«Δύο Συνέδρια» υπό τη σκιά των εκκαθαρίσεων
Δύο ηχηρές απουσίες, σε μια αίθουσα όπου η παρουσία ισοδυναμεί με πολιτικό μήνυμα, αρκούσαν για να σκιάσουν την έναρξη των φετινών «Δύο Συνόδων» στο Πεκίνο, του μεγάλου ετήσιου πολιτικού γεγονότος, ο κύριος κορμός του οποίου ξεκινά σήμερα και στο πλαίσιό του θα παρουσιαστούν οι στόχοι για την ανάπτυξη της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας παγκοσμίως, όπως και ο αμυντικός προϋπολογισμός, σε ένα ευαίσθητο εσωτερικό και διεθνές πλαίσιο.
Σε ένα επιβλητικό σκηνικό όπου η κινεζική πολιτική ξεδιπλώνεται με τελετουργική ακρίβεια ξεκίνησε χθες η σύνοδος της Κινεζικής Λαϊκής Πολιτικής Συμβουλευτικής Διάσκεψης (CPPCC), όργανο του οποίου ο ρόλος είναι κυρίως να κάνει πολιτικές εισηγήσεις στους κοινοβουλευτικούς, και σήμερα ξεκινούν οι εργασίες του Εθνικού Λαϊκού Κογκρέσου (NPC). Κατά την πρεμιέρα της Συμβουλευτικής Διάσκεψης ο ανώτατος σε βαθμό στρατηγός Ζανγκ Γιουσία, αντιπρόεδρος της Κεντρικής Στρατιωτικής Επιτροπής, δεν βρισκόταν μεταξύ των μελών της κομματικής ηγεσίας, ενώ από τις θέσεις των επισήμων απουσίαζε και ο Μα Σινγκρούι, πρώην ανώτατος αξιωματούχος του Κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος στην περιφέρεια Σιντζιάνγκ, του οποίου ο ρόλος παραμένει ασαφής εδώ και μήνες. Ο Μα δεν έχει εμφανιστεί δημοσίως από τα τέλη Οκτωβρίου. Οι απουσίες αυτές έρχονται να προστεθούν σε ένα εντεινόμενο κύμα εκκαθαρίσεων που αγγίζει ακόμα και τα ανώτατα κλιμάκια της εξουσίας, υπενθυμίζοντας ότι η εκστρατεία κατά της διαφθοράς, την οποία προβάλλει ο Σι Τζινπίνγκ, παραμένει ενεργή και πολιτικά φορτισμένη.
Χιλιάδες κοινοβουλευτικοί και εκπρόσωποι από όλη τη χώρα συναντώνται στο Πεκίνο υπό την εποπτεία του προέδρου Σι Τζινπίνγκ για αυτό το μεγάλο πολιτικό γεγονός, το οποίο έχει σχεδιαστεί σχολαστικά και χαίρει μεγάλης κάλυψης από τα μέσα ενημέρωσης. Στη διάρκειά του η κομμουνιστική ηγεσία θα χαράξει την πορεία για την επόμενη χρονιά, αλλά και για τις πέντε επόμενες. Η προσοχή εστιάζεται στο Μέγαρο του Λαού για την παραμικρή ενδεχόμενη ένδειξη αλλαγής πολιτικής, μεταξύ άλλων και σε επίπεδο προσώπων, αφού καθώς πλησίαζε η διεξαγωγή των «Δύο Συνεδρίων» συνεχίστηκαν οι αποπομπές προσώπων, συμπεριλαμβανομένων στρατηγών.
Τον Οκτώβριο ο Χε Γουάιντονγκ, εκ των αντιπροέδρων της ανώτατης στρατιωτικής ηγεσίας της Κίνας μαζί με τον Ζανγκ, διαγράφηκε από το Κομμουνιστικό Κόμμα στο πλαίσιο της μακράς εκστρατείας κατά της διαφθοράς, και τα μέλη του 24μελούς Πολιτικού Γραφείου μειώθηκαν σε 23. Επίσης η Κεντρική Στρατιωτική Επιτροπή μετά την έξοδο των Ζανγκ και Χε έχει περιοριστεί σε δύο μέλη, τον πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ και τον νεοπροαχθέντα αντιπρόεδρο Ζανγκ Σενγκμίν.
Οι απομακρύνσεις τους υποδεικνύουν την προθυμία του Σι να αποπέμπει ανώτερα πολιτικά στελέχη – ακόμη και εν ενεργεία μέλη του Πολιτικού Γραφείου – έστω κι αν αυτό δημιουργεί προσωρινή αβεβαιότητα στη διακυβέρνηση. Αυτές οι εκκαθαρίσεις θυμίζουν παρόμοια περιστατικά πριν από περισσότερα από δέκα χρόνια, όταν ο Σι ανήλθε για πρώτη φορά στην εξουσία.
Τι είναι οι «Δύο Σύνοδοι»;
Πρόκειται για δύο διαφορετικές συνεδριάσεις, την πρώτη του συμβουλευτικού οργάνου CPPCC, με περισσότερα από 2.000 μέλη, τα οποία προέρχονται από διάφορους τομείς και όχι μόνο από το Κομμουνιστικό Κόμμα. Οι συζητήσεις της δίνουν την εντύπωση βασικών πολιτικών διαβουλεύσεων αλλά δεν διαθέτει νομοθετική εξουσία.
Αυτή τυπικά ανήκει στο Εθνικό Λαϊκό Κογκρέσο (NPC), το οποίο συγκαλείται σήμερα. Παρότι οι εκτεταμένες αρμοδιότητές του περιλαμβάνουν τη θέσπιση νόμων, την τροποποίηση του συντάγματος και την έγκριση κρατικών προϋπολογισμών, στην πράξη λειτουργεί κυρίως ως κοινοβούλιο επικύρωσης, εγκρίνοντας αποφάσεις που λαμβάνονται κεκλεισμένων των θυρών από το Κομμουνιστικό Κόμμα.
Ιδρυθέν το 1954, το Κογκρέσο συνεδριάζει μόνο μία φορά τον χρόνο. Περίπου 3.000 αντιπρόσωποι από όλες τις επαρχίες, τις αυτόνομες περιοχές, τους δήμους και τους κρατικούς θεσμούς – συμπεριλαμβανομένων των ενόπλων δυνάμεων – βρίσκονται στο Πεκίνο για να συμμετάσχουν. Οι περισσότεροι είναι μέλη του κόμματος ή κρατικοί αξιωματούχοι και η θητεία τους διαρκεί πέντε χρόνια. Η πραγματική επιρροή βρίσκεται σε μια μικρότερη μόνιμη επιτροπή που εκλέγεται από τους αντιπροσώπους και συνεδριάζει ανά λίγους μήνες.
Τι αναμένουμε φέτος
Στην ατζέντα βρίσκεται ένας νόμος για την «εθνοτική ενότητα» – όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται –, με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων να προειδοποιούν ότι θα ενισχύσει περαιτέρω την καταστολή μειονοτικών ομάδων.
Κεντρικό γεγονός αποτελεί η Εκθεση Κυβερνητικού Εργου που παρουσιάζει ο πρωθυπουργός, στην οποία αποτιμάται η προηγούμενη χρονιά και τίθενται οι οικονομικοί στόχοι για το επόμενο έτος.
Τα τελευταία χρόνια, ο στόχος ανάπτυξης ήταν «περίπου 5%». Οποιοσδήποτε χαμηλότερος στόχος θα σηματοδοτούσε έμφαση σε βραδύτερη αλλά ποιοτικότερη ανάπτυξη. Η φετινή συνεδρίαση είναι επίσης σημαντική επειδή οι αντιπρόσωποι θα εγκρίνουν το επόμενο Πενταετές Σχέδιο (2026-2030), το οποίο θα προσφέρει σαφέστερη εικόνα για τους μακροπρόθεσμους οικονομικούς στόχους του Πεκίνου, ιδίως στους τομείς υψηλής τεχνολογίας, ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και ενίσχυσης της εγχώριας κατανάλωσης.
Το συνέδριο αναμένεται επίσης να εγκρίνει τον Κώδικα Οικολογίας και Περιβάλλοντος, που καλύπτει τον έλεγχο της ρύπανσης, την οικολογική προστασία και την ανάπτυξη χαμηλών εκπομπών άνθρακα.