Σπάνιο ουράνιο φαινόμενο το Σάββατο: Έξι πλανήτες ευθυγραμμίζονται – Η «ματωμένη σελήνη» του Μαρτίου
Το τέλος Φεβρουαρίου και το ξεκίνημα του Μαρτίου του 2026 αναμένεται να προσφέρουν ένα εντυπωσιακό διπλό αστρονομικό φαινόμενο για τους λάτρεις του ουρανού κατά βάση στη Βόρεια Αμερική. Μια σπάνια ευθυγράμμιση έξι πλανητών θα κορυφωθεί το Σάββατο 28 Φεβρουαρίου, ενώ λίγες ημέρες αργότερα, την Τρίτη 3 Μαρτίου, θα ακολουθήσει μια ολική σεληνιακή έκλειψη — η τελευταία «ματωμένη σελήνη» που θα είναι ορατή στη Γη έως την Παραμονή Πρωτοχρονιάς του 2028.
Το βράδυ του Σαββάτου, ο Ερμής, η Αφροδίτη, ο Κρόνος, ο Δίας, ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας θα εμφανιστούν ταυτόχρονα πάνω από τον ορίζοντα λίγο μετά τη δύση του ηλίου, σχηματίζοντας ένα εντυπωσιακό τόξο από τη δύση προς την ανατολή. Η NASA χαρακτήρισε το φαινόμενο ως «πλανητική παρέλαση», επισημαίνοντας ότι είναι εξαιρετικά σπάνιο να διακρίνονται τέσσερις ή περισσότεροι πλανήτες με γυμνό μάτι.
Από τους έξι πλανήτες, οι τέσσερις — η Αφροδίτη, ο Δίας, ο Κρόνος και ο Ερμής — θα είναι ορατοί χωρίς τηλεσκόπιο, εφόσον το επιτρέπουν οι καιρικές συνθήκες. Ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας, πιο αμυδροί, θα χρειαστούν κιάλια ή τηλεσκόπιο για να εντοπιστούν. Η Αφροδίτη θα ξεχωρίζει χαμηλά στα δυτικά, ενώ ο Δίας θα λάμπει στα νοτιοανατολικά, κοντά σε ένα σχεδόν γεμάτο φεγγάρι.
Η στοίχιση των έξι πλανητών θα είναι πλήρως ορατή στην Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, μετά το ηλιοβασίλεμα στις 28 Φεβρουαρίου. Η καλύτερη στιγμή για παρατήρηση στην Αθήνα είναι περίπου 30-60 λεπτά μετά το ηλιοβασίλεμα, κοιτάζοντας προς τα δυτικά για Ερμή, Αφροδίτη και Κρόνο, και ανατολικά για τον Δία. Ορατοί με γυμνό οπτικό: Αφροδίτη, Δίας, Κρόνος, Ερμής· Ουρανός και Ποσειδώνας χρειάζονται κιάλια ή τηλεσκόπιο.
«Αν τρεμοπαίζει, είναι αστέρι. Αν είναι σταθερό, είναι πλανήτης», δήλωσε στο Associated Press η πλανητολόγος Sara Mazrouei του Humber Polytechnic στον Καναδά. Η ευθυγράμμιση θα παραμείνει ορατή καθ’ όλη τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου και έως τις αρχές Μαρτίου, αν και ο Ερμής θα εξασθενεί σταδιακά καθώς πλησιάζει τον ορίζοντα.
Μερικές ημέρες μετά την πλανητική παρέλαση, η πανσέληνος του «Σκουληκιού» θα περάσει μέσα από τη σκιά της Γης, προκαλώντας μια εντυπωσιακή ολική έκλειψη Σελήνης. Σύμφωνα με τη NASA, η φάση της ολικότητας — όταν η Σελήνη αποκτά έντονο χάλκινο κόκκινο χρώμα — θα διαρκέσει περίπου 58 λεπτά, ξεκινώντας στις 6:04 π.μ. (ώρα Ανατολικής Ακτής) στις 3 Μαρτίου.
Στο Τορόντο και σε μεγάλο μέρος του Οντάριο, και οι τρεις φάσεις της έκλειψης θα είναι τουλάχιστον εν μέρει ορατές. Η παρασκιά θα αρχίσει στις 3:44 π.μ., η μερική έκλειψη στις 4:50 π.μ., ενώ η ολικότητα θα ξεκινήσει στις 6:04 π.μ. Η Σελήνη θα δύσει στο Τορόντο στις 6:52 π.μ., επιτρέποντας την παρατήρηση περίπου 48 λεπτών της ολικότητας πριν χαθεί κάτω από τον δυτικό ορίζοντα.
Περιοχές στο νοτιοδυτικό Οντάριο, όπως το Windsor και το Sarnia, θα έχουν ελαφρώς μεγαλύτερη διάρκεια ορατότητας, ενώ στο βόρειο Οντάριο — σε μέρη όπως το Thunder Bay και το Timmins — η ολικότητα θα ολοκληρωθεί πριν από τη δύση της Σελήνης.
Δεν απαιτείται ειδικός εξοπλισμός για την παρακολούθηση μιας έκλειψης Σελήνης. Σε αντίθεση με τις ηλιακές εκλείψεις, μπορεί να παρατηρηθεί με ασφάλεια με γυμνό μάτι, κιάλια ή τηλεσκόπιο, προσφέροντας ένα μοναδικό θέαμα σε όσους ξυπνήσουν νωρίς για να το απολαύσουν.
η ολική σεληνιακή έκλειψη της 3ης Μαρτίου δεν θα είναι ορατή στην Ευρώπη, καθώς η Σελήνη θα βρίσκεται κάτω από τον ορίζοντα καθ’ όλη τη διάρκεια. Η έκλειψη είναι ορατή σε Ασία, Ειρηνικό, Αμερική και Αυστραλία. Η επόμενη μερική σεληνιακή έκλειψη στην Ελλάδα είναι στις 28 Αυγούστου 2026.