Plan B από Τραμπ για το Ιράν: Από στοχευμένο χτύπημα σε γενικευμένη επιχείρηση – Οι πιθανοί στόχοι

Ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει ενημερώσει συμβούλους του ότι, εάν η διπλωματία ή μια αρχική στοχευμένη επίθεση των ΗΠΑ δεν οδηγήσει το Ιράν να εγκαταλείψει το πυρηνικό του πρόγραμμα, εξετάζει το ενδεχόμενο μιας ευρύτερης στρατιωτικής επιχείρησης τους επόμενους μήνες με στόχο την απομάκρυνση της ιρανικής ηγεσίας από την εξουσία, σύμφωνα με πηγές που έχουν γνώση των εσωτερικών συζητήσεων της κυβέρνησης.

Διαπραγματευτές από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν πρόκειται να συναντηθούν στη Γενεύη την Πέμπτη, σε μια ύστατη προσπάθεια αποφυγής στρατιωτικής σύγκρουσης. Ωστόσο, σύμφωνα με τους New York Times ο Τραμπ φέρεται να εξετάζει ήδη εναλλακτικά σενάρια δράσης σε περίπτωση αποτυχίας των συνομιλιών.

Σύμφωνα με συμβούλους του, αν και δεν έχουν ληφθεί τελικές αποφάσεις, ο πρόεδρος τείνει προς μια περιορισμένη αρχική επίθεση τις επόμενες ημέρες, με σκοπό να δείξει στην Τεχεράνη ότι πρέπει να αποδεχθεί την εγκατάλειψη κάθε δυνατότητας κατασκευής πυρηνικού όπλου.

Οι πιθανοί στόχοι περιλαμβάνουν τα κεντρικά γραφεία των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, πυρηνικές εγκαταστάσεις και προγράμματα βαλλιστικών πυραύλων.

Απειλή ευρείας στρατιωτικής επέμβασης

Εάν οι πρώτες κινήσεις δεν αποδώσουν, ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι δεν αποκλείει μια ευρύτερη στρατιωτική επίθεση αργότερα μέσα στο έτος, με στόχο την ανατροπή του ανώτατου ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.

Ακόμη και εντός της κυβέρνησης υπάρχουν αμφιβολίες για το κατά πόσο ένας τέτοιος στόχος μπορεί να επιτευχθεί μόνο με αεροπορικές επιθέσεις. Παράλληλα, εξετάζεται μια νέα πρόταση που θα μπορούσε να αποτρέψει τη σύγκρουση: ένα περιορισμένο πρόγραμμα εμπλουτισμού ουρανίου αποκλειστικά για ιατρικούς σκοπούς.

Η πρόταση αυτή έρχεται ενώ δύο ομάδες αεροπλανοφόρων και δεκάδες μαχητικά, βομβαρδιστικά και αεροσκάφη ανεφοδιασμού έχουν ήδη αναπτυχθεί κοντά στο Ιράν.

Συζητήσεις στον Λευκό Οίκο

Ο Τραμπ συζήτησε τα σχέδια για πιθανές επιθέσεις στην Αίθουσα Καταστάσεων του Λευκού Οίκου, παρουσία του αντιπροέδρου JD Vance, του υπουργού Εξωτερικών Marco Rubio, του στρατηγού Dan Caine, προέδρου του Μικτού Επιτελείου, του διευθυντή της C.I.A. John Ratcliffe και της διευθύντριας του προσωπικού του Λευκού Οίκου, Susie Wiles.

Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης, ο πρόεδρος ζήτησε από τον στρατηγό Caine και τον κ. Ratcliffe να εκθέσουν τις απόψεις τους για τη στρατηγική έναντι του Ιράν. Ο πρώτος επικεντρώθηκε στις επιχειρησιακές δυνατότητες, ενώ ο δεύτερος ανέλυσε την κατάσταση στο έδαφος και τα πιθανά αποτελέσματα των επιλογών.

Σε αντίθεση με την πρόσφατη επιχείρηση για τη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο, όπου υπήρχε αισιοδοξία για επιτυχία, οι στρατιωτικοί δεν μπορούν να προσφέρουν ανάλογες διαβεβαιώσεις για το Ιράν, το οποίο θεωρείται πολύ πιο δύσκολος στόχος.

Επιφυλάξεις και ρίσκα

Ο αντιπρόεδρος Vance, αν και δεν αντιτάχθηκε σε στρατιωτική ενέργεια, ζήτησε εκτενή ανάλυση των κινδύνων και της πολυπλοκότητας μιας επίθεσης. Στο παρελθόν, είχαν εξεταστεί σενάρια χρήσης ειδικών δυνάμεων για την καταστροφή υπόγειων πυρηνικών εγκαταστάσεων, αλλά αυτά φαίνεται να έχουν προσωρινά εγκαταλειφθεί.

Αξιωματούχοι των Ενόπλων Δυνάμεων έχουν εκφράσει ανησυχίες για τις επιπτώσεις μιας παρατεταμένης σύγκρουσης στην ετοιμότητα του στόλου, των συστημάτων Patriot και των αεροσκαφών επιτήρησης.

Ο Λευκός Οίκος αρνήθηκε να σχολιάσει τις πληροφορίες αυτές. «Τα μέσα μπορούν να εικάζουν όσο θέλουν, αλλά μόνο ο Πρόεδρος Τραμπ γνωρίζει τι θα πράξει», δήλωσε η εκπρόσωπος Άννα Κέλι.

Διπλωματικό αδιέξοδο

Λίγο πριν η Τεχεράνη υποβάλει τη δική της τελική πρόταση, ο ειδικός απεσταλμένος του προέδρου, Στιβ Γουίτκοφ, δήλωσε ότι η κατεύθυνση του κ. Τραμπ είναι σαφής: η μόνη αποδεκτή συμφωνία είναι εκείνη που θα οδηγεί σε «μηδενικό εμπλουτισμό» πυρηνικού υλικού από το Ιράν.

Από την πλευρά του, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, επανέλαβε ότι η χώρα του δεν προτίθεται να παραιτηθεί από το «δικαίωμά της» να παράγει πυρηνικό καύσιμο για ειρηνικούς σκοπούς, όπως προβλέπει η Συνθήκη Μη Διάδοσης Πυρηνικών Όπλων.

Πρόταση του ΟΗΕ και στρατιωτική πίεση

Μια εναλλακτική πρόταση που προέρχεται από τον Rafael Grossi, γενικό διευθυντή της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας, προβλέπει ότι το Ιράν θα μπορούσε να παράγει μικρές ποσότητες πυρηνικού καυσίμου για ιατρική χρήση.

Εάν γίνει αποδεκτή, η Τεχεράνη θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι συνεχίζει τον εμπλουτισμό, ενώ η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να παρουσιάσει το αποτέλεσμα ως πλήρη παύση στρατιωτικών δυνατοτήτων. Ωστόσο, παραμένει αβέβαιο αν το Ιράν θα δεχθεί να περιορίσει το εκτεταμένο πυρηνικό του πρόγραμμα σε τόσο μικρή κλίμακα.

Παράλληλα, ο κ. Τραμπ έχει δηλώσει δημοσίως ότι δεν θα αποδεχθεί καμία μορφή εμπλουτισμού, ακόμη και για ιατρικούς σκοπούς, γεγονός που περιπλέκει περαιτέρω τις διαπραγματεύσεις.

Κλιμάκωση στην περιοχή

Ο κ. Αραγτσί δήλωσε από την Τεχεράνη ότι εξακολουθεί να υπάρχει «καλή πιθανότητα για διπλωματική λύση», προσθέτοντας πως η στρατιωτική πίεση δεν μπορεί να αποδώσει. Παρ’ όλα αυτά, οι ΗΠΑ έχουν αναπτύξει τη μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη στην περιοχή από την εισβολή στο Ιράκ το 2003.

Δύο ομάδες αεροπλανοφόρων, δεκάδες μαχητικά και βομβαρδιστικά αεροσκάφη, καθώς και αντιαεροπορικά συστήματα, βρίσκονται σε ετοιμότητα γύρω από το Ιράν, σε μια επίδειξη ισχύος που θυμίζει προηγούμενες κρίσεις.