Στεφάν Σεζουρνέ στα «ΝΕΑ»: Ισχυρό μήνυμα στους επενδυτές να «ποντάρουν» στην Ευρώπη
Στέλνουμε ένα ισχυρό μήνυμα στους επενδυτές να επενδύσουν στην Ευρωπαϊκή Ενωση, δηλώνει ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Κομισιόν Στεφάν Σεζουρνέ στη συνέντευξη που παραχώρησε στα «ΝΕΑ» και σε μικρό αριθμό ανταποκριτών στις Βρυξέλλες με αφορμή την παρουσίαση της πολυαναμενόμενης «Πράξης για την Επιτάχυνση της Βιομηχανικής Παραγωγής» (ΙΑΑ). Η πρόταση – την οποία παρουσίασαν «ΤΑ ΝΕΑ» ήδη από την Τρίτη, εισάγει την «ευρωπαϊκή προτίμηση» σε στρατηγικούς τομείς, ενώ θέτει όρους για τις ξένες επενδύσεις στην ΕΕ.
Γιατί καθυστέρησε να ολοκληρωθεί η πρόταση; Αρχικά είχατε πιο περιοριστική άποψη για τους εταίρους της ΕΕ που θα μπορούσαν να ενταχθούν στον IAA. Αλλά άλλαξε.
Οπως συμβαίνει με κάθε νέο δόγμα, χρειάζεται χρόνος για να συζητηθούν τα θέματα. Η πρόταση εξακολουθεί να επικεντρώνεται στην παραγωγή στην Ευρώπη. Είναι ο βασικός στόχος. Υπάρχουν τομείς που είναι πλήρως ΕΕ και μόνο ΕΕ. Στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα το 70% των εξαρτημάτων παράγονται στην Ευρώπη. Εκεί δεν τίθεται θέμα ύπαρξης εταίρων. Η πυρηνική ενέργεια θα είναι επίσης πλήρως ΕΕ, μόνο ΕΕ, χωρίς εταίρους. Υπάρχουν όμως ορισμένοι τομείς δημοσίων συμβάσεων και αλυσίδες αξίας όπου υπάρχει κάποιος βαθμός επικάλυψης. Η συμβιβαστική θέση που βρήκαμε είναι να ξεκινήσουμε με την προϋπόθεση της ΕΕ και των εταίρων της ΕΟΧ, Λιχτενστάιν, Ισλανδία, Νορβηγία. Στη συνέχεια, έχουμε τους εταίρους με τους οποίους έχουμε εμπορικές συμφωνίες και ταυτόχρονα αποφεύγουμε να διαταράξουμε υπερβολικά την ισορροπία των αλυσίδων αξίας σε ορισμένους τομείς.
Μεταξύ αυτών των εταίρων, ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο να αποκλειστούν;
Ενα από τα κριτήρια είναι το αμοιβαίο άνοιγμα των αγορών δημοσίων συμβάσεων. Στην Ευρώπη ανοίγουμε τις δημόσιες συμβάσεις μας, χωρίς να ζητούμε αμοιβαιότητα. Με την πάροδο του χρόνου έχουμε δει αυξανόμενες ασυμμετρίες. Στις δημόσιες συμβάσεις στον Καναδά μια καναδική επιχείρηση έχει συν 15% στην προσφορά της από την αρχή. Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις δεν λαμβάνουν το 15%, ενώ ανοίγουμε το 100% στους Καναδούς. Εάν θέλουν να είναι πραγματικοί εταίροι θα πρέπει να έχουμε το ίδιο επίπεδο ανοίγματος. Θα πρέπει να κάνουμε συζητήσεις με ορισμένες χώρες πριν από τη δημοσίευση της κατ’ εξουσιοδότηση πράξης. Η αγορά αμερικανικών προϊόντων και ο νόμος IRA έχουν το ίδιο είδος ασυμμετρίας. Οι Αμερικανοί δεν ανοίγουν τις τοπικές αγορές προμηθειών, ενώ εμείς ανοίγουμε τις δικές μας στις αμερικανικές επιχειρήσεις. Πρέπει να δούμε αν μπορεί να υπάρξει κάποια μορφή αμοιβαιότητας με τους Αμερικανούς.
Στις αυτοκινητοβιομηχανίες πώς αποφασίσατε το 70% των εξαρτημάτων να είναι ευρωπαϊκής παραγωγής;
Το 70% – 80% των εξαρτημάτων σε ένα αυτοκίνητο παράγεται σήμερα στην Ευρώπη. Το 2030 θα είναι περίπου 50% αν δεν κάνουμε τίποτα. Οι επενδυτές αποφασίζουν τώρα για επενδύσεις. Αναρωτιούνται: να εγκαταστήσω το εργοστάσιό μου στην Τουρκία, το Μαρόκο ή στην Ισπανία, την Ιταλία, τη Σλοβακία; Αυτή είναι η στιγμή να στείλουμε ένα ισχυρό μήνυμα στην αγορά ότι το αυτοκίνητο θα είναι ευρωπαϊκό και ότι οι προμηθευτές εξοπλισμού θα πρέπει να είναι Ευρωπαίοι. Η πρόταση θα βοηθήσει την απόφαση για επενδύσεις στην Ευρώπη.
Οσον αφορά τις άμεσες ξένες επενδύσεις τα κριτήρια έχουν αποδυναμωθεί έναντι του αρχικού κειμένου; Θα μπορούσατε να δώσετε ένα παράδειγμα όπου μια χώρα ελέγχει περισσότερο από το 40% της παγκόσμιας αγοράς;
Οι όροι για τις άμεσες ξένες επενδύσεις υπάρχουν για να αποτραπεί μια κατάσταση που έχουμε ήδη δει σε ορισμένες χώρες της Ευρώπης, όπου επενδύονται εκατοντάδες δισ. ευρώ και η παραγωγή αποτελείται σχεδόν 100% από ξένο εργατικό δυναμικό. Στη Σαραγόσα της Ισπανίας, 2.000 κινέζοι εργάτες ήρθαν για την παραγωγή στο εργοστάσιο μπαταριών. Δεν υπήρχαν εξαρτήματα από την Ευρώπη. Ολα εισήχθησαν. Θέλουμε μια μετατόπιση από αυτό το μοντέλο που βασίζεται στη συναρμολόγηση, προς ένα μοντέλο που βασίζεται στη βιομηχανική παραγωγή. Οι όροι δεν έχουν αποδυναμωθεί, έχουν γίνει πιο ευέλικτοι ώστε να ικανοποιούνται τα τέσσερα από τα έξι κριτήρια. Ενα από αυτά είναι απολύτως υποχρεωτικό και αφορά τις εργασιακές συνθήκες. Το κριτήριο για 40% στοχεύει κινεζικές εταιρείες ημιαγωγών, μπαταριών, της αυτοκινητοβιομηχανίας, αλλά και κρίσιμων πρώτων υλών. Κανείς παγκόσμιος ηγέτης δεν ξεπερνά το 40% εκτός της Κίνας. Στόχος είναι να κερδίσουμε πέντε χρόνια στη μεταφορά τεχνολογίας. Η κινεζική τεχνολογία είναι 10 χρόνια μπροστά από τη δική μας. Θα αποφύγουμε επίσης μια κατάσταση στην οποία θα εξαρτόμαστε 100% από όλες τις τεχνολογίες του μέλλοντος. Αν δεν τις κατασκευάσουμε στην Ευρώπη, τότε θα έχουμε πρόβλημα. Η οικονομία έχει σχεδόν γίνει μέρος του υβριδικού πολέμου. Χρειαζόμαστε ένα βασικό ελάχιστο επίπεδο παραγωγής για να εγγυηθούμε την οικονομική μας ασφάλεια.
Ο Αντόνιο Κόστα μιλώντας νωρίτερα στο φόρουμ της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα, αναφέρθηκε στην προστασία των στρατηγικών βιομηχανιών, στη μείωση των εξαρτήσεων με ευρωπαϊκή προτίμηση για επιλεγμένους στρατηγικούς τομείς. Αναμένετε έντονη συζήτηση στο επόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο;
Είχαμε μια ολόκληρη συζήτηση για το αν πρέπει να προσθέσουμε νέους τομείς. Είμαι φυσικά υπέρ αυτού. Αν μπορούμε να το δικαιολογήσουμε όσον αφορά τα στρατηγικά συμφέροντα. Για παράδειγμα στα χημικά υπάρχει μια παρόμοια κατάσταση με τον τομέα του χάλυβα λόγω των δυσκολιών παραγωγικής ικανότητας. Αυτό είναι ένα παράδειγμα τομέα όπου μπορεί κάλλιστα να υπάρξει συζήτηση. Οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων μπορεί να ζητήσουν την ενσωμάτωσή του στον κανονισμό IAA ή για κάποιον άλλο τομέα.
Πώς θα μπορούσαν οι «μικροί» να επωφεληθούν από την πράξη;
Η πράξη θα είναι ωφέλιμη πάνω απ’ όλα για τους υπεργολάβους και τις ΜΜΕ. Θα αυξήσουμε τις παραγγελίες για αυτούς. Δεν είναι οι μεγάλες επιχειρήσεις που θα επωφεληθούν περισσότερο, και αυτό ισχύει και στην αυτοκινητοβιομηχανία, αλλά οι κατασκευαστές εξοπλισμού, οι κατασκευαστές στρατηγικών εξαρτημάτων, οι υπεργολάβοι, οι ΜΜΕ.
Πόσα ευρωπαϊκά εργοστάσια θα έχουν κλείσει μέχρι να τεθεί σε εφαρμογή ο νόμος σε τρία χρόνια;
Αν δεν κάνουμε τίποτα, τότε στρατηγικοί τομείς θα εξαφανιστούν. Ο χάλυβας, το αλουμίνιο, η αυτοκινητοβιομηχανία, το 100% της καθαρής τεχνολογίας θα ελέγχονται από την Κίνα. Τον τελευταίο χρόνο έχουμε χάσει πάνω από 200.000 θέσεις εργασίας στους τομείς που εντάσσονται στον IAA. Προετοιμάζουμε την ανεξαρτησία της Ευρώπης σε περίπτωση γεωπολιτικής, στρατιωτικής ή εμπορικής κρίσης. Τα επόμενα χρόνια διακυβεύονται 600.000 θέσεις εργασίας στην αυτοκινητοβιομηχανία. Πολλές εταιρείες μού είπαν ότι τον επόμενο Ιούνιο πρέπει να αποφασίσουμε πώς θα επενδύσουμε αρκετά δισ. ευρώ. Θα τοποθετηθούμε στο Μαρόκο, την Τουρκία, στην Ισπανία, την Ιταλία ή στη Σλοβακία; Το μήνυμα έχει σταλεί στους επενδυτές. Ελπίζω σε ενάμιση χρόνο να έχουμε το τελικό κείμενο. Δεν θα χρειαστούμε τρία χρόνια.