά ροφήματα, επιδόρπια, εναλλακτικά τυροκομικά και μπιφτέκια από όσπρια ή πρωτεΐνη μπιζελιού. Πολλά παραμένουν στη διατροφή των καταναλωτών και μετά το Πάσχα, μετατρέποντας την εποχική ζήτηση σε μακροπρόθεσμη τάση.
Οι βιομηχανίες τροφίμων επενδύουν σε νέους κωδικούς plant-based, διευρύνουν τις σειρές νηστίσιμων και ενισχύουν τα τμήματα R&D για να βελτιώσουν γεύση, υφή και διατροφικό προφίλ. Παράλληλα, αναβαθμίζουν γραμμές παραγωγής και αποκτούν πιστοποιήσεις vegan.