Βιολάντα: Μια υπογραφή που προκαλεί πονοκέφαλο – Τι είχε εγκρίνει ο Δ. Παπαστεργίου ως µηχανικός

Σειρά ερωτημάτων για ενδεχόμενες ευθύνες του τότε υπευθύνου μηχανολόγου – ηλεκτρολόγου και νυν υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρη Παπαστεργίου σε κακοτεχνίες και αβλεψίες στο εργοστάσιο της «Βιολάντα» που σχετίζονται με τη φονική έκρηξη της 26ης Ιανουαρίου θέτουν κρατικοί λειτουργοί που διερευνούν την υπόθεση, όπως βέβαια και μηχανικοί αλλά και νομικοί που εμπλέκονται στην έρευνα της τραγωδίας. Σύμφωνα με αυτές τις επισημάνσεις – και όπως προκύπτει από σειρά εγγράφων –, ο Παπαστεργίου είχε την ευθύνη της επίβλεψης και της δήλωσης «καλής λειτουργίας» του πλήρους έργου κατασκευής των σωληνώσεων παροχής προπανίου στο εργοστάσιο. Ενός δικτύου για το οποίο διαπιστώνεται τώρα ότι είχε σειρά τεχνικών προβλημάτων που σχετίζονται άμεσα με την έκρηξη που οδήγησε στον θάνατο των πέντε εργατριών, με δεδομένο ότι δεν υπήρξε την τελευταία 15ετία άλλη παρέμβαση ή επισκευή αυτών των ελαττωματικών σωληνώσεων.

Ο Παπαστεργίου σε μια αρχική δήλωσή του προσδιόρισε την ενασχόλησή του με τη συγκεκριμένη εγκατάσταση το 2007. Ομως αναδεικνύονται και υπογραφές του σε κρίσιμα έγγραφα το 2011. Επιπλέον «κύκλοι του υπουργείου» του οποίου προΐσταται σε πρόσφατη δήλωσή τους σημείωσαν ότι «δεν είχε απολύτως καμία σχέση ή εμπλοκή με την κατασκευή του έργου, την οποία δεν ανέλαβε ούτε εκτέλεσε σε κανένα επίπεδο», καθώς και ότι «είχε εκδοθεί από την Πυροσβεστική πιστοποιητικό ενεργητικής πυροπροστασίας» το οποίο πάντως δεν σχετίζεται με το εν λόγω δίκτυο προπανίου. Επιπλέον ανέφεραν ότι «στη συνέχεια έκανε αυτοψία και το Τμήμα Ανάπτυξης της Περιφέρειας Θεσσαλίας και εκδόθηκε η άδεια λειτουργίας της εγκατάστασης».

Ευρήματα διάβρωσης

Οπως είναι γνωστό, από την αυτοψία της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού της Πυροσβεστικής προέκυψαν σειρά κατασκευαστικών λαθών στον σωλήνα σύνδεσης της δεξαμενής προπανίου με τις εσωτερικές εγκαταστάσεις, σωλήνα από τον οποίο υπήρξε η μοιραία διαρροή. Ανάμεσα στα άλλα υπήρξαν ευρήματα διάβρωσης, μη ύπαρξη μονωτικού, προστατευτικού περιβλήματος, μη ύπαρξη μπετόν στο κάτω μέρος και τα πλαϊνά του «καναλιού», θάψιμο του σωλήνα στο χώμα, μη κατασκευή φρεατίου για έλεγχο διαρροής του συγκεκριμένου σημείου του δικτύου με το ιδιαίτερα επικίνδυνο προπάνιο. Και όλα αυτά αφορούσαν την τοποθέτηση των μοιραίων σωληνώσεων το 2008, αφού δεν υπήρξε καμία άλλη επισκευή, συντήρηση ή παρέμβαση στο σημείο μέχρι τη στιγμή της έκρηξης, παρότι προβλεπόταν έκδοση σχετικών πιστοποιητικών συντήρησης και εποπτείας κάθε πέντε χρόνια, με δεδομένο μάλιστα ότι αυτές οι σωληνώσεις ήταν παρατύπως θαμμένες στο έδαφος, χωρίς δυνατότητα πρόσβασης και ελέγχου παρά μόνον εάν γινόταν εκσκαφή.

Τα ερωτήματα ενισχύονται και από την κατάθεση στις 13 Φεβρουαρίου 2026 του υδραυλικού που τοποθέτησε τον σωλήνα, ο οποίος, ανάμεσα στα άλλα, ανέφερε ότι «όταν πήγα (σ.σ.: τον Σεπτέμβριο του 2008) στο σημείο μαζί με τον ιδιοκτήτη είδα ότι είχε σκαφτεί ήδη ένα υπόγειο χαντάκι βάθους ενός μέτρου. Σε αυτό το χαντάκι μού ζήτησε ο ιδιοκτήτης του εργοστασίου να τοποθετήσω μία σωλήνα μήκους 8 με 10 μέτρων περίπου ώστε να συνδεθεί η δεξαμενή με το κτίριο. Εγώ τότε του είπα ότι θα έπρεπε να στρώσει με μπετόν το κάτω μέρος του καναλιού καθώς και τα πλαϊνά τμήματα αυτού, ώστε η σωλήνα να μην είναι θαμμένη στο χώμα, και ακριβώς από πάνω να υπάρχει μεταλλικό φρεάτιο ώστε να υπάρχει εύκολη πρόσβαση όταν χρειάζεται και να μπορεί να γίνεται επιθεώρηση για λόγους ασφάλειας. Επίσης του είπα ότι θα έπρεπε η σωλήνα να βαφεί με μονωτικό υλικό και αφού στέγνωνε το χρώμα θα έπρεπε να περαστεί πάλι με μονωτικό υλικό. Ομως εκείνος μου απάντησε “δεν θα κάνουμε τίποτα απ’ όλα αυτά. Θα το κάνεις όπως σου λέω εγώ”». Επιπλέον, ο υδραυλικός στην κατάθεσή του δεν αναφέρεται σε εποπτεία του από τον υπεύθυνο μηχανολόγο – ηλεκτρολόγο.

Στη δικογραφία περιλαμβάνεται σειρά εγγράφων – τα οποία παρουσιάζουν «ΤΑ ΝΕΑ» – όπως αυτό με ημερομηνία 29 Ιουνίου 2011 με υπεύθυνη δήλωση του Παπαστεργίου ως υπεύθυνου μηχανικού ότι όλο τα έργο (άρα και το δίκτυο παροχής προπανίου) «έγινε σύμφωνα με τις χορηγηθείσες άδειες» και ότι «τα προβλεπόμενα έργα εκτελέστηκαν σύμφωνα με τις εγκριθείσες μελέτες». Δηλαδή επικυρώνει την «ορθότητα» της κατασκευής του 2008 από τον υδραυλικό που, στην κατάθεσή του, αναφέρθηκε στη μη τήρηση των κανόνων ασφαλείας. Επίσης στον ίδιο φάκελο υπάρχει έγγραφο με ημερομηνία 1η Νοεμβρίου 2007 που ορίζει ως υπεύθυνο της μελέτης αλλά και ως επιβλέποντα μηχανικό, εκτός των άλλων, του συστήματος καύσιμου αερίου επίσης τον νυν υπουργό.

Σημειώνεται ότι στην πρόσφατη δήλωση «κύκλων του υπουργείου» τονιζόταν ότι «την ευθύνη των κατασκευών και εγκαταστάσεων υγραερίου φέρει ο αρμόδιος εγκαταστάτης υγραερίου». Κάτι που ωστόσο δεν επιβεβαιώνεται από το προαναφερθέν έγγραφο του Νοεμβρίου 2007, εφόσον και η σωστή λειτουργία της εν λόγω εγκατάστασης είναι τυπικά και ουσιαστικά θέμα ευθύνης του επιβλέποντος όλα τα σχετικά συστήματα μηχανολόγου – ηλεκτρολόγου.

Να υπογραμμίσουμε, τέλος, ότι στο απολογητικό υπόμνημά του ο κατηγορούμενος και προφυλακισμένος πλέον ιδιοκτήτης της «Βιολάντα» απέδωσε στον Παπαστεργίου ότι «μελέτησε, επέβλεψε και λειτούργησε μεταξύ άλλων και την εγκατάσταση, επίβλεψη και λειτουργία του συγκεκριμένου υπόγειου σωλήνος προπανίου που εμφανίζεται ως η αποκλειστική αιτία της εκρήξεως και της πυρκαγιάς», με «συνεργάτες του υπουργού» να σχολιάζουν ότι «η συγκεκριμένη ονομαστική αναφορά του ιδιοκτήτη του εργοστασίου εντάσσεται προφανώς στο πλαίσιο της υπερασπιστικής γραμμής που υιοθετείται»…